Studia Prawnicze KUL, 2026, nr 1
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12153/9510
Browse
Recent Submissions
listelement.badge.dso-type Item , Institutional and legal challenges of pension and social security systems for customs officers: a comparative study of Ukraine and the EU member states(Wydawnictwo KUL, 2026) Cherkunov, OleksandrThe article offers a comparative legal analysis of pension and social security regulation for customs officers in Ukraine and the EU Member States. The study aims to identify legislative gaps and opportunities for improving national law based on best European practices. The customs service is regarded as a distinct type of public service that entails a high level of social responsibility and professional risk, thereby justifying the need for special social guarantees. The study applies a comparative legal method, analysis of legal acts, court decisions, and academic sources. The results reveal significant differences in customs officers’ pension systems and highlight the advantages of introducing a multi-level social security model based on the principles of actuarial balance, transparency, and fairness. The conclusion emphasises the need to reform the Ukrainian system by implementing elements of the European approach and ensuring a robust level of social protection for customs personnel. Artykuł jest poświęcony analizie porównawczej regulacji prawnych dotyczących zabezpieczenia emerytalnego i socjalnego funkcjonariuszy służby celnej na Ukrainie oraz w państwach członkowskich UE. Celem badania jest identyfikacja luk prawnych oraz możliwości doskonalenia krajowego ustawodawstwa z uwzględnieniem najlepszych praktyk europejskich. Autor ujmuje służbę celną jako odrębną formę służby publicznej, charakteryzującą się wysokim poziomem odpowiedzialności społecznej i zawodowego ryzyka, co uzasadnia potrzebę wprowadzenia specyficznych gwarancji socjalnych. W pracy zastosowano metodę prawno-porównawczą, analizę aktów normatywnych, orzecznictwa oraz literatury naukowej. Wyniki badań wskazują na istotne różnice w systemach emerytalnych celników oraz podkreślają zalety wdrożenia wielopoziomowego modelu zabezpieczenia społecznego opartego na zasadach równowagi aktuarialnej, przejrzystości i sprawiedliwości. W konkluzji podkreślono konieczność reformy ukraińskiego systemu poprzez implementację elementów podejścia europejskiego oraz zagwarantowania odpowiedniego poziomu ochrony socjalnej pracowników służby celnej.listelement.badge.dso-type Item , Znaczenie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wobec osłabienia unijnych mechanizmów ochrony prawa do azylu(Wydawnictwo KUL, 2026) Ferenc-Kopeć, DorotaArtykuł analizuje rolę Europejskiego Trybunału Praw Człowieka jako instytucji przeciwdziałającej fragmentaryzacji systemu ochrony uchodźców w Europie, ze szczególnym uwzględnieniem spraw dotyczących zbiorowego wydalania cudzoziemców (push-back), detencji oraz braku dostępu do procedur azylowych. W kontekście selektywnej implementacji Wspólnego Europejskiego Systemu Azylowego (CEAS) oraz narastających napięć politycznych, Trybunał w Strasburgu pełni funkcję ostatniego gwaranta podstawowych praw cudzoziemców. Na podstawie analizy wybranych orzeczeń, m.in. w sprawach M.K. i inni przeciwko Polsce, D.A. i inni przeciwko Polsce oraz H.Q. i inni przeciwko Węgrom, wskazuje się na rosnące znaczenie normatywnego minimum wyznaczanego przez ETPC. Jednocześnie artykuł podejmuje krytyczną refleksję nad strukturalnymi ograniczeniami tej instytucji oraz możliwościami jej wzmocnienia w przyszłości. Zastosowano metodę dogmatycznoprawną, uzupełnioną analizą typu desk research. The present paper analyses the role of the European Court of Human Rights (ECHR) in counteracting the fragmentation of the refugee protection system in Europe, with particular emphasis on cases concerning push-back, detention and lack of access to asylum procedures. In the context of selective implementation of the Common European Asylum System (CEAS) and growing political tensions, the Court in Strasbourg serves as the last guarantor of the fundamental rights of foreigners. Based on an analysis of selected judgments, including M.K. and others v. Poland, D.A. and others v. Poland, and H.Q. and others v. Hungary, the paper indicates the growing significance of the normative minimum set by the ECHR. At the same time, it offers a critical reflection on the structural limitations of this institution and the prospective avenues for strengthening its role. The study was conducted using the dogmatic-legal method supplemented by desk research.listelement.badge.dso-type Item , Wpływ dotacji z budżetu państwa na Gminę Miasta Radomia(Wydawnictwo KUL, 2026) Kobylski, PiotrNiniejsze opracowanie jest poświęcone wpływowi dotacji z budżetu państwa na Gminę Miasta Radomia. Podjęty problem badawczy dotyczy znaczenia oraz kierunków dotacji budżetowych w ujęciu potrzeb finansowych, koniecznych do prawidłowej realizacji gospodarki budżetowej jednostek samorządu terytorialnego. Niezależnie od ich zróżnicowanych potrzeb wydatkowych i woli ograniczania w prowadzonej przez nich polityce udziału dochodów zewnętrznych, ustawodawca zdecydował się na pozostawienie udziału dotacji z budżetu państwa na poziomie podobnym do dotychczasowego. Celem opracowania jest wskazanie kierunku, w jakim powinna podążać polityka dotacyjna na przykładzie uchwały budżetowej Gminy Miasta Radomia. The study explores the impact of state-budget subsidies on the Municipality of the City of Radom. The research problem concerns the importance and directions of state-budget subsidies in the context of financial needs required for proper budgetary management by regional and local authorities. Despite the differing spending needs of these authorities and the will to reduce the share of external revenue in their policies, the legislator has decided to leave the share of state-budget subsidies at a level similar to the previous one. The aim of the study is to indicate the direction that the subsidy policy should take, with the budget resolution of the Municipality of the City of Radom used as an example.listelement.badge.dso-type Item , Rola Państwowej Inspekcji Pracy w systemie prewencji przestępczości seksualnej i ochronie małoletnich(Wydawnictwo KUL, 2026) Służalec, MichałArtykuł obejmuje analizę ustawowej roli Państwowej Inspekcji Pracy jako podmiotu zobowiązanego do działań w zakresie prewencji przestępczości seksualnej oraz ochrony małoletnich. Celem pracy jest ustalenie instrumentów przysługujących PIP w obszarze realizacji założeń przeciwdziałania zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym. W artykule przeanalizowano założenia systemowe prewencji na gruncie ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich w kontekście uprawnień kontrolnych PIP. Oceniono aktualne uprawnienia PIP przy uwzględnieniu zarówno systemu prewencji przestępczości seksualnej, jak i postępowania karnego oraz kompetencji tego organu na gruncie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Przeprowadzona analiza pozwoliła na sformułowanie postulatów de lege ferenda w postaci rozszerzenia uprawnień PIP odnośnie do kontroli wprowadzenia standardów ochrony małoletnich, jak również wniosków de lege lata w zakresie uprawnienia do powiadamiania organów ścigania o naruszeniach prawa, które wykraczają poza obszar kontroli. The article provides an analysis of the statutory role of the State Labour Inspection as an entity obliged to undertake activities in the field of sexual crime prevention and the protection of minors. The aim of the study is to identify the instruments available to the State Labour Inspection in implementing the objectives of counteracting threats related to sexual offences. The article analyses the systemic premises of prevention under the Act of 13 May 2016 on Counteracting Threats of Sexual Offences and the Protection of Minors, in the context of the inspection powers of the State Labour Inspection. The current powers of the State Labour Inspection were assessed with due regard to both the system of sexual crime prevention and criminal proceedings, as well as the competences of this authority under the Act on the State Labour Inspection. The analysis conducted made it possible to formulate de lege ferenda proposals in the form of extending the powers of the State Labour Inspection with regard to monitoring the implementation of standards for the protection of minors, as well as de lege lata conclusions concerning the authority to notify law enforcement agencies of legal violations that fall outside the scope of inspection.listelement.badge.dso-type Item , Dowód elektroniczny w ogólnym postępowaniu administracyjnym w Polsce i w Ukrainie(Wydawnictwo KUL, 2026) Ziółkowska, AgnieszkaArtykuł jest poświęcony procesowi cyfryzacji dowodzenia w postępowaniu administracyjnym Polski i Ukrainy. Głównym celem badawczym jest rekonstrukcja istoty dokumentu elektronicznego oraz komparatywna ocena jego mocy dowodowej w procesie ustalania stanu faktycznego. Wykorzystując metodę dogmatyczno-empiryczną i prawno-porównawczą, sformułowano dwie tezy badawcze: 1) efektywność ustalania stanu faktycznego przy użyciu dowodów elektronicznych zależy od systemowej interoperacyjności usług zaufania i standardów technicznych; 2) pełne wykorzystanie dowodów elektronicznych jest determinowane poziomem kompetencji cyfrowych organów i stron, co może stanowić barierę w realizacji zasady dostępności cyfrowej organów administracji. Rozważania potwierdzają postawione tezy, dowodząc, że – mimo zasady równej mocy dowodowej – realizacja standardu dowodu elektronicznego może napotykać na bariery technologiczne i kompetencyjne. Ponadto prowadzą do wniosku, że system ukraiński wykazuje większą dynamikę w kierunku automatyzacji postępowania. W konkluzji, w odpowiedzi na postawione tezy sformułowano postulaty harmonizacji standardów międzynarodowych niezbędne dla wzajemnego uznawania dowodów w dobie integracji Ukrainy z UE, wskazano konieczność zastępowania tradycyjnej formy pisemnej trwałym nośnikiem elektronicznym oraz potrzebę systemowego wsparcia kompetencji cyfrowych pracowników organów administracji. The article is devoted to the process of the digitalisation of evidence-taking in administrative proceedings in Poland and Ukraine. The main research objective is to reconstruct the essence of an electronic document and to provide a comparative assessment of its evidentiary value in the process of establishing the facts of the case. Using the dogmatic-empirical and comparative law method, two research theses were formulated: 1) the effectiveness of establishing the facts of the case through the use of electronic evidence depends on the systemic interoperability of trust services and technical standards; 2) the full utilisation of electronic evidence is determined by the level of digital competences of administrative authorities and parties, which may constitute a barrier to the implementation of the principle of digital accessibility of public administration bodies. The considerations confirm the proposed theses, demonstrating that – despite the principle of equal evidentiary value – the implementation of the electronic evidence standard may encounter technological and competence-related barriers. Moreover, they lead to the conclusion that the Ukrainian system demonstrates greater dynamism towards the automation of administrative proceedings. In conclusion, in response to the proposed theses, postulates for the harmonisation of international standards necessary for the mutual recognition of evidence in the context of Ukraine’s integration with the European Union were formulated. The need to replace the traditional written form with a durable electronic medium was indicated, as well as the necessity of systemic support for the digital competences of administrative authorities’ staff.listelement.badge.dso-type Item , Historia i rozwój rynku energetycznego w kierunku nowego modelu w Polsce(Wydawnictwo KUL, 2026) Gronowski, MarcinRynek energetyczny stanowiący kluczowy element regulacji państwa i jego funkcjonowania gospodarczego ulegał zmianom w perspektywie historycznej, które oddziałują nadal z uwagi na dynamikę sektora energetycznego. Z tego względu przedstawiono historię rynku energetycznego w Polsce począwszy od pierwszych norm prawnych dotyczących uregulowania podstaw obrotu energią elektryczną, poprzez zmiany ustrojowe i elektryfikację państwa, po liberalizację oraz kwestie związane z transformacją energetyczną. Poprzedzono to wyjaśnieniami terminologicznymi, które w dalszej części pozwoliły na zobrazowanie rozwoju kształtowania się rynku energetycznego jako stale ewoluującego aż do współczesnego modelu, który charakteryzuje dwutowarowość. Celem pracy jest przedstawienie procesów wpływających na zmienność rynku energetycznego oraz zarysowanie perspektyw jego dalszego modelu. Dokonana analiza umożliwiła ukazanie rynku energii i rynku mocy jako dopełniających się (mimo zasadniczych różnic) czynników rynku energetycznego wraz z postulatami dokonania zmian prawnych. Problemem badawczym opracowania jest zagadnienie nieodpowiedniego podejścia prawodawczego do kształtującego się modelu rynku energetycznego, łączącego złożoność rynków energii i mocy. Posłużono się metodami historyczno- i dogmatycznoprawną w zakresie analizy ewolucji przepisów i aktów prawnych, metodą teoretycznoprawną w obszarze analizy norm prawnych oraz ich znaczenia dla omawianego zagadnienia, a także uzupełniająco metodą funkcjonalną celem poddania ocenie prawodawstwa oraz wystąpienia z postulatami zmian. The energy market, which is a key element of regulation of the state and its economic functioning, has undergone changes in the course of history, which continue to have an impact due to the dynamics of the energy sector. The present article provides an overview of the history of the energy market in Poland, starting from the first legal norms regulating the fundamental principles of electricity trading, through political changes and electrification of Poland, to liberalisation and issues related to the energy transformation. The historical outline is preceded by clarification of terminology, which has made it possible to illustrate the development of the energy market as a continuously evolving system, culminating in the contemporary dual-commodity trading model. The aim of the study is to present the processes affecting the volatility of the energy market and to outline the prospects for further development of the energy market model. The analysis has demonstrated that the energy market and the capacity market function as complementary—albeit fundamentally distinct—components of the energy market framework. It has also led to formulating postulates for introducing changes to the existing law. The research problem is the inappropriate legislative approach to the emerging energy market model, which combines the complexity of the energy and capacity markets. The historical and the dogmatic legal methods were adopted to analyse the evolution of regulations and legal acts; the theoretical legal method was applied to examine legal norms and their significance for the issue discussed; additionally, the functional method was used to evaluate the existing legislation and propose changes.listelement.badge.dso-type Item , Znaczenie trybu z art. 37 K.p.k. w kontekście trudności organizacyjno-kadrowych sądu i kształtowania składu orzekającego. Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2024 r., III KO 89/24(Wydawnictwo KUL, 2026) Markiewicz, TymonGlosa analizuje postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2024 r., III KO 89/24, dotyczące wniosku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie o przekazanie sprawy innemu sądowi w trybie art. 37 § 1 K.p.k. Wniosek motywowano trudnościami organizacyjnymi i kadrowymi związanymi z orzekaniem przez sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy nowelizującej, co rodziło obawę uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy z uwagi na nienależytą obsadę sądu (art. 439 § 1 pkt 2 K.p.k.). Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, uznając, że trudności organizacyjne (w tym kadrowe) co do zasady nie stanowią podstawy do przekazania sprawy w trybie art. 37 K.p.k. Wskazał, że problemy te powinny być rozwiązywane przez inne podmioty, a tryb ten nie służy rozwiązywaniu bieżących kwestii organizacyjnych. Autor glosy aprobuje to stanowisko, podkreślając, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie obejmuje szeroko rozumianych trudności organizacyjnych, w tym kadrowych, a rozstrzyganie o potencjalnej nienależytej obsadzie sądu w tym trybie stanowiłoby niedopuszczalny „przedsąd”. The commentary analyses the decision of the Supreme Court of 21 June 2024, III KO 89/24, concerning the request of the Court of Appeal in Rzeszów to refer the case to another court pursuant to Article 37 § 1 of the Polish Code of Criminal Procedure. The request was motivated by organisational and staffing difficulties related to the adjudication by judges appointed at the request of the National Council of the Judiciary formed pursuant to the amending act – this gave rise to the fear that the judgment would be overturned by the Supreme Court due to improper staffing of the court (Article 439 § 1(2) of the Polish Code of Criminal Procedure). The Supreme Court did not grant the request, stating that, as a rule, organisational difficulties (including staffing) did not provide grounds for a referral under Article 37 of the Polish Code of Criminal Procedure. The Supreme Court noted that such problems should be addressed by other entities, and the mechanism under Article 37 was not intended to resolve current organisational issues. The author of this commentary endorses this position, stressing that the interests of justice do not cover organisational difficulties in the broad sense, including staffing, and that adjudicating, in this manner, on potential improper staffing of the court would constitute an unacceptable “pre-judgement.”listelement.badge.dso-type Item , Ograniczenie prawa do korzystania z indywidualnych interpretacji podatkowych(Wydawnictwo KUL, 2026) Naskręt, MagdalenaRegulacja umożliwiająca organowi interpretacyjnemu skorzystanie z prawa do odmowy wydania interpretacji wnioskodawcy na podstawie przypuszczenia, że zachodzi możliwość wydania w odniesieniu do elementów przedstawionych we wniosku decyzji w oparciu o klauzulę GAAR, szczególnie w ostatnim czasie stała się atrakcyjnym narzędziem w rękach organów w walce z rzekomym wzrostem zjawiska agresywnej optymalizacji podatkowej. Tymczasem wobec dostrzegalnych wad związanych czy to: z wadliwą wykładnią tejże regulacji dokonywaną przez organ interpretacyjny, obniżaniem standardu przestrzegania zasady zaufania do organów, ograniczaniem udziału podatnika w prowadzonym postępowaniu, jak również w związku z ograniczoną efektywnością dopuszczalnych środków zaskarżenia przysługujących od wydawanych rozstrzygnięć – postępowanie w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej nie tylko traci na znaczeniu jako narzędzie służące kwestii zabezpieczenia transakcji gospodarczych z uwagi na obawę wejścia w długoletni spór z organami podatkowymi, lecz także rodzi uzasadnione pytania o granice jej stosowania i zasadność dalszego istnienia jako instytucji prawa podatkowego w dotychczasowym brzmieniu. A provision allowing an interpretative authority to decline to issue an interpretation if it is presumed that components of the application may be subject to a decision based on the GAAR clause has recently become an attractive instrument in the hands of the authorities in the fight against the alleged increase in aggressive tax optimisation. Meanwhile, in view of the noticeable flaws related to factors, such as the faulty interpretation of this regulation by the interpreting authority, lowering the standard of compliance with the principle of trust in the authorities, limiting the taxpayer’s participation in the proceedings, as well as the limited effectiveness of admissible remedies against the decisions issued – the proceedings for issuing an individual interpretation have not only lost their importance as an instrument serving to secure economic transactions due to concerns over entering into a long-term dispute with the tax authorities, but have also raised justified questions regarding the limits of use of the individual tax interpretation and the justification for its continued existence as a tax law institution in its current wording.listelement.badge.dso-type Item , Zasada "clara non sunt interpretanda" jako przejaw myślenia heurystycznego w procesie wykładni i stosowania prawa(Wydawnictwo KUL, 2026) Ochmann, PawełZasada clara non sunt interpretanda wzbudza kontrowersje w polskim prawoznawstwie, czego efektem jest zaistniały spór w przedmiocie zasadności tej maksymy. W ramach żywiołowej dyskusji, jaka miała miejsce w prowadzonym w Polsce dyskursie naukowym, wysunięte zostały stanowcze argumenty krytyczne, które w skrajnej postaci całkowicie negują tę zasadę, uznając interpretację za zawsze konieczną (omnia sunt interpretanda). W pewnym stopniu występujące rozbieżności wokół zasady clara non sunt interpretanda stanowią pochodną różnych koncepcji wykładni prawa, jakie występują w polskiej jurysprudencji. Niniejszy artykuł analizuje tę zasadę w świetle wyróżnianych w psychologii heurystyk wydawania sądów. Za sprawą badań prowadzonych głównie przez Amosa Tversky’ego i Daniela Kahnemana stało się wręcz oczywiste, że myślenie heurystyczne stanowi nieodłączną część umysłowości człowieka. Tym samym może występować również w rozumowaniu prawniczym. Dlatego wartościowe może okazać się spojrzenie na zasadę clara non sunt interpretanda przez pryzmat myślenia heurystycznego. Przeprowadzony wywód dowodzi, że w pewnych przypadkach zasada ta może być zdeterminowana rozumowaniem heurystycznym. The principle of clara non sunt interpretanda gives rise to controversy in Polish jurisprudence, resulting in an ongoing dispute as to the validity of this maxim. Within the vigorous debate that has taken place in Polish academic discourse, strong critical arguments have been advanced which, in their most radical form, completely reject this principle, recognising interpretation as always necessary (omnia sunt interpretanda). To some extent, the divergences surrounding the principle of clara non sunt interpretanda are a derivative of the different concepts of legal interpretation present in Polish jurisprudence. This article analyses the principle in light of the heuristics of judgment identified in psychology. Owing to research conducted primarily by Amos Tversky and Daniel Kahneman, it has become virtually self-evident that heuristic thinking constitutes an inherent part of human cognition. Consequently, it may also occur in legal reasoning. Therefore, it may prove valuable to examine the principle of clara non sunt interpretanda through the prism of heuristic thinking. The argument advanced demonstrates that, in certain cases, this principle may be determined by heuristic reasoning.listelement.badge.dso-type Item , Odpowiedzialność międzynarodowa Rosji za szkody spowodowane przymusowym przekazywaniem dzieci ukraińskich(Wydawnictwo KUL, 2026) Ratus, SzymonPrzedmiotem artykułu jest analiza odpowiedzialności międzynarodowej Federacji Rosyjskiej za szkody spowodowane przymusowym przekazywaniem dzieci ukraińskich z terytoriów okupowanych w toku trwającego konfliktu zbrojnego. Celem opracowania jest ustalenie, czy opisane działania mogą zostać zakwalifikowane jako naruszenie zobowiązań prawnomiędzynarodowych państwa, w tym jako akt ludobójstwa w rozumieniu art. 2 lit. e Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa z 1948 r., oraz jakie konsekwencje prawne wiążą się z przypisaniem takich działań państwu. Zastosowaną metodą badawczą jest metoda dogmatycznoprawna, polegająca na analizie norm prawa międzynarodowego publicznego, w szczególności zasad odpowiedzialności państw, uzupełniona o analizę orzecznictwa międzynarodowego i dokumentów organizacji międzynarodowych. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że przymusowe przekazywanie dzieci ukraińskich przez Federację Rosyjską stanowi poważne naruszenie prawa międzynarodowego, które może rodzić odpowiedzialność międzynarodową państwa, obejmującą obowiązek restytucji, kompensacji oraz satysfakcji. Uprawniony jest wniosek, że przy spełnieniu przesłanki szczególnego zamiaru działania te mogą potencjalnie zostać zakwalifikowane jako akt ludobójstwa, co pociąga za sobą szczególne konsekwencje prawne w świetle prawa międzynarodowego. The article analyses the international responsibility of the Russian Federation for damages caused by the forced transfer of Ukrainian children from occupied territories in the course of the ongoing armed conflict. The aim of the study is to determine whether these actions can qualify as a violation of a state’s obligations under the international law, including as an act of genocide within the meaning of Article 2(e) of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, and what legal consequences occur if such actions are attributed to a state. The research method is the doctrinal legal method, focusing on analysing the norms of public international law, in particular the principles of state responsibility, and complemented by analysing international case-law and documents of international organisations. The research results indicate that the forced transfer of Ukrainian children by the Russian Federation is a severe violation of international law, which may give rise to international responsibility of a state, including obligations of restitution, compensation and satisfaction. It is legitimate to conclude that if the condition of specific intent is met, these actions may potentially qualify as an act of genocide, with specific legal consequences under international law.listelement.badge.dso-type Item , Wybrane problemy związane z kredytami frankowymi w świetle polskiego prawa podatkowego, orzecznictwa i interpretacji indywidualnych(Wydawnictwo KUL, 2026) Sobuś, JanPrzedmiotem artykułu są podatkowe skutki po stronie kredytobiorcy związane z unieważnieniem umowy kredytu frankowego lub zawarciem ugody z bankiem. Celem pracy jest zidentyfikowanie kluczowych problemów podatkowych wynikających z tych zdarzeń oraz znalezienie akceptowanych prawnie sposobów ich rozwiązania, a także ocena zgodności stanowisk administracji skarbowej z zasadą pewności i sprawiedliwości prawa. Wykorzystując metodę dogmatycznoprawną, autor analizuje przepisy, orzecznictwo i interpretacje podatkowe. Ustala, że kluczowe znaczenie ma rozporządzenie Ministra Finansów o zaniechaniu poboru podatku, jednak jego zastosowanie jest uwarunkowane i wymaga indywidualnej analizy. Autor podnosi problem konieczności odwrócenia ulg (odsetkowej i mieszkaniowej) przy zwrocie nadpłaconych kwot, wskazując na niekorzystną praktykę interpretacyjną, ale także na potencjalną szansę wygrania sporu z braku utrwalonego orzecznictwa. Postulaty de lege ferenda obejmują kompleksową, ustawową regulację kwestii frankowych oraz nowelizację ustawy o PIT, wprowadzającą zwolnienie z opodatkowania przychodu z umorzenia zobowiązań na skutek ugody dotyczącej umowy zawierającej klauzule abuzywne. Jako dalszy kierunek badań wskazano analizę skutków podatkowych po stronie banków. The article discusses the tax implications for the debtor arising from the annulment of a Swiss franc loan agreement or from entering into a settlement with the bank. The aim of the present study is to identify key tax problems arising from these events and to find legally acceptable ways of resolving them, as well as to assess the compliance of the tax administration's positions with the principle of legal certainty and fairness. Using the dogmatic-legal method, the author analysed regulations, case law and tax interpretations. The author established that the regulation of the Polish Minister of Finance on suspending the collection of income tax is of key importance, but its application is conditional and requires individual analysis. The author highlights the need to reverse (interest and housing) relief when reimbursing overpayments, noting both unfavourable interpretative practice as well as the possibility of prevailing given the lack of settled case law. Postulates de lege ferenda include a comprehensive statutory regulation of Swiss franc loan issues and an amendment to the Personal Income Tax Act introducing an exemption from taxation of income arising from the cancellation of obligations pursuant to a settlement of a dispute concerning a contract containing abusive clauses. The analysis of tax implications for banks has been indicated as an area of future research.listelement.badge.dso-type Item , Przebieg prac nad projektami rozporządzeń zmieniających rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (2024–2025)(Wydawnictwo KUL, 2026) Stanisz, Piotr; Walencik, DariuszNiniejsze opracowanie koncentruje się na przebiegu prac nad projektami rozporządzeń, wydanych przez Ministra Edukacji dnia 26 lipca 2024 r. oraz 17 stycznia 2025 r., w celu zmiany rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizacji nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Celem analiz jest odpowiedź na pytania o przyczyny konfrontacyjnego stanowiska zajętego w tej sprawie przez przedstawicieli ministerstwa – z jednej strony, i reprezentantów kościołów i innych związków wyznaniowych – z drugiej. O ile bowiem poza dyskusją pozostaje fakt nieosiągnięcia pomiędzy nimi jakiegokolwiek porozumienia, o tyle winą za ten stan rzeczy obarczane bywają obie strony. Obok twierdzeń o rażącym niedopełnieniu obowiązków przez przedstawicieli resortu edukacji formułowane są zarzuty o brak woli współpracy i dialogu po stronie kościelnej. Przeprowadzona analiza dostępnej dokumentacji, zgromadzonej przede wszystkim na stronach Rządowego Centrum Legislacji, prowadzi do wniosku, że przedstawiciele ministerstwa od początku odrzucali potrzebę poszukiwania konsensusu z władzami kościołów i innych związków wyznaniowych, sprowadzając określony w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wymóg działania „w porozumieniu” z nimi wyłącznie do obowiązku „zebrania informacji i wymiany poglądów o stanowiskach wszystkich kościołów i związków wyznaniowych zainteresowanych nauczaniem religii w szkołach publicznych”. W tej sytuacji nie może dziwić, że reprezentanci wspólnot religijnych koncentrowali się na krytyce ministerialnych projektów oraz kwestiach proceduralnych. Jednak zarzucanie im braku woli dialogu nie znajduje potwierdzenia w zajmowanych przez nich stanowiskach. This study focuses on the legislative process of drafting regulations issued by the Polish Minister of Education on 26 July 2024 and 17 January 2025, to amend the regulation of 14 April 1992 on the conditions and manner of organising religious education in public kindergartens and schools. The goal is to answer questions regarding the reasons for the confrontational position taken on this matter by representatives of the ministry – on the one hand, and representatives of churches and other religious organisations – on the other. While the fact that no agreement was reached between them remains beyond dispute, both sides are often blamed for this state of affairs. Beside claims of a gross failure on the part of representatives of the Ministry of Education to fulfil their obligations, criticism has also been directed at the Church for its unwillingness to cooperate and engage in dialogue. The analysis of available documentation, primarily that collected on the website of Rządowe Centrum Legislacji (Government Legislation Centre), leads to the conclusion that, from the outset, the representatives of the ministry dismissed the need to seek consensus with the authorities of churches and other religious organisations, reducing the requirement to act "in agreement" with them, as provided for in Article 12, Section 2 of the Act of 7 September 1991 on the Education System, to the obligation to “collect information and exchange views on the positions of all Churches and religious associations interested in teaching religion in public schools." In these circumstances, it is not surprising that the representatives of religious organisations focused on criticising ministerial drafts and on procedural issues. However, claims that they were unwilling to engage in dialogue find no confirmation in the positions they adopted.listelement.badge.dso-type Item , Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2022 r., II OSK 981/21(Wydawnictwo KUL, 2026) Zwolak, SławomirWyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy kwestii dopuszczalności budowy zjazdu na drogę publiczną. Celem glosy jest analiza stanowiska Sądu w przedmiocie stwierdzenia, że przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą decydować o zakazie budowy zjazdów, ponieważ jest to wyłączna kompetencja zarządcy drogi wynikająca z przepisów ustawowych. W związku z tym pojawia się pytanie, czy lokalizacja stałego zjazdu na drogę publiczną może naruszać postanowienia planu miejscowego. Głównym tematem badań uczyniono tezę do orzeczenia NSA, która stanowi, że kwestia dopuszczalności budowy zjazdu na drogę publiczną jest rozstrzygana w każdym indywidualnym przypadku przez zarządcę drogi publicznej. W przepisach miejscowego planu zagospodarowania nie można zawierać zakazu budowy zjazdów, gdyż prowadziłoby to do modyfikacji regulacji zawartej w ustawie. Analiza stanowiska Sądu wydaje się mieć istotne znaczenie nie tylko w praktyce organów administracji publicznej, ale w szczególności dla nauki prawa administracyjnego. Na potrzeby rozważań posłużono się metodą dogmatyczno-prawną opartą na analizie przepisów prawa z wykorzystaniem literatury przedmiotu i orzecznictwa sądowego. Z przeprowadzonej analizy stanowiska Sądu wynika, że zakazy budowy zjazdów z drogi publicznej zawarte w planie miejscowym prowadziłyby do modyfikacji uregulowań ustawowych, w tym wykraczałyby poza granicę władztwa planistycznego gminy rozumianego jako samodzielna kompetencja do ustalenia w planie miejscowym przeznaczenia oraz sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Ustalenia planu dotyczące warunków powiązania terenów z zewnętrznym układem komunikacyjnym nie mogą ingerować w materię ustawy o drogach publicznych, ponieważ z przepisów prawa dość jasno wynika, że do zadań zarządcy drogi należy m.in. wydawanie zezwoleń na zajęcia pasa drogowego i zjazdy z dróg oraz pobieranie opłat i kar pieniężnych, bez względu na określone wymagania wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. The discussed judgement of the Supreme Administrative Court concerns the issue of the admissibility of building an exit onto a public road. The aim of the commentary is to analyse the Court’s position that the provisions of a local development plan cannot prohibit the construction of exits onto public roads, because this is the exclusive competence of the road administrator stipulated by law. This position gives rise to the question whether the location of a permanent exit onto a public road can violate the provisions of the local development plan. The study focuses on the grounds for the Supreme Administrative Court's ruling, which state that the permissibility of building an access road to a public road is decided in each individual case by the public road administrator. The provisions of the local development plan cannot prohibit the construction of exits, as this would lead to a modification of the provisions contained in the Act. The analysis of the Court's position seems to be of significant importance not only to the practice of public administration bodies, but in particular to the science of administrative law. The study was conducted by the dogmatic-legal method based on the analysis of legal provisions using the literature of the subject and case law. The analysis of the Court’s position shows that a ban on the construction of exits from public roads contained in a local development plan would lead to a modification of the provisions of the law, thus going beyond the limits of a municipality’s planning authority, understood as an independent competence to determine the purpose, methods of development and development conditions in the local plan. The plan's provisions regarding the conditions for connecting areas with the external traffic system cannot interfere with the substance of the Public Roads Act, because the law clearly states that the road administrator's duties include, among others, issuing road occupation permits and road exit construction permits, as well as collecting fees and fines, regardless of the specific requirements arising from the local development plan.listelement.badge.dso-type Item , Modelowa ustawa UNCITRAL o zautomatyzowanym zawieraniu umów(Wydawnictwo KUL, 2026) Dąbrowski, Łukasz Dawidlistelement.badge.dso-type Item , Podstawy kasacyjne w procesie cywilnym, red. M. Rzewuski, Wolters Kluwer, Warszawa 2024(Wydawnictwo KUL, 2026) Kozak, PatrykRecenzja książki: Podstawy kasacyjne w procesie cywilnym, red. M. Rzewuski, Wolters Kluwer, Warszawa 2024, ss. 310. Book review: Grounds for Cassation in Civil Proceedings, ed. M. Rzewuski, Wolters Kluwer, Warsaw 2024, pp. 310.listelement.badge.dso-type Item , listelement.badge.dso-type Item , listelement.badge.dso-type Item , listelement.badge.dso-type Item , Bibliografia pracowników Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II za rok 2024(Wydawnictwo KUL, 2026) Kloczkowska, Milena