The Repository collects scientific achievements of employees and doctoral students of the John Paul II Catholic University of Lublin. The purpose of the repository is dissemination of the scientific achievements of the John Paul II Catholic University of Lublin, promoting conducted scientific research and supporting didactic activities. The repository collects, stores and shares digital documents in the form of books, scientific articles, scientific journals, conference materials, didactic materials etc.
Communities in ReKUL
Recent Submissions
listelement.badge.dso-type Item , Definiowanie realne w maszynowym rozpoznawaniu wzorców(2021-12-08) Płonka, JakubRozpoznawanie wzorców jest dobrze rozwiniętą dziedziną wiedzy. Jej rozpowszechnienie zainspirowało niektórych badaczy do przeprowadzenia całościowego namysłu, dotyczącego rozpoznawania wzorców, włączając w to filozofię. Niektóre szkicowe opracowania w tej dziedzinie są zawarte w ramach dyskursu, zwanego wyjaśnialną sztuczną inteligencją lub inteligencją obliczeniową. Istnieje potrzeba zredagowania ogólnego opisu filozoficznego aktywności mentalnych, podejmowanych w dziedzinie rozpoznawania wzorców z powodu braku systematycznego opracowania w tej dziedzinie. Celem rozprawy jest wykazanie następującej tezy: maszynowe rozpoznawanie wzorców w aspekcie filozoficznym jest przede wszystkim definiowaniem realnym. W celu omówienia tej tezy został przedstawiony: opis definicji realnych w koncepcjach różnych filozofów oraz rozróżnienie między definicjami realnymi i nominalnymi. Ponieważ definiowanie realne jest często pojmowane jako definiowanie istotowe, został zaprezentowany opis kategorii substancji i istoty w najbardziej znanych filozoficznych koncepcjach łącznie z najbardziej znaczącą w tej dziedzinie metafizyką Arystotelesa. Opracowanie tematu rozprawy Definiowanie Realne w Maszynowym Rozpoznawaniu Wzorców umożliwia dyskusję innych tez, takich jak arystotelesowski charakter rozpoznawania wzorców, związek między rozpoznawaniem wzorców i fenomenologią E. Husserla i R. Ingardena, teorią definicji H. Putnama, kategorią konieczności w logice modalnej. Praca zawiera ogólną teorię i przykłady projektowania rozpoznawania wzorców. Pattern recognition is a well developed field of knowledge. Its prevalence inspired some researchers to conduct a holistic investigation of pattern recognition, including philosophy. Some sketchy studies in this domain are included within a discourse called explainable artificial intelligence or computational intelligence. There is a need for a general philosophical description of mental activities carried out in the field of pattern recognition, because of a lack of a systematic elaboration in this domain. The aim of the dissertation is to establish the following argument: machine pattern recognition in a philosophical aspect is most of all the real defining. In order to discuss this argument, the real definitions in various philosophers’ conceptions have been described, and the distinction between the nominal and real definitions has been elucidated. Since the real definition is often recognized as the essential definition, the description of the substance and essence category in the best-known philosophical conceptions has been presented, including the most significant in this field Aristotle’s metaphysics. The elaboration of the dissertation’s theme Real Defining in Machine Pattern Recognition enables discussion of other questions such as an Aristotelian character of pattern recognition, the relationship between pattern recognition and E. Husserl’s and R. Ingarden’ s phenomenology, H. Putnam’s theory of definition and, the category of necessity in modal logic. The dissertation contains the general theory and examples of pattern recognition design.listelement.badge.dso-type Item , Działalność i pisma bł. Edmunda Bojanowskiego podstawą analiz koncepcji integralnego rozwoju i wychowania osoby we współczesnych badaniach i praktyce pedagogicznej(Wydawnictwo Pallottinum, Wydawnictwo Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2025) Opiela, Maria LoyolaNa podstawie bogatej spuścizny E. Bojanowskiego poznajemy jego poglądy i działania dotyczące wychowania człowieka, począwszy od najwcześniejszych lat, na całe życie, sformułowanie podstaw teoretycznych, jego celu i ideałów pedagogicznych w odniesieniu do uniwersalnych wartości. Prace badawcze prowadziły do odczytania jego myśli pedagogicznej, twórczej interpretacji koncepcji integralnego rozwoju i wychowania osoby oraz praktycznej organizacji i metodyki wychowania. Międzynarodowy zasięg wpływu dotyczący zarówno badań działalności edukacyjnej, jak i praktycznej realizacji programu wychowania i pomocy metodycznych opracowanych według koncepcji E. Bojanowskiego w zróżnicowanych warunkach kulturowych potwierdza ich uniwersalność i ponadczasową wartość. From the rich legacy of E. Bojanowski we learn about his views and actions concerning the education of man, from the earliest years to the whole of life, the formulation of the theoretical basis, his purpose and his pedagogical ideals in relation to universal values. The research work led to a reading of his pedagogical thought, a creative interpretation of the concept of integral development and education of the person and the practical organisation and methodology of education. The international scope of influence concerning both the research of educational activities and the practical implementation of educational programme and methodological aids developed according to E. Bojanowski’s concepts in diverse cultural conditions confirms their universality and timeless value.listelement.badge.dso-type Item , Wychowanie integralne dziecka według bł. Edmunda Bojanowskiego jako podstawa wychowania chrześcijańskiego(Wydawnictwo Pallotinum, Wydawnictwo Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2025) Opiela, Maria LoyolaCelem artykułu jest ukazanie związku integralnego wychowania dziecka według bł. Edmunda Bojanowskiego z wychowaniem chrześcijańskim. Przedstawiono podstawy jego koncepcji pedagogicznej i wskazań praktycznych wynikające z głębokiego przekonania o ważności wczesnego wychowania człowieka w perspektywie natury, religii i historii. Jego analizy dziejów, literatury i koncepcji wychowania oraz własne doświadczenia i obserwacje dzieci zmierzały do zrozumienia istoty wychowania i uzasadnienia go w wymiarach indywidualnym i społecznym, doczesnym i nadprzyrodzonym. To integralne podejście zakłada odniesienie do filozoficznej koncepcji człowieka jako osoby oraz uwzględnianie pełnego kontekstu jego życia, rozwoju i działania w świecie, co potwierdzają nauczanie Kościoła i aktualne osiągnięcia nauki. Uwzględniając dorobek poprzednich pokoleń, potrzebę diagnozy współczesnej sytuacji oraz konkretnej propozycji dla przyszłości w powiązaniu wymiaru religijnego z naturalnym i kulturowym, stanowi wciąż aktualną podstawę wskazań dla praktyki integralnego wychowania dziecka oraz ich twórczego zastosowania współcześnie w wychowaniu chrześcijańskim. The aim of this article is to show the connection between the integral upbringing of children according to Blessed E. Bojanowski and Christian education. It presents the foundations of his pedagogical concept and practical guidelines resulting from his deep conviction about the importance of early human education in the perspective of nature, religion and history. His analyses of history, literature and educational concepts, as well as his own experiences and observations of children, aimed to understand the essence of education and its justification in individual and social, temporal and supernatural terms. This integral approach refers to the philosophical concept of man as a person and takes into account the full context of his life, development and activity in the world, which is confirmed by the teachings of the Church and current scientific achievements. Taking into account the achievements of previous generations, the need to diagnose the contemporary situation and make specific proposals for the future, linking the religious dimension with the natural and cultural dimensions, it still provides a valid basis for guidelines for the practice of integral education of children and its creative application in Christian education today.listelement.badge.dso-type Item , A Psychological Perspective on the Complex Interplay Between Loneliness and Cyberbullying(2025) Przepiórka, Aneta; Talik, Elżbieta; Błachnio, AgataThe development of the Internet has changed people’s functioning—particularly the functioning of young people, for whom the virtual space has become an alternative reality. Its emergence brought new problems, such as new forms of loneliness, experienced both in the so-called real world and online. This chapter discusses cyberbullying issues in the context of loneliness. It shows the issue from both the perpetrator’s and the victim’s perspectives. Based on the presented empirical research, there have been also recommendations regarding the prevention of cyberbullying formulated. Additionally, there is a review of the measures for assessing loneliness and cyberbullying presented.listelement.badge.dso-type Item , Dane - ankieta SBE nt. zielonych łącznikówData - green routes SBE survey(2025) Trzaskowska, Ewa; Renda, Joanna; Nowak-Kępczyk, Małgorzata; Kamiński, JanDane badawcze uzyskane w ankiecie dotyczącej percepcji estetycznej zielonych tras pieszych i rowerowych, wykonanej metodą SBE, w okresie maj - lipiec 2025. Dane zawierają: - ankietę z fotografiami (pdf), - wyniki ankiety z ocenami estetyki (xls) Research data obtained from a survey on the aesthetic perception of green pedestrian and cycling routes, conducted using the SBE method between May and July 2025. The data include: - survey questionnaire with photographs (pdf), - survey results with aesthetic ratings (xls).listelement.badge.dso-type Item , Sztuczna inteligencja w edukacji. Między inkluzją a marginalizacją(Wydawnictwo KUL, 2026) Jaskuła-Korporowicz, SylwiaDynamiczny rozwój sztucznej inteligencji (SI) przekształca praktyki edukacyjne w warunkach rosnącej hybrydalności środowisk uczenia się, rodząc pytania o jej rolę w kształtowaniu procesów inkluzji i marginalizacji. Celem artykułu jest identyfikacja i interpretacja mechanizmów, poprzez które wykorzystanie SI w edukacji jednocześnie wspiera inkluzję oraz generuje procesy marginalizacji. Artykuł opiera się na krytycznym, interpretacyjnym przeglądzie literatury z zakresu pedagogiki, socjologii edukacji oraz studiów nad technologią i danymi. Analizie poddano zarówno współczesne badania empiryczne, jak i klasyczne ujęcia teoretyczne (m.in. Bourdieu, Foucault, Znaniecki). Wyniki wskazują, że SI może wspierać indywidualizację uczenia się oraz zwiększać dostęp do zasobów edukacyjnych. Jednocześnie sprzyja reprodukcji nierówności, utrwalaniu etykiet oraz intensyfikacji praktyk nadzoru. Inkluzja i marginalizacja ujawniają się jako współwystępujące wymiary tych samych procesów edukacyjnych, zależne od sposobu implementacji technologii w kontekstach instytucjonalnych. Inkluzyjny potencjał SI nie jest immanentną cechą technologii, lecz rezultatem określonych praktyk pedagogicznych i instytucjonalnych. Z perspektywy humanistycznej kluczowym wyzwaniem pozostaje dopilnowanie, aby systemy oparte na danych wzmacniały sprawczość, godność i równe uczestnictwo uczniów, zamiast reprodukować mechanizmy kontroli i wykluczenia. The rapid development of artificial intelligence (AI) is transforming educational practices within increasingly hybrid learning environments, raising questions about its role in shaping inclusion and marginalisation. The article aims to identify and interpret the mechanisms through which AI in education simultaneously supports inclusion and generates processes of marginalisation. The study is based on a critical and interpretative literature review drawing on pedagogy, sociology of education, and technology and data studies. The analysis included both contemporary empirical research and classical theoretical frameworks (e.g., Bourdieu, Foucault, Znaniecki). The findings indicate that AI can enhance the individualisation of learning and improve access to educational resources. At the same time, it may reproduce existing inequalities, reinforce labelling processes, and intensify surveillance practices. Inclusion and marginalisation emerge as coexisting dimensions of the same educational processes, dependent on the ways AI is implemented and interpreted in institutional contexts. The inclusive potential of AI is not inherent to the technology itself but results from specific pedagogical and institutional practices. From a humanistic perspective, the key challenge lies in ensuring that data-driven systems support student agency, dignity, and equitable participation rather than reinforce mechanisms of control and exclusion.listelement.badge.dso-type Item , Między etosem prawdy a praktykami społecznej selekcji faktów w społeczeństwie spolaryzowanym. Studium przypadku reakcji na prowokację dziennikarską Kanału Zero(Wydawnictwo KUL, 2026) Zagała, ZbigniewWspółczesne społeczeństwa zmagają się z narastającymi problemami powodowanymi dezinformacją, której dynamika napędzana jest gwałtownym rozwojem technologii komunikacyjnych i mediów społecznościowych. Umożliwiają one współczesnym ludziom odbieranie informacji, przetwarzanie ich oraz tworzenie, a tym samym współuczestnictwo w procesach rozprzestrzeniania się informacji nieprawdziwych. Praktyki angażowania się w rozpowszechnianie dezinformacji, niezależnie od tego, czy mają charakter intencjonalny (dezinformacja), czy nie (misinformacja), stoją nierzadko w wyraźnej sprzeczności z deklaracjami licznych jednostek podkreślających duże znaczenie, jakie ma dla nich prawda i wiedza mająca oparcie w faktach. Rozdźwięk między deklarowanym przywiązaniem do prawdy a praktykami dezinformacyjnymi skłania do refleksji nad mechanizmami pozwalającymi jednostkom na podtrzymywanie takich niespójnych postaw. W artykule podjęto próbę analizy tego problemu na podstawie internetowych komentarzy wywołanych, zrealizowaną w sierpniu 2024 roku, prowokacją dziennikarską Kanału Zero wymierzoną w Zbigniewa Stonogę. Przeprowadzona analiza ukazuje, że w warunkach spolaryzowanej sfery publicznej fakty tracą na znaczeniu jako fundament prawdy o rzeczywistości, a interpretacja rzeczywistości uwarunkowana jest emocjami, tożsamością społeczną i lojalnością grupową. Modern societies are struggling with growing problems caused by disinformation, the dynamics of which are driven by the rapid development of communication technologies and social media. These enable today’s people to receive, process, and create information, and thus participate in the spread of false information. The practice of engaging in the dissemination of disinformation, whether intentional (disinformation) or unintentional (misinformation), often stands in stark contrast to the declarations of many individuals who emphasize the importance of truth and fact-based knowledge. The discrepancy between the declared commitment to truth and disinformation practices prompts reflection on the mechanisms that allow individuals to maintain such inconsistent attitudes. This article attempts to analyze this problem on the basis of online comments triggered by a journalistic provocation carried out in August 2024 by Kanał Zero, targeting Zbigniew Stonoga. The analysis shows that in a polarized public sphere, facts lose their significance as the foundation of truth about reality, and the interpretation of reality is conditioned by emotions, social identity, and group loyalty.listelement.badge.dso-type Item , Godność społeczna pracy i jej naruszenia. Prekaryzacja na rynku pracy w perspektywie wybranych dokumentów społecznego nauczania Kościoła katolickiego(Wydawnictwo KUL, 2026) Kowalewski, TadeuszArtykuł analizuje prekaryzację jako jedną z form osłabienia społecznej godności pracy w świetle wybranych dokumentów społecznego nauczania Kościoła katolickiego. Celem tekstu jest rekonstrukcja normatywnego modelu pracy godnej, obecnego w Laborem exercens, Centesimus annus, Caritas in veritate oraz wybranych dokumentach papieża Franciszka, a następnie interpretacyjne odniesienie tego modelu do wybranych cech współczesnego rynku pracy. Artykuł ma charakter jakościowo‑interpretacyjny i teoretyczno-analityczny; opiera się na analizie treści oraz interpretacji porównawczej dokumentów, uzupełnionych pomocniczym wykorzystaniem danych zastanych z Eurostatu, OECD, GUS i ILO. Ramę analityczną tworzą cztery wymiary pracy godnej: bezpieczeństwo, uznanie, sprawczość i uczestnictwo. Analiza wskazuje, że prekaryzacji nie można redukować do niestabilnej formy zatrudnienia, ponieważ obejmuje ona także osłabienie ochrony socjalnej, ryzyko ubóstwa pracujących, trudności wejścia młodych na rynek pracy oraz kompetencyjne uwarunkowania przesuwania pracowników do słabiej chronionych segmentów zatrudnienia. This article analyses precarisation in the labour market from the perspective of Catholic Social Teaching (CST), combining a discourse analysis of the encyclicals Laborem exercens, Centesimus annus, and Caritas in veritate with an interpretation of secondary data from Eurostat, the OECD, Statistics Poland (GUS), and the ILO. Its point of departure is the assumption that work is not merely a source of income, but also a condition of social participation, recognition, agency, and security. The article reconstructs the relationship between work, participation, recognition, and security as the normative and social core of social dignity, and then confronts this perspective with the empirical picture of contemporary precarisation. The analysis demonstrates that insecure employment, labour market segmentation, weakened social protection, and the concentration of risk in peripheral segments lead to an erosion of security, recognition, and full social participation, which may be conceptualised as “dignity-based marginalisation”. The findings indicate that CST provides not only a normative language of evaluation, but also a useful interpretative framework for the sociology of work and for the analysis of contemporary labour market inequalities.