Institutional and legal challenges of pension and social security systems for customs officers: a comparative study of Ukraine and the EU member states

Abstract

The article offers a comparative legal analysis of pension and social security regulation for customs officers in Ukraine and the EU Member States. The study aims to identify legislative gaps and opportunities for improving national law based on best European practices. The customs service is regarded as a distinct type of public service that entails a high level of social responsibility and professional risk, thereby justifying the need for special social guarantees. The study applies a comparative legal method, analysis of legal acts, court decisions, and academic sources. The results reveal significant differences in customs officers’ pension systems and highlight the advantages of introducing a multi-level social security model based on the principles of actuarial balance, transparency, and fairness. The conclusion emphasises the need to reform the Ukrainian system by implementing elements of the European approach and ensuring a robust level of social protection for customs personnel.

Artykuł jest poświęcony analizie porównawczej regulacji prawnych dotyczących zabezpieczenia emerytalnego i socjalnego funkcjonariuszy służby celnej na Ukrainie oraz w państwach członkowskich UE. Celem badania jest identyfikacja luk prawnych oraz możliwości doskonalenia krajowego ustawodawstwa z uwzględnieniem najlepszych praktyk europejskich. Autor ujmuje służbę celną jako odrębną formę służby publicznej, charakteryzującą się wysokim poziomem odpowiedzialności społecznej i zawodowego ryzyka, co uzasadnia potrzebę wprowadzenia specyficznych gwarancji socjalnych. W pracy zastosowano metodę prawno-porównawczą, analizę aktów normatywnych, orzecznictwa oraz literatury naukowej. Wyniki badań wskazują na istotne różnice w systemach emerytalnych celników oraz podkreślają zalety wdrożenia wielopoziomowego modelu zabezpieczenia społecznego opartego na zasadach równowagi aktuarialnej, przejrzystości i sprawiedliwości. W konkluzji podkreślono konieczność reformy ukraińskiego systemu poprzez implementację elementów podejścia europejskiego oraz zagwarantowania odpowiedniego poziomu ochrony socjalnej pracowników służby celnej.