Poszukiwanie tożsamości katechety osób szczególnej troski

Abstract

Badania empiryczne (np. K. Baranowicz) potwierdzają hipotezę, że środowisko zawodowe i praca z dziećmi niepełnosprawnymi różnicuje nauczycieli ze względu na cechy osobowościowe. Autorka badań podkreśla, że nauczyciele dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych (szkoła specjalna i klasy integracyjne) są bardziej opanowani i cechuje ich kobieca opiekuńczość w większym stopniu, niż nauczycieli dzieci bez zaburzeń w rozwoju. Nauczyciele szkół ogólnodostępnych również uzyskali istotnie niższe wyniki w zestawieniu z nauczycielami szkół specjalnych w skalach: swoboda towarzyska, typowość i w skali niezależność w porównaniu z nauczycielami klas integracyjnych. Rzutkość okazała się najbardziej różnicującą cechą – nauczyciele szkół ogólnodostępnych mają niższe wyniki niż nauczyciele szkół specjalnych, a ci niższe od nauczycieli klas integrujących. Artykuł przywołuje doświadczenie katechetyczne, które potwierdza, że najpierw Kościołowi są potrzebni dobrzy katecheci, a potem dobre programy i katechizmy. Współczesne dokumenty katechetyczne zwracają uwagę na konieczność zdynamizowania zarówno przygotowania nowych katechetów, jak i stałej formacji katechetów. Pierwszym krokiem jest zweryfikowanie i ewentualne skorygowanie czy prowadzony przez nas proces formacji katechetów jest dobrze zaplanowany, zwłaszcza, czy przygotowuje katechetów do posługi uczniom z różnymi niepełnosprawnościami. W artykule zostało podkreślone, że katechetę osób szczególnej troski, porównywalnie jak pedagoga specjalnego, trzeba przygotować tak, aby nie koncentrował się tylko na brakach, niepełnosprawności i upośledzeniu wychowanków. Swą posługę musi oprzeć na odkrytej, dostrzeżonej wartości każdego z nich.

Empirical research (e.g. K. Baranowicz) confirms the hypothesis that the professional environment and work with children with disabilities differentiates teachers by personality traits. The author of the study emphasises that teachers of children with special educational needs (special school and integrated classes) are more self-controlled and characterised by feminine caring to a greater extent than teachers of children without developmental disorders. Teachers of mainstream schools also scored significantly lower compared to teachers of special schools on the social freedom, typicality and independence scales compared to teachers of inclusive classes. Thriftiness proved to be the most differentiating characteristic, with mainstream school teachers having lower scores than special education teachers, and those lower than inclusive class teachers. The article recalls the catechetical experience, which confirms that first the Church needs good catechists, and then good programmes and catechisms. Contemporary catechetical documents draw attention to the need to make both the preparation of new catechists and the ongoing formation of catechists more dynamic. The first step is to verify and possibly correct whether the process of formation of catechists is well planned, especially whether it prepares catechists to minister to students with various disabilities. The article stresses that the catechist of the vulnerable, comparable to a special educator, must be prepared in such a way that he does not focus only on the deficiencies, disabilities and handicaps of his pupils. He must base his ministry on the discovered, perceived value of each of them.