Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/20.500.12153/1982
Title: Muzeum Lat Dziecięcych Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Zuzeli
Other Titles: The Museum of the Childhood Years of the Primate of the Millenium Cardinal Stefan Wyszyński in Zuzela
Authors: Hamryszczak, Artur
Keywords: Zuzela; Stefan Wyszyński; Prymas Tysiąclecia; muzeum; dzieciństwo; Primate of the Millennium; museum; childhood
Issue Date: 21-Dec-2020
Publisher: Wydawnictwo KUL
Citation: "Archiwa, Biblioteki I Muzea Kościelne" 2020 T. 114, s. 97–122
Abstract: Zuzela to wieś w diecezji łomżyńskiej, gdzie 3 sierpnia 1901 r. urodził się Stefan Wyszyński. Jego ojciec Stanisław był organistą w miejscowej parafii. Rodzina Wyszyńskich mieszkała w budynku organistówki naprzeciw kościoła parafialnego pw. Przemienienia Pańskiego. W 1910 r. przeniosła się do Andrzejewa, gdzie Stanisław Wyszyński otrzymał posadę organisty oraz lepsze warunki lokalowe dla rozrastającej się rodziny. Muzeum w Zuzeli powstało w 1990 r. w budynku dawnej szkoły powszechnej, do której uczęszczał Stefan Wyszyński. Instytucja jest prowadzona przez parafię w Zuzeli, a każdorazowy proboszcz jest kustoszem. Placówką przez ponad dwadzieścia lat opiekowały się bezhabitowe Siostry Służki NMP Niepokalanej. W budynku muzeum zrekonstruowano salę szkoły powszechnej z począt­ku XX wieku, do której uczęszczał Stefan Wyszyński oraz mieszkanie rodzi­ny organisty Stanisława Wyszyńskiego. W aranżacji wnętrz starano się o jak najwierniejsze ich odtworzenie, aby zwiedzający mógł poznać warunki życia i wzrostu religijno-intelektualnego przyszłego prymasa Polski. Do przestrze­ni wystawienniczej zalicza się również kościół parafialny pw. Przemienienia Pańskiego w którego budowie uczestniczył Stanisław Wyszyński. W świątyni znajduje się chrzcielnica, przy której przyjął chrzest Stefan Wyszyński oraz ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej, przed którym modliła się rodzina Wyszyńskich, a Stefan służył do mszy św. W kościele zainstalowano również 14 witraży, które opisują koleje wydarzenia z życia kardynała Stefana Wyszyńskiego od narodzin do śmierci i pogrzebu. W otoczeniu kościoła znajduje się również kilka upamiętnień ważnych rocznic z życia Prymasa Tysiąclecia, np. urodzin czy przyjęcia święceń kapłańskich. Również jeden z dzwonów nosi imię kard. Stefana Wyszyńskiego. Na placu kościelnym, przed wejściem znajduje się duży spiżowy pomnik Prymasa jako Ojca Narodu. Muzeum Lat Dziecięcych Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Zuzeli jest przykładem palcówki muzealnej, która powstała jako owoc dumy miesz­kańców parafii ze swojego najbardziej znanego rodaka, ale stanowi też świadectwo zrozumienia wagi zachowania śladów przeszłości. Miejsce to umiejętnie łączy tradycyjne zwiedzanie muzeum z przeżyciami religijnymi, poprzez proponowaną przez kustosza kolejność poznawania Zuzeli: wizyta w kościele, modlitwa (msza św.), poznanie życia kard. Stefana Wyszyńskiego poprzez wi­traże w kościele oraz elementy pamiątkowe na placu kościelnym, by na końcu zwiedzić muzeum Lat Dziecięcych Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Zuzeli, czyli dawną szkołę i mieszkanie organisty Wyszyńskiego. To parafialne muzeum jest przykładem realizacji wskazań Papieskiej Komisji Dóbr Kultury czy też polskiego prawodawstwa kościelnego, dotyczących misji muzeów kościelnych. Wspomniana placówka realizuje nie tylko działalność kulturalną, ale i oddziałuje duszpastersko na wspólnotę Kościoła partykularnego.
Zuzela is a village in the Diocese of Łomża, where Stefan Wyszyński was born on 3 August 1901. His father Stanisław was an organist in the local parish. The Wyszyński family lived in the vicar’s building opposite the church. In 1910, the family moved to Andrzejewo, where Stanisław Wyszyński was given the position of organist and better accommodation conditions for the growing family. The Museum in Zuzela was established in 1990 in the building of the former primary school, attended by Stefan Wyszyński. The institution is run by the parish in Zuzela, and each parish priest serves as its custodian. For more than twenty years, the institution was looked after by the habitless Sisters Serv­ants of Mary Immaculate. The hall of the primary school from the early 20th century, which Stefan Wyszyński attended, and the apartment of the family of the organist Stanisław Wyszyński were reconstructed within the museum. In the interior design ef­forts were made to reconstruct them as faithfully as possible, so that the visitor could learn about the living conditions and religious and intellectual devel­opment of the future Primate of Poland. The exhibition space also includes the Parish Church of the Transfiguration of the Lord, in the construction of which Stefan and his father took part. The temple has a baptistery where Stefan Wyszyński was baptised and the altar of Our Lady of Częstochowa, in front of which the Wyszyński family prayed, and Stefan served at Mass. There are also 14 stained-glass windows installed in the church, which describe the events in the life of Cardinal Stefan Wyszyński from his birth until his death and funeral. The church is also surrounded by several reminiscences of important anniver­saries in the life of the Primate of the Millennium, such as birthdays or priestly ordinations. One of the bells is named after Cardinal Stefan Wyszyński. In the church square, in front of the entrance there is a large bronze statue of the Primate presented as the Father of the Nation. The Museum of the Childhood Years of the Primate of the Millenium Cardinal Stefan Wyszyński in Zuzela is an example of a museum that was created as a fruit of pride of the parish inhabitants with their most revered compatriot, but it is also a testimony of understanding of the importance of preserving the traces of the past. This place skilfully combines a traditional visit to the museum with religious experiences, through the following order of learning about Zuzela, proposed by the custodi­an: a visit to the church, prayer (mass), learning about the life of Cardinal Ste­fan Wyszyński through stained-glass windows in the church and the commem­orative elements in the church square, and finally visiting the Museum of the Childhood Years of the Primate of the Millenium Cardinal Stefan Wyszyński in Zuzela, i.e. the former school and apartment of the organist Wyszyński. This parish museum is an example of the implementation of the recom­mendations of the Pontifical Commission for the Cultural Heritage of the Church and the Polish Church legislation on the mission of church museums. Not only does the institution implement cultural activities, but it also exerts a pastoral impact on the community of the particular Church.
URI: http://hdl.handle.net/20.500.12153/1982
DOI: 10.31743/abmk.11773
Appears in Collections:Archiwa Biblioteki i Muzea Kościelne, 2020, T. 114

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Hamryszczak_Artur_Muzeum_Lat_Dzieciecych_Prymasa_Tysiaclecia_Stefana_Kardynala_Wyszynskiego_w_Zuzeli.pdf816.45 kBAdobe PDFThumbnail
View/Open
Show full item record



This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons