Kapitał społeczny w sieci klastra gospodarczego na przykładzie Wschodniego Klastera Komunalnego

Abstract

Pojęcie sieci, struktur sieciowych przenikają z teoretycznej przestrzeni nauki do życia publicznego, zestawiane są z pojęciem innowacji i kooperacji. Z pojęciami tymi łączy się pojęcie kapitału społecznego i jego rola w kształtowaniu życia gospodarczego. Przykładem gospodarczej struktury sieciowej, na gruncie której formuje się zjawisko kapitału społecznego, jest klaster. Przyjmuje się, że kapitał społeczny jest zasobem znajdującym się wewnątrz klastra, a sam klaster jest strukturą sieciową, które sprzyjają współdziałaniu. Kapitał społeczny w klastrze ma dwoistą naturę, jest zarówno zasobem, jak i wytworem klastra. Badanie kapitału społecznego w klastrze, prowadzi do analizy struktury relacji podmiotów w klastrze, interakcji klastra z otoczeniem, typów, form, intensywności, trwałości i efektów powiązań między jego podmiotami. Cel badawczy to diagnoza uwarunkowań sieciowych wpływających na poziom i charakter kapitału społecznego w klastrze oraz określenie szans i możliwości, jakie niesie ze sobą ukonstytuowanie się sieci współpracy w postaci klastra. Zidentyfikowano i oceniono kluczowe elementy kapitału społecznego klastra, czyli te wartości, które przyczyniają się do jego rozwoju oraz rozwoju podmiotów w nim działających. Praca prezentuje zagadnienia związane ze współpracą podmiotów klastrze, przedstawia tło gospodarcze i społeczne, omawia kwestie związane z koncepcjami klastrów oraz wskazuje na klaster, jako na powiązanie sieciowe. Dla pojęcia sieci charakteryzuje je w znaczeniu globalnym i organizacyjnym. Przybliża pojęcia organizacji sieciowej, wskazuje jej typy i wymiary, przedstawia podstawowe założenia socjologicznej teorii sieci społecznych. Analiza kapitału społecznego złożona jest z genezy pojęcia, przeglądu definicji, wskazania elementów składowych, typów oraz wymiarów kapitału społecznego, wskazania jego funkcji w przedsiębiorstwie oraz jego sieciowego wymiaru. Zjawiska obserwowane w analizowanym klastrze stały się przesłanką do identyfikacji elementów, które mogą być przedmiotem dalszych badań i rekomendacji dla rozwoju innych klastrów.The notion of networks, network structures permeate from the theoretical space of science to public life, are juxtaposed with the notion of innovation and cooperation. These concepts are linked to the concept of social capital and its role in shaping economic life. An example of an economic network structure, on the ground of which the phenomenon of social capital is formed, is a cluster. It is assumed that social capital is a resource inside the cluster, and the cluster itself is a network structure that fosters cooperation. Social capital in a cluster has a dual nature, is both a resource and the creation of a cluster. The study of social capital in the cluster, leads to an analysis of the cluster, the interaction of the cluster with its environment, types, forms, intensity, durability and effects of relations between its entities. The research objective is to diagnose the network conditions affecting the level and nature of social capital in the cluster, and to identify the opportunities and for the formation of a cooperation network in the form of a cluster. The key elements of social capital of the cluster were identified and evaluated, i.e. those values that contribute to its development of entities operating in it. The work presents issues related to the cooperation of entities in the cluster, presents the economic and social background, discusses issues related to the concepts of clusters and points to the cluster as a network connection. For, the concept of network characterizes them in global and organizational terms. It brings closer the concept of network organization, indicates its types and dimensions, presents the basic assumptions of sociological social network theory. The analysis of social capital is composed of the origin of the concept, review of definitions of social capital, indication of its functions in the company and its network dimension. Phenomena observed in the analyzed cluster have become a premise to identify elements that can be subject to further research and recommendations for the development of other clusters.