Wpływ orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego na relacje między Kościołem i Państwem w Republice Czeskiej

Abstract

Trybunał Konstytucyjny Republiki Czeskiej był od początku uznawany za organ władzy sądowniczej, jednak nie był ściśle wpisany w klasyczny system instancji. W rozprawie doktorskiej przedstawia się orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Jego wpływ na kształt współczesnych relacji państwo - Kościół w Republice Czeskiej okazał się bowiem wręcz fundamentalny. W ciągu trzech dekad dotychczasowego istnienia Trybunał musiał rozstrzygnąć szereg sporów sądowych odnoszących się do różnych aspektów sytuacji prawnej instytucji kościelnych, a także zbadać konstytucyjność wielu uchwalonych przez Parlament ustaw mających za przedmiot działalność kościołów i innych związków wyznaniowych oraz ich miejsce w czeskim porządku prawnym. Rozprawa zajmuje się najpierw jego decyzją w sprawie autonomii kościelnej. jest ściśle związana z autonomią kościelną i prawem do zakładania własnych instytucji zakonnych oraz instytucji niezależnych od władz państwowych. Dalej praca dotyczy tematu o szczególnym znaczeniu politycznym, mianowicie restytucji mienia kościelnego. Kwestia ta była przedmiotem najczęstszych i najważniejszych interwencji Trybunału Konstytucyjnego, związanych z porządkowaniem stosunków państwo - Kościół w Republice Czeskiej. Sprawa katedry praskiej również przez długi czas budziła spore emocje społeczne. W rozprawie opisano również orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego w sprawach sprzeciwu sumienia, zachowania i tajemnicy spowiedzi przez duchownych oraz małżeństw kanonicznych i ich znaczenia na gruncie prawa czeskiego.From the beginning, the Constitutional Court of the Czech Republic has been, and is conceived as part of the judiciary, but stands somewhat apart from the traditional instance system. This thesis deals with all areas in which the intervention of the Constitutional Court affected the position of churches and religious societies. During the three decades of its existence, it has had to consider a number of specific cases or certain laws passed by Parliament that closely affect (or sometimes are predominantly devoted to) the activities of churches and religious societies or their position in the Czech legal system. This thesis first deals ith the autonomy of churches and religious and other institutions independently of state bodies. Then thesisi focuses on church restitutions. This topic became the area of teh most frequent and significant interventions by the Constitutional Court in relations between the church and state. The case of Prague Cathedral also aroused considerable emotions for a long time. Finally, the thesis follows the decisions of the Constitutional Court in the cases of conscientious objection, clegy privilege of confessional confidentialoty and church marriages.