Onimia w dokumentach Władysława Łokietka 1275-1333
Abstract
Rozprawa doktorska Onimia w dokumentach Władysława Łokietka 1275-1333 podejmuje problematykę funkcjonowania nazw własnych w złożonej strukturze dyplomu średniowiecznego. Opiera się na analizie onimów w kontekście interpretacyjnym szerszym niż dotychczasowe ujęcia, obejmującym tło społeczne, polityczne i gospodarcze ówczesnej Polski. To połączenie dwóch aspektów badawczych: źródłowego dokumentacyjnego oraz lingwistycznego stanowi o interdyscyplinarnym charakterze dysertacji.
Celem pracy jest wskazanie stopnia zróżnicowania formalno-semantyczno-funkcjonalnego onimów. Nowość stanowi analiza onimicznych elementów składowych średniowiecznego dyplomu, przeprowadzona z punktu widzenia struktury spuścizny kancelaryjnej Władysława Łokietka. Prezentowany materiał, obejmuje 311 łacińskich dokumentów z lat 1275-1333. Można je potraktować jako źródło badań globalnych nad wszelką zawartą w nich nomenklaturą, a dodatkowo poddać ocenie ze względu na ich walor genologiczny – nazwy własne są współkomponentami odpowiednich gatunków stylu kancelaryjnego.
Kwerenda materiałowa pozwala na ekscerpcję 1252 nazw własnych: 405 osobowych i 812 geograficznych (ojkonimy, anojkonimy, hydronimy, choronimy chrematonimy i oronimy). Do statystyki onimów włączono średniowieczne patrocinia – 16 kościelnych i 19 klasztornych.
Praca zawiera mapę Królestwa Polskiego z czasów Władysława Łokietka oraz chronologiczny wykaz regestów dokumentów z okresu książęcego i królewskiego władcy, wykorzystanych w pracy.
The doctoral dissertation Onymic forms in Ladislas the Short’s documents 1275–1333 deals with the issue of how proper names functioned in the complex structure of medieval diplomas. It is an analysis of onymic elements in an interpretative context, broader than in earlier approaches to the issue. The analysis is embedded in the social, political and economic background of the Polish state of the time. The convergence of the two research aspects - a documentary source study with a linguistic analysis - grants an interdisciplinary character to the dissertation. The aim of the study is to indicate the degree of formal-semantic-functional differentiation of the onymic elements. A novelty of the work consists in the analytical approach to the onymic components of the medieval diploma, performed from the perspective of the structural organization of Ladislas the Short’s chancellery legacy. The material comprises 311 Latin documents from the years 1275-1333. They can be treated as a source for global research into all the nomenclature they contain, and can additionally be analysed for their text genre qualities: proper names are components representative of the relevant genres of the chancellery style. The material query yielded a corpus of 1252 proper names: 405 personal and 812 geographical (oikonyms, anoikonyms, hydronyms, choronyms, chrematonyms and oronyms). Medieval patrocinia - 16 ecclesiastical and 19 monastic - were included in the onymic statistic data. The work presents a map of the Polish Kingdom at the time of Ladislas the Short, and a chronological list of document registers used in the dissertation, coming back to the period of his being a prince and then a king.
The doctoral dissertation Onymic forms in Ladislas the Short’s documents 1275–1333 deals with the issue of how proper names functioned in the complex structure of medieval diplomas. It is an analysis of onymic elements in an interpretative context, broader than in earlier approaches to the issue. The analysis is embedded in the social, political and economic background of the Polish state of the time. The convergence of the two research aspects - a documentary source study with a linguistic analysis - grants an interdisciplinary character to the dissertation. The aim of the study is to indicate the degree of formal-semantic-functional differentiation of the onymic elements. A novelty of the work consists in the analytical approach to the onymic components of the medieval diploma, performed from the perspective of the structural organization of Ladislas the Short’s chancellery legacy. The material comprises 311 Latin documents from the years 1275-1333. They can be treated as a source for global research into all the nomenclature they contain, and can additionally be analysed for their text genre qualities: proper names are components representative of the relevant genres of the chancellery style. The material query yielded a corpus of 1252 proper names: 405 personal and 812 geographical (oikonyms, anoikonyms, hydronyms, choronyms, chrematonyms and oronyms). Medieval patrocinia - 16 ecclesiastical and 19 monastic - were included in the onymic statistic data. The work presents a map of the Polish Kingdom at the time of Ladislas the Short, and a chronological list of document registers used in the dissertation, coming back to the period of his being a prince and then a king.
Description
Wydział Nauk Humanistycznych, Instytut Językoznawstwa; promotor rozprawy doktorskiej: prof. dr hab. Władysław Makarski
Keywords
onomastyka, onimia, dyplomatyka, dokument