Terminy zawite

Abstract

Tezą, którą autor stara się obronić w niniejszej rozprawie, jest przyjęcie, że cechami konstytutywnymi terminu zwitego determinującymi jego istotę są przedmiot oraz skutki upływu, a ponadto, że cechy te wynikają z przepisów prawa bezwzględnie obowiązującego, wobec czego strony nie mają swobody ustanawiania, kształtowania i moderowania tych cech za wyjątkiem przypadków wyraźnie wskazanych w przepisach prawa. Uzasadnienie postawionej tezy zostało przedstawione w sześciu rozdziałach. Autor wyszedł od genezy terminów zawitych, gdzie przedstawił poglądy doktryny i orzecznictwa na temat przyczyn, z jakich ustawodawca powinien decydować się na ograniczenie określonego uprawnienia terminem zawitym. Odrębnie omówione zostały przyczyny, dla których strony stosunku cywilnoprawnego decydują się na czasowe ograniczenie dochodzenia uprawnień ustanowionych w umowie. Jako bazę służącą do rozważań komparatystycznych wybrano prawo niemieckie, austriackie, włoskie oraz holenderskie. Szeroko przedstawione zostały wskazane powyżej cechy konstytutywne terminów zawitych oraz opowiedziano się za niedopuszczalnością kreowania przez strony w umowie terminów zawitych. W ramach charakterystyki terminów zawitych omówiono także zasady rządzące biegiem tych terminów. Ostatni rozdział jest przedmiotem rozważań na temat możliwości wpływania na bieg terminów zawitych. Przedstawiono znaczenie cech konstytutywnych terminów zawitych przy ocenie dopuszczalności ich moderacji. Zakres rozważań objął kwestię stosowania analogii do przedawnienia i zakresu jej stosowania.

The thesis which the author seeks to defend in the dissertation is that the substantive features of an expiration date determining its essence are the subject-matter and effects of its passage, and moreover that these features result from mandatory law, so that the parties are not free to establish, shape and moderate these features except for the cases expressly indicated by law. The arguments for this thesis are presented in six chapters. The author started from the genesis of doctrine, like also jurisprudence, on the reasons why the legislator should decide to limit a specific right with a fixed term. The reasons why the parties decide to temporarily limit the exercise of rights established in the contract were discussed separately. German, Austrian, Italian and Dutch law were chosen as the basis for comparative analysis. There is a wide presentation of the above-mentioned substantive features of the expiration date, with arguments for comparative analysis. There is a wide presentation of the above-mentioned substantive features of the expiration date, with arguments for the inadmissibility to create an expiration date in the contract. The rules governing the course of expiration date are also discussed as a part of their characteristics. The last chapter is the subject of reflection on the possibility of influencing the course of expiration date. There is a presentation of significance of the expiration date's substantive features when assessing the admissibility of their moderation/. The scope of analogical application to the limitation period and the scope of its application.