Geneza, struktura i kompetencje Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych

Abstract

Praca doktorska jest pogłębioną analizą genezy, struktury i kompetencji Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych. Głównym problemem badawczym niniejszej pracy są zmiany proceduralne, dokonane na przestrzeni dwóch tysięcy lat istnienia Kościoła, dotyczące wynoszenia na ołtarze sług Bożych. Za cel główny dysertacji przyjęto identyfikację, analizę oraz ocenę wprowadzonych przez ustawodawcę zmian prawa kanonizacyjnego, wyjaśnienie przyczyn powstania Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych — instytucji odpowiedzialnej za beatyfikacje i kanonizacje, przedstawienie kompetencji podmiotów prawnych, odpowiedzialnych za proces diecezjalny i rzymski. W opracowaniu pierwszego rozdziału zostały wykorzystane metody: historyczno- prawna i dogmatyczno-prawna. W rozdziale drugim, trzecim i czwartym wykorzystano metodę dogmatyczno-prawną, w celu przeprowadzenia egzegezy, syntezy i systematyki tekstów źródłowych oraz literatury przedmiotu w obowiązującym porządku prawnym Kościoła łacińskiego. Analizie poddane zostały przepisy prawa, a także dorobek doktryny. Rozprawa doktorska zawiera wstęp i zakończenie, jest podzielona na cztery części, z których dwie pierwsze stanowią prezentację genezy Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych. Pierwsza poświęcona jest sposobom przyznawania tytułu „święty‖ od początków istnienia Kościoła do Soboru Watykańskiego II. Kolejna dotyczy reformy Kongregacji i prawa kanonizacyjnego wynikającej z nauki tegoż Soboru, dwie następne to badanie struktury, kompetencji i procedur Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych. Każdy rozdział kończą wnioski. W pracy ukazano przejście od prawa kanonicznego, którego źródłem prawnym był autorytet Kościoła lokalnego, czyli biskup i synody, do tego typu prawa kanonicznego, którego pochodzeniem i źródłem był papież. Wynikało to z rozwoju terytorialnego i liczebnego Kościoła, a także z troski o wynoszenie na ołtarze osób, które były godne miana świętych. Wiązało się to również z tworzeniem procedur kanonizacyjnych. Zakres wprowadzanych zmian procedur kanonizacyjnych przyczynił się do doskonalszej weryfikacji dowodów świętości kandydatów na ołtarze. Obecne ustawodawstwo opierające się na nauczaniu Soboru Watykańskiego II pozwala na prowadzenie procesów kanonizacyjnych na podstawie heroiczność cnót, męczeństwo, konfirmację kultu oraz czwartą drogę wprowadzoną przez papieża Franciszka: dla tych, którzy heroicznie ofiarowali swoje życie za bliźniego, akceptując, w sposób wolny i dobrowolny, pewną i przedwczesną śmierć. Utworzenie Kongregacji Obrzędów, która z czasem została nazwana Kongregacją Spraw Kanonizacyjnych, miało wpływ na wprowadzenie przez ustawodawcę norm prawnych i procedur dochodzenia kanonizacyjnego, zmiany te przyczyniły się do wyeliminowania nadużyć i opracowanie przejrzystych procedur kanonizacyjnych. W Kongregacji widoczna jest hierarchiczna władza Kościoła. Papież. pełniąc rolę kierowniczą — wskazuje priorytety jej pracy i aprobuje poszczególne fazy postępowania i kończy oficjalnymi dekretami. Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych ujmuje w ramy prawne, w przepisy, nadprzyrodzoną rzeczywistość, jaką jest świętość teologiczna. Świętość ta podlega orzecznictwu Kościoła przez akt beatyfikacji czy kanonizacji. Pod względem terytorialnym kompetencja Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych obejmuje cały Kościół, a także katolickie Kościoły wschodnie. Jeśli chodzi o kompetencję rzeczową Kongregacji, to obejmuje ona wszystko, co dotyczy kanonizacji sług Bożych. Kongregacja rozpatruje sprawy odnoszące się do pism sługi Bożego, cnót heroicznych, zatwierdzania starożytnego kultu, przyznania Świętym tytułu Doktora, rozpatrywania sprawy cudów przypisanych wstawiennictwu sługi Bożego. Kongregacja decyduje także w sprawach rozstrzygnięć dotyczących autentyczności, konserwacji i przechowywania relikwii.The dissertation is an in-depth analysis of the genesis, structure, and competence of the Congregation for the Causes of Saints. The main research problem of the dissertation is the procedural changes, which have been introduced in the course of two thousand years of the existence of the Church, concerning the elevation of the servants of God to the altars. The main objective of the dissertation is to identify, analyse, and evaluate the changes in the canonisation law introduced by the legislator, to explain the reasons for the establishment of the Congregation for the Causes of Saints - the institution responsible for beatifications and canonisations, and to present the competencies of the legal entities responsible for the diocesan as well as apostolic processes. In the elaboration of the first chapter, the historical-legal and dogmatic-legal methods were used. In the second, third and fourth chapters, the dogmatic-legal method was used to carry out an exegesis, synthesis and systematics of source texts as well as literature on the subject in the current legal order of the Latin Church. The legal provisions, along with the acquits of doctrine, are analysed.