Prawo dostępu podejrzanego do obrońcy w prawie Unii Europejskiej i w prawie polskim

Abstract

Celem rozprawy było dokonanie analizy, w jakim stopniu ustawodawstwo krajowe jest zgodne ze standardami ujętymi w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2013/48. Analiza ta umożliwia wykazanie prawidlowości postawionej we wstępie tezy badawczej, zgodnie z którą polskie prawo karne procesowe przewiduje - co do zasady - niższy standard w zakresie prawa dostępu podejrzanego do obrońcy, aniżeli dyrektywa. Standard ten jest zachowany wyłącznie w zakresie podejrzanych sensu stricte. Punktem wyjścia rozważań było przedstawienie standardu strasburskiego. Rozdział drugi stanowi prezentację regulacji dyrektywy. Trzeci to przedstawienie ustawodawstwa krajowego. Wskazano w nim na liczne problemy związane ze zróżnicowaniem pozycji podejrzanego i oosby podejrzanej. Rozważania oscylują wokół czynności dowodowych wskazanych w dyrektywie. Podsumowanie pracy stanowią propozycje rozwiązań, które zagwarantują regulacjom krajowym zgodność z przedstawionymi standardami. Podstawowy postulat dotyczy poszerzenia definicji podejrzanego i osoby podejrzanej. W pracy wskazano zgodność wprowadzenia instytucji obrońcy ad hoc oraz gwarancji przerwania przesłuchania zeznań przez świadka.

The aim of the dissertation was to analyse the extent to which national legislation complies with the standards as set out in Directive 2013/48 of the European Parlamnt and of the Council. This analysis made it possible to demonstrate the correctness of the research thesis, according to which Polish criminal procedural law provides - as a rule - for a lower standard of the suspect's right of access to a lawyer than the Directive. This standard is maintained only for suspects in the strict sense. The starting point for the discussion was the presentation of the Strasbourg standard. the second chapter is a presentation of the directive's regulations. The third chapter is a presentation of national legislation. this chapter also points out a number of problems related to the diversity of the position of the suspect and the suspected person. The deliberations oscillate within the limits of the evidentiary acts indicated in the Drirective. The summary of the work consists in proposing solutions that will guarantee national regulations compliance with the presented standards. The basic demand is to broaden the definition of a suspect to include the suspected person. The paper also demonstrates the legitimacy of introducing the institution of an ad hoc counsel and the guarantee of interrupting the interrogation during the start of incriminating witness testimony.