Odpowiedzialność wiernych świeckich za Eucharystię w polskim ustawodawstwie synodalnym w latach 1983-2012

Abstract

Celem rozprawy była próba znalezienia odpowiedzi na pytania: czy i w jakich obszarach polscy ustawodawcy synodalni stanowią o odpowiedzialności wiernych świeckich za sakrament Eucharystii oraz w jaki konkretny sposób została ona przez nich ukazana. Materiałem źródłowym dla podjętych badań były statuty II Polskiego Synodu Plenarnego (1991-1999), I Synodu Prowincji Krakowskiej (1975-1983) oraz polskich synodów diecezjalnych, które odbyły się w latach 1983–2012. Dysertacja składa się z pięciu rozdziałów zakończonych wnioskami. Pierwszy z nich dotyczy podmiotów odpowiedzialnych za kierowanie liturgią i świętych szafarzy Eucharystii. Drugi ukazuje teologiczno-prawne podstawy odpowiedzialności wiernych świeckich za Eucharystię. Trzeci traktuje o odpowiedzialności wiernych świeckich za przyjmowanie i udzielanie Komunii świętej. Rozdział czwarty dotyczy odpowiedzialności wiernych świeckich za uczestnictwo we Mszy świętej. Rozdział ostatni ukazuje odpowiedzialność wiernych świeckich za kult Eucharystii poza Mszą świętą. Analiza polskiego ustawodawstwa synodalnego wskazuje, że wierni świeccy, jako pełnoprawni członkowie Kościoła, łącznie ze świętymi szafarzami, partycypują w odpowiedzialności za sakrament Eucharystii w wymiarze odpowiedniego przygotowania siebie i innych do przyjęcia Komunii świętej, możliwości jej rozdawania, właściwego uczestnictwa w Mszy świętej, pełnienia różnorakich posług i funkcji liturgicznych oraz w odpowiedzialności za propagowanie i uczestniczenie w kulcie Eucharystii poza Mszą świętą.

The purpose of this dissertation was an attempt to find an answer to the questions: if and in what areas Polish synodal legislators decide about the responsibility of the lay faithful for the sacrament of the Eucharist and in what concrete way it was presented by them. The source material for the study were the statutes of the Second Polish Plenary Synod, the First Synod of the Krakow Province and the Polish diocesan synods held between 1983 and 2012. The dissertation consists of five chapters ending with conclusions. The first one concerns the subjects responsible for directing the liturgy and holy ministers of the Eucharist. The second presents the theological and legal foundations of lay faithful's responsibility for the Eucharist. The third deals with the responsibility of the lay faithful for receiving and distributing Holy Communion. The fourth chapter deals with the responsibility of the lay faithful to participate in the Mass. The last chapter presents the responsibility of the lay faithful for the worship of the Eucharist outside of Mass. The analysis of the Polish synodal legislation indicates that the lay faithful, as full members of the Church, including the sacred ministers, share in the responsibility for the sacrament of the Eucharist in the dimension of adequate preparation of themselves and others for receiving Holy Communion, the possibility of distributing it, proper participation in Holy Mass, the exercise of various liturgical ministries and functions, and in the responsibility for promoting and participating in worship of the Eucharist outside Mass.