Teatr radiowy dla dzieci w XXI wieku. Zarys problematyki
Abstract
Niniejsza rozprawa stanowi próbę ukazania, jaka jest obecnie sytuacja słuchowisk radiowych dla dzieci w polskiej kulturze. Podstawowym celem pracy jest pokazanie wyjątkowości i roli słuchowisk radiowych na tle innych form teatralnych, ich wpływu na rozwój wyobraźni, słownictwa, koncentracji oraz pamięci słuchowej najmłodszych odbiorców, a także na kształtowanie się wrażliwości etycznej i estetycznej na sztukę. Praca ma charakter teoretyczno-analityczny. Rozdział pierwszy poświęcony został zobrazowaniu dotychczasowej wiedzy teoretycznej odnoszącej się do prezentowanych w rozprawie zagadnień z zakresu sztuki radiowej, takich jak historia tego zjawiska, konkursy na słuchowiska radiowe dla dzieci czy też percepcja współczesnych dzieci a teatr wyobraźni. Rozdział ten poświęcony został także zagadnieniu obecności słuchowisk dla dzieci we współczesnej kulturze radiowej. Kolejny rozdział zawiera analizy tematyczno-problemowe wybranych słuchowisk dla dzieci z lat 2000-2020, próbę porównania tekstu literackiego ze stworzoną na jego podstawie audycją radiową oraz analizę tekstów pod względem organizacji czasu, przestrzeni, a także kreacji bohaterów. Trzeci rozdział poświęcony został analizie kwestionariuszy dzieci z klas 4-6 z lubelskich, mazowieckich oraz podkarpackich szkół podstawowych. Załączone do pracy aneksy zwierają kronikę wyemitowanych na antenie Polskiego Radia w latach 2000-2020, scenariusze analizowanych słuchowisk oraz wzory kwestionariuszy.
The dissertation is an attempt to present the current situation which radio plays for children in Polish culture. The main goal of the paper is to show the uniqueness and role which radio plays in comparison to other theatrical forms, their impact on the development of imagination, vocabulary, concentration, and auditory memory of the youngest audience, as well as on shaping their ethical and esthetic sensitivity to art. The work is theoretical and analytical. The first chapter is focused on illustrating the current theoretical knowledge which relates to the issues of radio art presented in the dissertation, such as the history of this phenomenon, competitions of radio plays for children, or the perception of contemporary children versus the theater of the imagination. This chapter is also devoted to the issue of the presence of radio plays for children in the contemporary radio culture. The next chapter contains thematic and problem analyzes of selected radio plays for children from the years 2000-2020. It is an attempt to compare the literary text with a radio broadcast based on it and an analysis of the texts in terms of the organization of time, space and the creation of characters. The third chapter is devoted to the analysis of questionnaires for children in grades 4-6 from Lublin, Masovian and Subcarpathian primary schools. The annexes attached to the thesis contain a chronicle of radio plays for children broadcast on the Polish Radio in the years 2000-2020, scenarios of the analyzed radio plays, and sample questionnaire.
The dissertation is an attempt to present the current situation which radio plays for children in Polish culture. The main goal of the paper is to show the uniqueness and role which radio plays in comparison to other theatrical forms, their impact on the development of imagination, vocabulary, concentration, and auditory memory of the youngest audience, as well as on shaping their ethical and esthetic sensitivity to art. The work is theoretical and analytical. The first chapter is focused on illustrating the current theoretical knowledge which relates to the issues of radio art presented in the dissertation, such as the history of this phenomenon, competitions of radio plays for children, or the perception of contemporary children versus the theater of the imagination. This chapter is also devoted to the issue of the presence of radio plays for children in the contemporary radio culture. The next chapter contains thematic and problem analyzes of selected radio plays for children from the years 2000-2020. It is an attempt to compare the literary text with a radio broadcast based on it and an analysis of the texts in terms of the organization of time, space and the creation of characters. The third chapter is devoted to the analysis of questionnaires for children in grades 4-6 from Lublin, Masovian and Subcarpathian primary schools. The annexes attached to the thesis contain a chronicle of radio plays for children broadcast on the Polish Radio in the years 2000-2020, scenarios of the analyzed radio plays, and sample questionnaire.
Description
Wydział Nauk Humanistycznych, Instytut Literaturoznawstwa; promotor rozprawy doktorskiej: dr hab. Anna Podstawka, prof. KUL
Keywords
słuchowisko, radio, dzieci, teatr, drama, children, theater