Muzeum Diecezjalne w Siedlcach (1918-2022). Dzieje i zbiory artystyczne

Abstract

Muzeum Diecezjalne w Siedlcach nie posiada żadnego opracowania naukowego. Historia powstania Muzeum nie była wcześniej badana. Jest to bardzo ciekawa i bogata kolekcja zbiorów artystycznych, które wymagają głębszego opisu, opartego na badaniach z zakresu historii i historii sztuki. Pierwszy rozdział dotyczy początków diecezji siedleckiej, która powstała w 1818 roku jako diecezja janowska, czyli podlaska. Po burzliwej historii i kasacie została wskrzeszona w 1918 roku. Wtedy też można dostrzec początki działalności Muzeum Diecezjalnego. Niniejsza dysertacja systematyzuje zachowane dokumenty historyczne związane z działalnością tej instytucji oraz opisuje jej dzieje od początku do czasów współczesnych. Obrazy zgromadzone w zbiorach muzealnych stanowią największą i najcenniejszą kolekcję ze wszystkich obiektów zabytkowych. Drugi rozdział kataloguje obrazy pod względem tematycznym i chronologicznym. Jest tu także analiza i opis najcenniejszych dzieł pod względem historycznym i artystycznym. Rzeźba w zbiorach Muzeum jest najmniej liczną grupą spośród wszystkich obiektów zabytkowych i najmniej opisaną. Dlatego trzeci rozdział jest najkrótszy. Dokonano w nim analizy tematycznej i chronologicznej kilku zabytków. W kolekcji Muzeum znajduje się bardzo duża liczba przedmiotów rzemiosła artystycznego. W ostatnim rozdziale podjęto próbę opisu, analizy i systematyzacji najcenniejszych szat liturgicznych i złotnictwa. Muzeum Diecezjalne w Siedlcach słynie z posiadania w swoich zbiorach jedynego w Polsce obrazu El Greca — Ekstaza św. Franciszka. Poza tym można tu zobaczyć ciekawą kolekcję malarstwa nowożytnego polskiego i obcego, szczególnie związanego z Kościołem. Znajdzie się tu również wiele przykładów rzeźby sakralnej oraz przedmiotów rzemiosła artystycznego.The Diocesan Museum in Siedlce does not have any scientific elaboration. The history of the creation of the Museum has not been studied before. However, it is a very interesting and rich collection of artistic objects, which require deeper description, based on research in the field of history and art history. The first chapter concerns the beginnings of the Diocese of Siedlce, which was established in 1818 as the Diocese of Janów or Podlasie. After a turbulent history and a dissolution, it was erected in 1918, then one can also see the beginnings of the Diocesan Museum. This dissertation systematizes the preserved historical documents related to the activities of this institution and describes its history from the beginning up to modem times. Paintings collected in the museum collection constitute the largest and the most valuable collection of all histories objects. The second chapter catalogs images in the thematic and chronological terms. There is also analysis and description of the most valuable works in terms of history and art. The sculpture in the Museum's collection is the least numerous group among all histories objects, and the least-described one. Therefore, the third chapter is the shortest. It includes the thematic and chronological analysis of several works. The Museum's collection has a very large number of arts and crafts objects. The last chapter, attempts to describe, analyze and systematize the most valuable liturgical vestments and goldsmiths. The Diocesan Museum in Siedlce is most famous of having in its collection one and only in Poland painting of El Greco - Saint Francis in ecstasy. Besides that, you can see here an interesting collection of early modem Polish and foreign painting, especially connected to the Church. There are also many examples of sacred sculpture and art and crafts objects.