Orzekanie na rozprawie głównej pod nieobecność oskarżonego a prawo do obrony

Abstract

Głównym celem pracy jest zaproponowanie wykładni przepisów dotyczących orzekania pod nieobecność oskarżonego na rozprawie głównej, w sposób gwarantujący rzetelne postępowanie, zgodnie ze standardem konstytucyjnym, konwencyjnym oraz wynikającym z dyrektywy unijnej 2016/343. W tych obszarach, w których pożądanego rezultatu nie można było osiągnąć w drodze do wykładni, sformułowane zostały propozycje zmian przepisów kodeksu postępowania karnego, aby zagwarantować oskarżonemu w pełni świadome i dobrowolne zrzeczenie się prawa obecności na rozprawie głównej. W niniejszej pracy pracy analizie poddano standardy europejskie wyznaczone przez orzecznictwo strasburskie oraz wskazane w dyrektywie Parlamentu Europejskiegiego i Rady UE 2016/334 i zestawiono je z aktualnymi przepisami polskiej procedury karnej. Analizy przeprowadzone w rozprawie doktorskiej pozwalają sformułować tezę, że pozostawiając w systemie prawa model udziału oskarżonego w rozprawie głównej i koncepcję zrzeczenia się prawa do udziału w rozprawie wprowadzone ustawą z dnia 27 września 2013 r., przy jednoczesnym wyeliminowaniu niektórych gwarancji procesowych, nowelizacja marcowa wprowadziła rozwiązania niespójne systemowo, które nie gwarantują oskarżonemu możliwości świadomego i skutecznego zrzeczenia się prawa do udziału w rozprawie głównej.