Wpływ przewidywanej częstości i kolejności ekspozycji bodźców wzrokowych na orientację uwagi. Badania ERP

Abstract

Celelm pracy było zbadanie (1), czy przewidywalność wynikająca z mimowolnie nabytej wiedzy o czasowo-przestrzennej strukturze prezentacji obiektów wzrokowych wpływa na efektywność orientacji ukrytej w zadaniach wymagających przeszukiwania wzrokowego oraz (2) czy mechanizm tej facylitacji dotyczy procesów percepcyjnych, uwagowych czy motorycznych. W odniesieniu do neuronalnej teorii uwagi wzrokowej (Bundesen. Habekost, i Kyllingsbaek, 2005) i teorii ważenia wymiarowego (Mueller i in., 2010) spodziewano się, że przewidywalna częstość i kolejność ekspozycji bodźców w wymiarze przestrzennym, czasowym i przestrzenno-czasowym wpłyną na szybkość lokalizacji i dyskryminacji poprzez przyspieszoną percepcję, selekcję uwagową oraz selekcję i wykonanie reakcji. Przeprowadzono trzy eksperymenty z wykorzystaniem EEG w paradygmacie mózgowych potencjałów wywołanych, analizując komponenty P1, N1, N2pc i LRP. Otrzymane wyniki wskazują, że jedynie przewidywalna częstość w wymiarze przestrzennym i przestrzenno-czasowym wpływa na szybszą lokalizację i dyskryminację bodźców wzrokowych. Mechanizmem facylitacji w zadaniu lokalizacji jest szybsza selekcja uwagowa i szybsza selekcja reakcji, a w zadaniu dyskryminacji wyłącznie szybsza selekcja uwagowa. W odniesieniu do neuronalnej teorii uwagi wzrokowej oraz teorii ważenia wymiarowego wyniki badań włąsnych sugerują, że przestrzeń sama w sobie może być wymiarem podlegającym ważeniu uwagowemu. Jednocześnie wyniki te nie pozwalają na stwierdzenie, że takiemu procesowi w sposób samodzielny podlega wymiar czasowy.

The present work aimed at investigating (1) whether predictability - resulting from implicit knowledge about a spation-temporal structure of visual objects presentation - has an effect on the effectiveness of orienting of covert attention in visual search tasks and (2) whether facilitation expected on behavioural level is mediated by perceptual, attentional or decisional and motor processes. With reference to the Neural Theory of Visual Attention (Bundesen, Habekost & Kyllingsbaek, 2005), the Dimension Weighting Account (Mueller et al., 2010) we hypothesised: Predictable frequency and predictable order of visual stimuli exposure in spatial, temporal and spatio-temporal dimensions affect the speed of localisation and discrimination tasks through accelerated perception, attentional selection as well as response selection and execution. Three experiments were conducted with the use of EEG in the ERP paradigm, where the following componets were analysed: P1, N1, N2pc and LRP. The results indicate that only predictable frequency in spatial and spatio-temporal dimensions enables a faster localisation and discrimination of visual stimuli. This is mediated by faster attentional selection and response selection in the localisation task, while in the discrimination task facilitation occurs through a faster attentional selection. With reference to the NTVA and DWA, the present results demonstrate that space can be attentionally weighted independtly from other stimulus' feature dimensions. At the same time these findings do not allow to state that time alone can undergo the same process of attentional weighting.