Podstawy duchowości Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży

Abstract

Reaktywowane w 1990 roku Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży liczy obecnie ok. 9 tys. członków, ok. 4,5 tys. kandydatów i ok. tysiąca członków seniorów. Obecne jest w 31 diecezjach i ma ok. 560 oddziałów terenowych, które inicjują różne działania o charakterze formacyjnym i charytatywnym w odniesieniu do ludzi młodych. Ma zatem ogromny potencjał oddziaływania w ramach struktur Kościoła katolickiego w Polsce. W ciągu minionego trzydziestolecia w wyniku podejmowanych inicjatyw organizacyjnych powstało bardzo dużo różnego rodzaju materiałów formacyjnych tak na poziomie centralnym, jak i lokalnym. W studium podjęto pionierską próbę opracowania podstaw duchowości KSM, wykorzystując do tego materiał źródłowy, jak również własne doświadczenie organizacyjne. W wyniku przeprowadzonych analiz wyodrębniono pięć filarów duchowości KSM, które zostały odpowiednio w pięciu rozdziałach rozprawy. Są to: chrystocentryzm, eklezjalność, maryjność, patriotyzm i personalizm. Taka struktura rozprawy, będąca wynikiem badań. Ukazuje zasadnicze zręby duchowości młodzieży skupionej w KSM. Jest bezpośrednią odpowiedzią na tezę zawartą w tytule rozprawy: na pytanie o to, jakie są podstawy duchowości KSM. Jednoznaczną odpowiedź daje struktura rozprawy, zwłaszcza tytuły pięciu rozdziałów. Kolejność ich nie jest przypadkowa. Chrystocentryzm i personalizm stanowią klamrę spinającą całą duchowość KSM. Natomiast ze skupienia uwagi na centralnej roli Chrystusa w historii zbawienia oraz na człowieku jako osobie wynika eklezjalna świadomość członków Stowarzyszenia i ich zaangażowanie w życie Kościoła, dla którego niedoścignionym wzorem jest Maryja. Specyfikacją duchowości tej formacji młodzieżowej w Polsce jest patriotyzm. W rozprawie zastosowano jednolitą metodę prezentacji wyników badań. We wstępach do rozdziałów wyjaśniono znaczenie i rolę dla duchowości poszczególnych elementów, sięgając nie tylko do źródeł, ale także do innych materiałów prezentujących katolicką doktrynę. Dokonano więc pozytywnego wykładu, mającego niekiedy wydźwięk dogmatyczny, a następnie analizując źródła, omówiono poszczególne elementy owych pięciu głównych filarów duchowości KSM. Chrystocentryzm wskazuje na to, że myśli, pragnienia i działania członków KSM skupione są na Chrystusie. W materiałach formacyjnych jest ON ukazany jako Syn Ojca, Zbawiciel i Posyłający Ducha Świętego. Chrystus stanowi dla członków KSM wartość najwyższą: jest umiłowany i przyjęty jako Droga, Prawda i Życie. Wszczepieni w Niego przez sakrament chrztu, pragną GO oni naśladować jako Proroka, Kapłana i Króla, Eklezjalność z kolei ukazuje Kościół jako bosko-ludzką wspólnotę zbawczą o hierarchicznej strukturze, w którą wpisuje się struktura KSM w Polsce oraz jako prasakrament i źródło sakramentów. Kościół jest dla członków KSM autorytetem, a zarazem środowiskiem, w którym dokonuje się ich formacja ludzka. W nim doskonalą oni swoje życie chrześcijańskie i kształtują się jako członkowie organizacji kościelnej. Pragną służyć Kościołowi jako młodzi apostołowie w Stowarzyszeniu, w kościele parafialnym i lokalnym oraz w życiu społeczno-narodowym, Maryjność wskazuje na Osobę Maryi, którą członkowie KSM poznają jako Córkę Boga Ojca, Matkę Syna Bożego i Oblubienicę Ducha Świętego. Maryja jest dla nich Wychowawczynią, która uczy jak pielęgnować otrzymane od Boga charyzmaty, wypełniać swoje powołanie zgodnie z Jego wolą oraz jak w codzienności realizować Boże wezwanie do Świętości. Daje przykład jak żyć boskimi cnotami: wiarą, nadzieją i miłością. Patriotyzm w analizowanych materiałach ukazany jest jako postawa umiłowania Ojczyzny, narodu i państwa polskiego. \\jest on wartością, którą członkowie KSM nabywają i kształtują w sobie przez wychowanie, samowychowanie i kulturą. Zgodnie z przyrzeczeniem, pragną całym życiem służyć Ojczyźnie przez cnotę, naukę i pracę. Personalizm natomiast podkreśla podmiotowy wymiar osoby, wskazuje na godność człowieka jako Dziecka Bożego oraz przypomina o społecznym wymiarze życia ludzi stworzonych na obraz i podobieństwo Boże. Członkowie KSM powinni zatem troszczyć się o rozwój fizyczno-społeczny, intelektualno-kulturalny oraz moralno-duchowy. Poznawszy Boga jako Miłość i Źródło prawdziwej Miłości, powinni w sposób odpowiedzialny miłować siebie i bliźniego, czyli każdego człowieka oraz szerzyć w świecie cywilizację miłości. Taka koncepcja duchowości wynika z przeprowadzonej analizy materiałów tworzących Ogólnopolski program formacyjny, który obowiązuje całe Stowarzyszenie. Materiały formacyjne określa i podaje Podręcznik KSM. W swej działalności Stowarzyszenie kieruje się własnym Statutem. Z inicjatywy oddolnej członków KSM i księży asystentów oddziałów oraz kół powstał jednolity program formacyjny dla całej Polski. KSM realizuje misję Kościoła katolickiego w Polsce, stąd roczne programy formacji i działania, zwłaszcza na najniższych szczeblach hierarchii Stowarzyszenia, zawsze powinny być dostosowywane do potrzeb i możliwości członków oraz aktualizowane bieżącymi wydarzeniami, nauczaniem i życiem Kościoła. Program formacji KSM zawsze jest ten sam, a jest nim depozyt Objawienia zawarty w Piśmie Świętym i Tradycji, strzeżony i nieomylnie głoszony przez Kościół. Jest on określony i niejako narzucony przez Chrystusa. Chrystocentryzm, który spina całą duchowość członków KSM, ma specyficzny wymiar, ponieważ Chrystus jest Źródłem i Celem wszelakiej formacji w Stowarzyszeniu. Zarówno eklezjalność, maryjność, patriotyzm, jak i personalizm bez zakorzenienia w Chrystusie przybierałyby inne wymiary niż te ukazane w rozprawie. Zatem chrystocentryzm przenikający wszystkie pozostałe aspekty duchowość KSM ma wymiar szczególny, gdyż to ze względu na Chrystusa członkowie Stowarzyszenia, zgodnie ze składanym przyrzeczeniem, pragną całym życiem służyć Bogu, Kościołowi i Ojczyźnie oraz czynić dobrze ludziom.