Metaphorical transfers in the domain of foodstuffs in English

Abstract

Celem rozprawy jest analiza metafor pojęciowych w obrębie nazw pokarmów w języku angielskim. Badane wyrazy mogą zmieniać znaczenie w oparciu o metaforę lub metonimię. Często odnoszą się one do makrokategorii konceptualnej Istota Ludzka, zarówno do człowieka, jak i też do części ciała oraz innych aspektów jego działalności. Niniejsza praca powstała w oparciu o Teorię Metafory Konceptualnej oraz dokonania Rzeszowskiej Szkoły Semantyki Diachronicznej. Przyjęta została perspektywa synchroniczno-diachroniczna, aby możliwie najdokładniej wyjaśnić zjawisko metafory obrębie makrokategorii Pokarmy. Analizowane zmiany są ściśle związane z konceptualną makrokategorią Istota Ludzka i w odniesieniu do nich, zgodnie z definicją Kleparskiego (2008), stosowany jest termin pokarmosemia. Znacząca część rozszerzeń w obrębie makrokategorii Istota Ludzka aktywowana jest przez charakterystyczne cechy pokarmów i związane z nimi doznania zmysłowe. Konceptualne elementy takie jak: smak, Kształt, Rozmiar czy Konsystencja mogą leżeć u podstaw nowych znaczeń. Oprócz nich określone elementy domen konceptualnych mogą być odpowiedzialne z powstawanie nowych rozszerzeń. Należą do nich m.in.: Domena Wieku [...], Domena Wyglądu [...], Domena Aktywności Seksualnej [...], Domena Moralności [...] i inne. Po przeanalizowaniu materiału słownikowego i posegregowaniu rozszerzeń pod względem domen docelowych pozostało wiele niesklasyfikowanych przykładów, które nie są bezpośrednio związane z istotą ludzką. Do tej grupy należą kategorie konceptualne, takie jak: Seksualność, Narkotyki, Alkohol, Pieniądze, Abstrakty. W celu odróżnienia ich od przypadków pokarmosemii wprowadzony został nowy termin rozszerzenie semantyczne od nazw pokarmów (food-mediated transfery), który odnosi się do wszystkich zmian metaforycznych, w których domenę źródłową stanowią pokarmy, a domena docelowa wykracza poza obręb kategorii Istota ludzka.The aim of this dissertation has been to illustrate and discuss the mechanism of foodsemy, a new semantic category first proposed by Kleparski (2008). It subsumes the cases of metaphorical transfers where the source domain is formed by lexical items from the category Foodstuffs and the target domain is the macrocategory Human being. The mechanism triggering such semantic alterations consists in the application of food terms to denote various representatives of humankind and to encode different mental, behavioural or physical characteristics, either real or stereotypical. Here, one can distinguish the following general path of development: "A human being is perceived as a food item". The macrocategory Human Being comprises a number of subcategories which in this work were referred to as microcategories, such as Female Breasts, Female Privy Parts and Male Privy Parts. A substantial part of the semantic extensions affecting the Human Being macrocategory are based on attributive and sensory experiences related to particular food items. Hence, several conceptual dimensions are claimed to form the baiss of transers of food words, such as Taste, Shape, Size, Colour or Consistency. Apart from these elements classifiable for sensory qualities, there are other Conceptual Domains whose basic elements are at work in the process of acquiring new senses, namely the Domain of Age [...], the Domain of appearance [...], the Domain of sexual activity [...], and the Domain of morality [...], among others. We have found a great deal of transfers, some of which do not fall into the category of foodsemy per se. Therefore, a new term was introduced, i.e. food-mediated transfer, which is used in reference to any non-human categories, such as Money, Abstracts, Alcohol, and Drugs.