Misterium osobowego bytu Jezusa Chrystusa w pismach dogmatycznych świętego Ambrożego

Abstract

W niniejszej pracy podjęto temat misterium osobowego bytu Jezusa Chrystusa, zawarty w pismach dogmatycznych św. Ambrożego. Ambroży wykazuje, że Jezus Chrystus jest prawdziwym Bogiem, a równocześnie udowadnia, że jest doskonałym człowiekiem. W swym nauczaniu nie dopuszcza żadnych śladów podporządkowania Syna Ojcu oraz utrzymuje całkowitą równość Syna z Ojcem. Ambroży wyjaśnia dość szczegółowo prawdziwe człowieczeństwo Chrystusa, akcentując zwłaszcza obecność duszy ludzkiej w Chrystusie. Uznaje duszę ludzką za siedzibę woli, która jest odpowiedzialna za grzech, a zatem najbardziej potrzebuje odkupienia; dlatego Chrystus musiał ją przyjąć, aby ją uzdrowić. Św. Ambroży wskazuje także na inny atrybut ludzkiej natury Chrystusa: posiada On ludzką inteligencję, a zatem i ludzką wiedzę, różną od boskiej. Ta ludzka wiedza Syna Bożego, który stał się człowiekiem, podlega prawdziwemu rozwojowi. Z treści jego pism wynika, że wyraźnie antycypuje formułę Soboru w Chalcedonie (451). Ambroży identyfikuje „zjednoczenie hipostatyczne” jako dokonujące się nie na poziomie natury czy substancji, ale raczej na poziomie persona-ύπόστασις, ponieważ są zjednoczone w jednym podmiocie Chrystusa, Syna Bożego. Wydaje się zatem, że największą siłą chrystologii św. Ambrożego było wskazanie „miejsca” zjednoczenia natur w Osobie Boskiego Logosu, Syna Bożego, Jezusa Chrystusa, Boga-człowieka.

This dissertation addresses a topic, namely the mystery of personal being of Jesus Christ in the dogmatic writings of St. Ambrose. He proves that Jesus Christ is a true God and he also proves that Jesus Christ is a perfect man. In his teaching he does not allow any traces of subordination of the Son to the Father and he claims total equity of the Son with the Father. He explains in quite some details the true humanity of Christ, especially highlighting the presence of human soul in Christ. He recognizes human soul as a dwelling of the will, which is responsible for the sin and therefore most in need of redemption. That is why Christ had to accept the human soul to heal it. St. Ambrose shows also another attribute of the human nature of Christ: He has a human intelligence and thus He has a human knowledge, which differs from divine knowledge. The human knowledge of the Son of God, who became man, is subject to real development. From the content of his writings it emerges that he clearly [anticipates the Chalcedonian formula (451). He identifies unification as taking place not at the level of nature or substance, but rather at the level of persona-ύπόστασις. Therefore, it seems that the greatest strength of the Christology of St. Ambrose was pointing the “place” of unification of the natures in the Person of the Divine Logos, the Son of God, Jesus Christ, the God and the Man.