Artykuły naukowe (WPPKiA)

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12153/112

Browse

Recent Submissions

Now showing 1 - 20 of 623
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Znaczenie trybu z art. 37 K.p.k. w kontekście trudności organizacyjno-kadrowych sądu i kształtowania składu orzekającego. Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2024 r., III KO 89/24
    (Wydawnictwo KUL, 2026) Markiewicz, Tymon
    Glosa analizuje postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2024 r., III KO 89/24, dotyczące wniosku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie o przekazanie sprawy innemu sądowi w trybie art. 37 § 1 K.p.k. Wniosek motywowano trudnościami organizacyjnymi i kadrowymi związanymi z orzekaniem przez sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy nowelizującej, co rodziło obawę uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy z uwagi na nienależytą obsadę sądu (art. 439 § 1 pkt 2 K.p.k.). Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, uznając, że trudności organizacyjne (w tym kadrowe) co do zasady nie stanowią podstawy do przekazania sprawy w trybie art. 37 K.p.k. Wskazał, że problemy te powinny być rozwiązywane przez inne podmioty, a tryb ten nie służy rozwiązywaniu bieżących kwestii organizacyjnych. Autor glosy aprobuje to stanowisko, podkreślając, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie obejmuje szeroko rozumianych trudności organizacyjnych, w tym kadrowych, a rozstrzyganie o potencjalnej nienależytej obsadzie sądu w tym trybie stanowiłoby niedopuszczalny „przedsąd”. The commentary analyses the decision of the Supreme Court of 21 June 2024, III KO 89/24, concerning the request of the Court of Appeal in Rzeszów to refer the case to another court pursuant to Article 37 § 1 of the Polish Code of Criminal Procedure. The request was motivated by organisational and staffing difficulties related to the adjudication by judges appointed at the request of the National Council of the Judiciary formed pursuant to the amending act – this gave rise to the fear that the judgment would be overturned by the Supreme Court due to improper staffing of the court (Article 439 § 1(2) of the Polish Code of Criminal Procedure). The Supreme Court did not grant the request, stating that, as a rule, organisational difficulties (including staffing) did not provide grounds for a referral under Article 37 of the Polish Code of Criminal Procedure. The Supreme Court noted that such problems should be addressed by other entities, and the mechanism under Article 37 was not intended to resolve current organisational issues. The author of this commentary endorses this position, stressing that the interests of justice do not cover organisational difficulties in the broad sense, including staffing, and that adjudicating, in this manner, on potential improper staffing of the court would constitute an unacceptable “pre-judgement.”
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Odpowiedzialność międzynarodowa Rosji za szkody spowodowane przymusowym przekazywaniem dzieci ukraińskich
    (Wydawnictwo KUL, 2026) Ratus, Szymon
    Przedmiotem artykułu jest analiza odpowiedzialności międzynarodowej Federacji Rosyjskiej za szkody spowodowane przymusowym przekazywaniem dzieci ukraińskich z terytoriów okupowanych w toku trwającego konfliktu zbrojnego. Celem opracowania jest ustalenie, czy opisane działania mogą zostać zakwalifikowane jako naruszenie zobowiązań prawnomiędzynarodowych państwa, w tym jako akt ludobójstwa w rozumieniu art. 2 lit. e Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa z 1948 r., oraz jakie konsekwencje prawne wiążą się z przypisaniem takich działań państwu. Zastosowaną metodą badawczą jest metoda dogmatycznoprawna, polegająca na analizie norm prawa międzynarodowego publicznego, w szczególności zasad odpowiedzialności państw, uzupełniona o analizę orzecznictwa międzynarodowego i dokumentów organizacji międzynarodowych. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że przymusowe przekazywanie dzieci ukraińskich przez Federację Rosyjską stanowi poważne naruszenie prawa międzynarodowego, które może rodzić odpowiedzialność międzynarodową państwa, obejmującą obowiązek restytucji, kompensacji oraz satysfakcji. Uprawniony jest wniosek, że przy spełnieniu przesłanki szczególnego zamiaru działania te mogą potencjalnie zostać zakwalifikowane jako akt ludobójstwa, co pociąga za sobą szczególne konsekwencje prawne w świetle prawa międzynarodowego. The article analyses the international responsibility of the Russian Federation for damages caused by the forced transfer of Ukrainian children from occupied territories in the course of the ongoing armed conflict. The aim of the study is to determine whether these actions can qualify as a violation of a state’s obligations under the international law, including as an act of genocide within the meaning of Article 2(e) of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, and what legal consequences occur if such actions are attributed to a state. The research method is the doctrinal legal method, focusing on analysing the norms of public international law, in particular the principles of state responsibility, and complemented by analysing international case-law and documents of international organisations. The research results indicate that the forced transfer of Ukrainian children by the Russian Federation is a severe violation of international law, which may give rise to international responsibility of a state, including obligations of restitution, compensation and satisfaction. It is legitimate to conclude that if the condition of specific intent is met, these actions may potentially qualify as an act of genocide, with specific legal consequences under international law.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Przebieg prac nad projektami rozporządzeń zmieniających rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (2024–2025)
    (Wydawnictwo KUL, 2026) Stanisz, Piotr; Walencik, Dariusz
    Niniejsze opracowanie koncentruje się na przebiegu prac nad projektami rozporządzeń, wydanych przez Ministra Edukacji dnia 26 lipca 2024 r. oraz 17 stycznia 2025 r., w celu zmiany rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizacji nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Celem analiz jest odpowiedź na pytania o przyczyny konfrontacyjnego stanowiska zajętego w tej sprawie przez przedstawicieli ministerstwa – z jednej strony, i reprezentantów kościołów i innych związków wyznaniowych – z drugiej. O ile bowiem poza dyskusją pozostaje fakt nieosiągnięcia pomiędzy nimi jakiegokolwiek porozumienia, o tyle winą za ten stan rzeczy obarczane bywają obie strony. Obok twierdzeń o rażącym niedopełnieniu obowiązków przez przedstawicieli resortu edukacji formułowane są zarzuty o brak woli współpracy i dialogu po stronie kościelnej. Przeprowadzona analiza dostępnej dokumentacji, zgromadzonej przede wszystkim na stronach Rządowego Centrum Legislacji, prowadzi do wniosku, że przedstawiciele ministerstwa od początku odrzucali potrzebę poszukiwania konsensusu z władzami kościołów i innych związków wyznaniowych, sprowadzając określony w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wymóg działania „w porozumieniu” z nimi wyłącznie do obowiązku „zebrania informacji i wymiany poglądów o stanowiskach wszystkich kościołów i związków wyznaniowych zainteresowanych nauczaniem religii w szkołach publicznych”. W tej sytuacji nie może dziwić, że reprezentanci wspólnot religijnych koncentrowali się na krytyce ministerialnych projektów oraz kwestiach proceduralnych. Jednak zarzucanie im braku woli dialogu nie znajduje potwierdzenia w zajmowanych przez nich stanowiskach. This study focuses on the legislative process of drafting regulations issued by the Polish Minister of Education on 26 July 2024 and 17 January 2025, to amend the regulation of 14 April 1992 on the conditions and manner of organising religious education in public kindergartens and schools. The goal is to answer questions regarding the reasons for the confrontational position taken on this matter by representatives of the ministry – on the one hand, and representatives of churches and other religious organisations – on the other. While the fact that no agreement was reached between them remains beyond dispute, both sides are often blamed for this state of affairs. Beside claims of a gross failure on the part of representatives of the Ministry of Education to fulfil their obligations, criticism has also been directed at the Church for its unwillingness to cooperate and engage in dialogue. The analysis of available documentation, primarily that collected on the website of Rządowe Centrum Legislacji (Government Legislation Centre), leads to the conclusion that, from the outset, the representatives of the ministry dismissed the need to seek consensus with the authorities of churches and other religious organisations, reducing the requirement to act "in agreement" with them, as provided for in Article 12, Section 2 of the Act of 7 September 1991 on the Education System, to the obligation to “collect information and exchange views on the positions of all Churches and religious associations interested in teaching religion in public schools." In these circumstances, it is not surprising that the representatives of religious organisations focused on criticising ministerial drafts and on procedural issues. However, claims that they were unwilling to engage in dialogue find no confirmation in the positions they adopted.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Podstawy kasacyjne w procesie cywilnym, red. M. Rzewuski, Wolters Kluwer, Warszawa 2024
    (Wydawnictwo KUL, 2026) Kozak, Patryk
    Recenzja książki: Podstawy kasacyjne w procesie cywilnym, red. M. Rzewuski, Wolters Kluwer, Warszawa 2024, ss. 310. Book review: Grounds for Cassation in Civil Proceedings, ed. M. Rzewuski, Wolters Kluwer, Warsaw 2024, pp. 310.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
  • listelement.badge.dso-type Item ,
  • listelement.badge.dso-type Item ,
  • listelement.badge.dso-type Item ,
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Stamp duty for further (substitutive) power of attorney and court costs (Article 98 § 1 and 3 of the Code of Civil Procedure)
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Dróżdż-Chmiel, Kinga
    The article concerns the costs associated with the stamp duty on a further procedural power of attorney. The publication aims to demonstrate that this expense should be – when additional conditions are met – be recognised as a necessary cost for the effective pursuit or defence of rights, regardless of whether it is paid by the main attorney, the substitutive attorney, or the principal. In this regard, the regulation of Article 98 § 1 and 3 of the Code of Civil Procedure is inappropriate, as on the one hand, it allows, for the awarding of costs related to the payment of stamp duty on power of attorney to the prevailing party when paid by a lawyer, and, at least, ambiguously regulates the situation when this duty is paid by the principal or a substitutive attorney. For this reason, Article 98 of the Code of Civil Procedure should be amended in the discussed part to clearly and without interpretative doubts to enable the awarding of costs related to the stamp duty on power of attorney (whether primary or further) to the winning party, regardless of whether the duty was paid by the principal, the main attorney, or the substitute, provided that this expense was incurred under circumstances indicating that it was a necessary cost for the effective pursuit or defence of rights. The research methods used in this study are the dogmatic-legal and analytical methods. They were used to conduct a thorough analysis of the currently applicable and relevant legal regulations from the perspective of the subject matter discussed. Artykuł dotyczy kosztów związanych z opłatą skarbową od dalszego pełnomocnictwa procesowego. W publikacji dąży się do wykazania, że wydatek ten powinien być – przy spełnieniu dodatkowych przesłanek – uznawany za koszt niezbędny do celowego dochodzenia praw lub obrony, niezależnie od tego, czy pokrywa go pełnomocnik główny, substytucyjny czy mandant. W przedmiotowym zakresie regulacja przepisu art. 98 § 1 i 3 K.p.c. nie jest właściwa, skoro z jednej strony umożliwia zasądzenie na rzecz wygrywającego kosztu uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, gdy płaci ją adwokat, a co najmniej w sposób niejasny reguluje sytuację, gdy opłatę tę uiszcza mandant albo pełnomocnik substytucyjny. Z tej przyczyny art. 98 K.p.c. powinien zostać znowelizowany w omawianej części tak, by bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych umożliwić zasądzanie co do zasady na rzecz strony wygrywającej postępowanie poniesionych kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (czy to głównego, czy dalszego), nawet bez względu na to, czy płaci ją mocodawca, pełnomocnik główny czy substytut, jeżeli tylko opłata ta została poniesiona w okolicznościach skutkujących przyjęcie, że był to koszt niezbędny do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony. W opracowaniu wykorzystano metodę dogmatyczno-prawna oraz analityczną. Posłużyły one do tego, by dokonać wnikliwej analizy aktualnie obowiązujących i relewantnych z punktu widzenia omawianej tematyki regulacji prawnych.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    An Approving Commentary on the Judgement of the Supreme Administrative Court of 16 January 2025 (Case File II FSK 501/22)
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Zawiślak, Michał
    The subject of this paper is an analysis of the relevance of tax law principles to the proper application of the income tax exemption of income of a church legal entity for religiously useful purposes. The Supreme Administrative Court upheld interpretation of the tax law that only entities directly involved in religious activities can benefit from this exemption. The article also addresses the problem of limiting aggressive tax optimisation involving church legal entities. The article points out the need to change the system of tax reliefs and preferences provided for religious associations. The ruling aims to reduce aggressive tax optimisation practices and ensure that tax exemptions are used for legitimate religious purposes, rather than for tax avoidance. This decision clarifies that only entities directly controlled by church legal entities are eligible for the exemption, reinforcing the importance of adhering to the true spirit of the law and preventing misuse. Finally, the ruling highlights the need for a deeper reflection on the systemic nature of tax exemptions for religious associations, suggesting that new tax solutions could be developed through bilateral agreements between the State and churches. This would align tax exemptions with modern tax principles. Przedmiotem analizy niniejszej glosy jest zastosowanie zwolnienia z podatku dochodowego dla dochodów kościelnych osób prawnych przeznaczonych na cele religijnie użyteczne na kanwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2025 roku, II FSK 501/22. Ponadto w opracowaniu poruszono problem ograniczenia agresywnej optymalizacji podatkowej związanej z podmiotami kościelnymi. NSA potwierdził, że zwolnienia podatkowe muszą być wykorzystywane wyłącznie do celów religijnych, a nie unikania opodatkowania. Dodatkowo NSA zaznaczył, że tylko podmioty religijne bezpośrednio zaangażowane mogą korzystać z tego zwolnienia, co podkreśla konieczność przestrzegania prawdziwego celu ustawy i zapobiegania jej nadużywaniu. W komentarzu wskazano na potrzebę głębszej refleksji nad systemem zwolnień podatkowych dla związków wyznaniowych, sugerując, że nowe rozwiązania podatkowe mogłyby zostać opracowane w ramach umów bilateralnych między państwem a związkami wyznaniowymi. Taki krok pozwoliłby lepiej dostosować zwolnienia podatkowe do współczesnych zasad prawa podatkowego.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    The intersection of judicial and extrajudicial supervision of the activities of court enforcement officers. The review article of Monika Dziewulska’s monograph, Ex officio supervision of the activities of court enforcement officers pursuant to Article 759 § 2 of the Code of Civil Procedure, Wolters Kluwer Polska, Warsaw 2025, pp. 379
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Woch, Katarzyna
    The article is devoted to the issues related to the supervision of court enforcement officers’ activities, in particular judicial and administrative supervision, and the interrelationship between these types of supervision. The protection of the rights of participants in enforcement proceedings within the framework of substantive supervision is possible not only thanks to appropriate appeal measures, but also thanks to the introduction of permanent judicial supervision exercised ex officio, referred to in Article 759 § 2 of the Code of Civil Procedure. The powers of the president of the regional court at which the enforcement officer operates – within the framework of administrative supervision include, among others, notifying the court of the need to issue orders to the court enforcement officer under Article 759 § 2 of the Code of Civil Procedure, as well as examining the correctness of the implementation of court orders issued under Article 759 § 2 of the Code of Civil Procedure. Therefore, even a cursory analysis of the provisions regulating the institution of supervision over the activities of court enforcement officers leads to the conclusion that judicial and extrajudicial supervisory measures may overlap. Nevertheless, it is necessary to set a boundary preventing administrative supervision from interfering with the activities falling within the scope of judicial supervision. The considerations presented in this article are based on M. Dziewulska’s monograph concerning this issue. Artykuł jest poświęcony problematyce związanej z nadzorem nad działalnością komorników sądowych, w szczególności z nadzorem judykacyjnym i nadzorem administracyjnym, oraz kwestią wzajemnych powiązań między wymienionymi rodzajami nadzoru. Ochrona praw uczestników postępowania egzekucyjnego w ramach nadzoru merytorycznego jest możliwa nie tylko dzięki stosownym środkom zaskarżenia, lecz także dzięki wprowadzeniu stałego nadzoru sądowego sprawowanego z urzędu, o którym mowa w art. 759 § 2 k.p.c. Uprawnienia prezesa sądu rejonowego, przy którym komornik działa – w ramach nadzoru administracyjnego – obejmują m.in. zawiadamianie sądu o potrzebie wydania komornikowi zarządzeń w trybie art. 759 § 2 k.p.c., jak i badanie prawidłowości realizacji zarządzeń sądu wydanych w trybie art. 759 § 2 k.p.c. Już zatem nawet pobieżna analiza przepisów regulujących instytucję nadzoru nad działalnością komorników sądowych prowadzi do wniosku, że środki nadzoru judykacyjnego i pozajudykacyjnego mogą się ze sobą krzyżować. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie o możliwość wyznaczenia granicy, która przeciwdziałałaby wkroczeniu nadzoru administracyjnego w działania wchodzące w zakres nadzoru judykacyjnego. Przedstawione w artykule rozważania prowadzone są na podstawie lektury monografii M. Dziewulskiej, dotyczącej tej właśnie tematyki.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
  • listelement.badge.dso-type Item ,
  • listelement.badge.dso-type Item ,
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    United States Concepts of Due Process in Criminal Procedure and the International Criminal Court
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Swenson, Delaine Russell
    The provisions of the Rome Statute of the International Criminal Court should be evaluated considering the due process principles of the United States Constitution to determine if it would be appropriate for the US government to sanction the sending of a US citizen to the ICC or adopting the Rome Statute. There are several areas including the right to trial by jury, right to confrontation, speedy trial and the composition of the Court that raise serious due process concerns from an American perspective. Considering the ICC’s inability to guarantee the same due process protected by the US Constitution there are serious doubts about American involvement in the Court.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Gloss on the Judgment of the Court of Justice of the European Union of 9 November 2023, Staatsanwaltschaft Aachen, C-819/21
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Smarzewski, Marek Ryszard
    The subject of considerations undertaken in the paper is the judgment of CJEU of 9 November 2023, Staatsanwaltschaft Aachen, C-819/21. The commented judgment was issued in response to preliminary questions submitted by the Landgericht Aachen (Regional Court, Aachen). It primarily addresses the possibility to recognise and enforce a custodial sentence by a court of the executing state if there are grounds to believe that the conditions in the issuing state – at the time of the judgment to be enforced or subsequent judgments concerning it – are inconsistent with the fundamental right to a fair trial, in particular because the judicial system in the Member State in question has been found to be incompatible with the rule of law and has a specific, adverse effect on the convicted person in the proceedings. CJEU ruled that the application of an exceptional ground for refusal not expressly regulated in FD 2008/909 is possible after conducting two-step test developed in CJEU’s case law with respect to the procedure for enforcing an EAW. This position of CJEU does not deserve uncritical approval, even though it is essentially consistent with the CJEU’s approach to the significance of abstract and concrete deficiencies relating to fundamental rights, including those affecting the right to a fair trial, in relation to the principle of mutual recognition of judgments and the exceptional possibility of derogation from it. The solution developed in the judgment of 9 November 2023 fails to take into account the fundamental differences between the EAW procedure and that set out in FD 2008/909 and raises doubts as to its functionality.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Między troską a kontrolą. O (nie)widzialności praw intymnych osób z niepełnosprawnościami w dyskursie społecznym, prawnym i etycznym
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Zielińska-Król, Katarzyna; Kasprzak, Sylwester
    Celem artykułu jest analiza seksualności osób z niepełnosprawnością w perspektywie społecznej, prawnej i etycznej, z uwzględnieniem mechanizmów systemowej dyskryminacji oraz barier utrudniających realizację prawa do intymności, relacji i autonomii cielesnej. Seksualność, będąca integralnym elementem tożsamości człowieka, w przypadku osób z niepełnosprawnością pozostaje sferą marginalizowaną i obciążoną stereotypami społecznymi, co prowadzi do wykluczenia emocjonalnego tych osób i ograniczenia ich dostępu do edukacji, opieki i możliwości budowania relacji. Artykuł opiera się na społecznym modelu niepełnosprawności i wykorzystuje metodę krytycznej analizy literatury przedmiotu, dokumentów prawnych oraz współczesnych teorii etycznych (deontologicznej, utylitarystycznej i etyki cnót). Wskazuje na konieczność rewizji obowiązujących norm kulturowych i praktyk instytucjonalnych oraz postuluje wprowadzenie inkluzyjnych polityk publicznych wspierających seksualną i relacyjną podmiotowość osób z niepełnosprawnością. Artykuł ma charakter przeglądowo-analityczny i stanowi głos w debacie nad godnością, sprawiedliwością i równością w kontekście cielesności i autonomii osób z niepełnosprawnością. The aim of the article is to analyze the sexuality of people with disabilities from a social, legal, and ethical perspectives, taking into account the mechanisms of systemic discrimination and the barriers that impede the exercise of the right to intimacy, relationships, and bodily autonomy. In the case of people with disabilities, sexuality, which is an integral part of human identity, remains a marginalized sphere, burdened by social stereotypes, leading to emotional exclusion of such people and their restricted access to education, care, and relationships. The article is based on the social model of disability and uses the method of critical analysis of the literature on the subject, legal documents, and contemporary ethical theories (deontological, utilitarian, and virtue ethics). The authors identify the need to revise existing cultural norms and institutional practices and argue for the introduction of inclusive public policies that support the sexual and relational subjectivity of people with disabilities. The article is review-analytic in nature and contributes to the debate on dignity, justice, and equality in the context of the corporeality and autonomy of people with disabilities.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Wolność religijna w społeczeństwie wielowyznaniowym na przykładzie Węgier
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Ćwikła, Leszek
    Opracowanie zawiera analizę przepisów ustawodawstwa węgierskiego regulujących wolność religijną w aspekcie indywidualnym i instytucjonalnym. Podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, czy przepisy prawne odpowiednio zabezpieczają tę wolność. Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono, iż w przypadku indywidualnego wymiaru wolności religijnej na Węgrzech każdy obywatel może korzystać z niej w równym stopniu. Państwo może zwalczać zachowania, które godzą w tę wolność, m.in. egzekwując przestrzeganie przepisów prawa karnego określających przestępstwa przeciwko wolności religijnej. Istotną rolę odgrywają również przepisy prawa cywilnego zapewniające ochronę dóbr osobistych oraz prawa pracy, z których wynika wymóg równego traktowania i niedyskryminowania ze względu na przekonania religijne. Jeśli chodzi o wolność religijną w aspekcie instytucjonalnym, to w obecnym stanie prawnym trudno mówić o formalnej równości prawnej wspólnot religijnych, co oznacza, że w tym zakresie państwo nie zapewnia wszystkim obywatelom jednakowej możliwości swobodnego i dobrowolnego realizowania prawa do wolności religijnej. Based on an analysis of the provisions of Hungarian legislation regulating the individual and institutional aspects of religious freedom, this study attempts to determine whether such legislation adequately protects this freedom. It concludes that all Hungarian citizens can equally exercise individual religious freedom. The state can combat behaviour that undermines this freedom by, among other things, enforcing criminal law provisions that define offences against it. Civil law ensuring the protection of personal rights and labour law requiring equal treatment and non-discrimination on the basis of religious beliefs also play an important role. By contrast, when it comes to the institutional religious freedom, the important fact is that the equality for religious communities is not ensured. In this aspect the state does not provide all citizens with the equal opportunity to freely and voluntarily exercise their right to religious freedom.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Realizacja konstytucyjnej zasady równouprawnienia kościołów i innych związków wyznaniowych w wybranych przepisach prawa polskiego
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Abramowicz, Aneta M.
    Zasada równouprawnienia kościołów i innych związków wyznaniowych została wyrażona w art. 25 ust. 1 Konstytucji RP. Stanowi gwarancję poszanowania wolności sumienia i religii wszystkich ludzi, równych w swojej godności. Wolność ta może być realizowana również w ramach związku wyznaniowego. Jednak realizacja tej zasady w polskim systemie prawnym wywołuje wątpliwości. Celem podjętych rozważań jest omówienie realizacji konstytucyjnej zasady równouprawnienia związków wyznaniowych w wybranych przepisach prawnych, co pozwoli na weryfikację tezy, że nie we wszystkich dziedzinach ta konstytucyjna zasada znajduje właściwą realizację. Konstytucyjna zasada równouprawnienia związków wyznaniowych jest nakazem, standardem prawnym, któremu polski prawodawca stara się sprostać. Jednak mimo obowiązywania jej w polskim systemie prawnym już od ponad 30 lat, nadal można znaleźć przypadki jej nieprzestrzegania, co zasługuje na krytykę. Za niedopuszczalne trzeba uznać w szczególności różnicowanie sytuacji prawnej związków wyznaniowych wyłącznie w oparciu o formę uregulowania ich sytuacji prawnej. The principle of equal rights for churches and other religious organisations is set out in Article 25, Section 1, of the Constitution of the Republic of Poland. It guarantees respect for every person’s freedom of conscience and religion, grounded in the equal dignity of all people. This freedom may also be exercised within a religious organisation. However, the implementation of this principle in the Polish legal system has generated some controversy. This paper aims to examine the implementation of the constitutional principle of equal rights for religious organisations within selected legal regulations. In doing so, it tests the hypothesis that this constitutional principle is not always properly upheld. The principle functions as a legal standard that the Polish legislator strives to observe. However, despite having been in force in the Polish legal system for over 30 years, violations of this principle can still be observed, a fact that deserves criticism. In particular, it is unacceptable to differentiate the status of religious organisations solely on the basis of the form of its regulation.