Artykuły naukowe (WT)

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12153/101

Browse

Now showing 1 - 20 of 1007

The Keeper of the Wardrobe (2 Kgs 22:14 || 2 Chr 34:22): A Historical and Exegetical Study
(Wydawnictwo KUL, 2026) Paprocki, Stanisław
This article analyses the office of the ‘keeper of the wardrobe’ ( שֹׁמֵֵֹר הַבְַּגְָדִִָים šōmēr habbᵊḡāḏîm) mentioned in 2 Kgs 22:14 and 2 Chr 34:22, marginal in exegetical literature, yet important for reconstructing the realities of ancient Israel. The study presents three main interpretations of this role: keeper of the Temple wardrobe, overseer of the royal wardrobe, and an official with an undefined role. A philological and comparative analysis, supported by rabbinical sources and the testimony of Josephus, indicates that the keeping of the wardrobe had practical, prestigious, and symbolic significance, closely linked to institutions of worship and authority. The findings open new perspectives for research into the functioning of temples and the role of garments in the religious and political structures of the ancient Near East.
Czy rzeczywiście większa będzie radość z jednego nawracającego się grzesznika niż z dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawiedliwych (Łk 15,7)?
(Wydawnictwo KUL, 2026) Piwowar, Andrzej
Łk 15,7 jako werset zawierający teologiczne podsumowanie przypowieści o zaginionej owcy jest jednym z kluczowych tekstów dotyczących miłosierdzia Bożego w Nowym Testamencie. Najczęściej tłumaczy się go w sposób wskazujący, że większa radość będzie w niebie z jednego grzesznika nawracającego się niż z dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawiedliwych, którzy nie potrzebują nawrócenia. Jednak tekst grecki tego wersetu nie zawiera pełnej konstrukcji porównania. Pojawia się więc pytanie, czy obecność samego spójnika ἤ jest wystarczającym argumentem, aby tłumaczyć go w znaczeniu porównania. Odpowiedź na to pytanie stanowi cel analiz przedstawionych w artykule. Argumentacja przemawiająca za brakiem porównania w Łk 15,7 została oparta na dokładnej analizie składniowej tego wersetu oraz przesłankach, jakie do tej pory przytaczano na korzyść interpretacji tekstu w sensie porównania. Negatywne wyniki przeprowadzonych analiz nie pozwalają na tłumaczenie tego wersetu w sensie porównania. Występujący w nim samodzielnie spójnik ἤ należy bowiem uznać za alternatywny lub dysjunktywny („lub”, „albo”), a nie porównawczy („niż”) : „Powiadam wam: Tak samo w niebie będzie radość z jednego grzesznika, który się nawraca lub/albo z dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawiedliwych, którzy nie potrzebują nawrócenia”. Luke 15:7, a theological summary of the parable of the lost sheep, is a pivotal New Testament text on divine mercy. It is commonly interpreted as asserting that heaven rejoices more over one repentant sinner than over ninety-nine righteous individuals who need no repentance. However, the Greek text lacks a complete comparative structure, raising questions about whether the conjunct ἤ alone suffices to support a comparative interpretation. This article investigates this issue through a detailed syntactic analysis of Luke 15:7 and evaluates arguments traditionally used to favor a comparative reading. The findings suggest that the independent use of ἤ in the verse indicates an alternative or disjunctive function (‘or’) rather than a comparative one (‘than’), challenging the traditional interpretation of the text : “In the same way there will be rejoicing in heaven over one sinner who repents or over ninety-nine righteous persons who do not need to repent.”
Działalność Instytutu Nauk Biblijnych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w roku akademickim 2024/2025
(Wydawnictwo KUL, 2026) Bąk, Tomasz Bartłomiej
Adresat błogosławieństw według „Fiducia supplicans”
(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2024) Pawłowski, Sławomir
Wydana 18 grudnia 2023 roku przez Dykasterię Nauki Wiary Deklaracja Fiducia supplicans o duszpasterskim znaczeniu błogosławieństw rozróżnia i opisuje błogosławieństwa, które występują na kartach Biblii, określając je jako „zstępujące” (od Boga do człowieka), „wstępujące” (od człowieka do Boga) i „rozciągające się” (od człowieka do człowieka). W tych trzech „kierunkach”, ku tym trzem „adresatom”, kierowane są także błogosławieństwa w życiu Kościoła. W odbiorze Fiducia supplicans należy umiejętnie rozróżniać stosowane w niej pojęcia: małżeństwo, związek, para. Autor artykułu stawia tezę, że podwójne znaczenie słowa „małżeństwo” w języku polskim (jako związek osób albo jako osoby w związku) może sprzyjać dystansowaniu się wiernych w Polsce wobec tej deklaracji. Natomiast jej przybliżeniu może pomóc posłużenie się analogią do częstej praktyki zamawiania przez wiernych intencji Mszy św. z prośbą o błogosławieństwo. Dokument Fiducia supplicans jest odpowiedzią na wzrastające wobec Kościoła i w Kościele pragnienie przyjmowania błogosławieństw o charakterze inkluzywnym. Dla duchownych stanowi on zachętę, aby docenić ich znaczenie parenetyczne. Issued on 18 December 2023 by the Dicastery for the Doctrine of the Faith, the Declaration „Fiducia supplicans” on the pastoral meaning of blessings distinguishes and describes the blessings that appear on the pages of the Bible, describing them as „descending” (from God to man), „ascending” (from man to God) and „extending” (from man to man). Blessings in the life of the Church are also directed in these three „directions”, towards these three „addressees”. In the reception of the Fiducia supplicans, it is necessary to skilfully distinguish the terms used in it: marriage, union, couple. The author of the article puts forward a thesis that the double meaning of the word „marriage” in the Polish language (as a union of persons or as persons in a union) may contribute to the distancing of the faithful in Poland from this declaration. On the other hand, its approximation may be helped by using an analogy with the frequent practice of the faithful ordering Mass intentions with a request for blessing. The document Fiducia supplicans is a response to the growing desire towards and within the Church to receive blessings of an inclusive nature. For the clergy, it provides an incentive to appreciate their parenetic significance.
Integralność Boga jako fundament duchowości współpracującej z wychowaniem integralnym
(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2024) Godlewski, Karol; Chmielewski, Mateusz; Budziński, Adam
W obliczu indywidualizmu, relatywizmu, pluralizmu i sekularyzacji człowiek i wychowanie ulegają fragmentaryzacji. Odpowiedzią na to jest koncepcja integralnego wychowania, które obejmuje wszystkie aspekty ludzkiej egzystencji – zarówno doczesne, jak i transcendentne. Całościowe wychowanie zakłada kształtowanie osoby ludzkiej na wzór Chrystusa, istoty społecznej i odpowiedzialnej za siebie oraz otaczający ją świat. Współdziałanie wychowania z duchowością obejmuje praktykę modlitwy i postawę przenikającą codzienność. Modlitwa jako „bycie u Ojca” prowadzi do postawy „działania od Ojca”, kierując całe życie człowieka ku Bogu. Integralność wychowania, wspomagana życiem duchowym, opiera się na jedności Boga, który poprzez działanie Ducha Świętego odsłania człowiekowi swoją niesprzeczną, trwałą i wieczną naturę. In the face of individualism, relativism, pluralism, and secularization, humanity and education undergo fragmentation. The answer to this is the concept of integral education, which encompasses all aspects of human existence – both temporal and transcendent. Holistic education assumes shaping the human person in the image of Christ, a social being responsible for themselves and the world around them. The cooperation of education with spirituality includes the practice of prayer and an attitude permeating daily life. Prayer as “being with the Father” leads to the attitude of “acting from the Father,” directing the entire human life toward God. The integrity of education, supported by spiritual life, is based on the unity of God, who through the action of the Holy Spirit reveals to humanity His consistent, enduring, and eternal nature.
Papieska hermeneutyka Kościoła w Kazachstanie podczas wizyt ad limina
(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2024) Mitsinskiy, Alexey
Autor poszukuje odpowiedzi na pytanie, do jakiej wizji Kościoła papieże Jan Paweł II oraz Benedykt XVI zapraszali uczestników wizyt, jak papieże widzieli Kościół w Kazachstanie oraz jakie z tego wnioski wynikają obecnie dla wspólnoty kościelnej. Wypowiedzi te skierowane są do wszystkich pasterzy Kościoła Azji Środkowej, jednak w sposób szczególny uwzględniają sytuację historyczną i polityczną Kościoła w Kazachstanie. To jest istotne, ponieważ Kazachstan i zmiany, które w tym kraju miały miejsce, wywarły duży wpływ na rozwój wspólnot i życie Kościoła w krajach ościennych. Mimo że kwestie poruszane przez papieży były i nadal pozostają aktualne dla wspólnoty w Kazachstanie, to jednak sam temat niniejszego opracowania dotychczas nie był ani prezentowany w kręgach naukowych, ani też szeroko omawiany nawet w samym Kazachstanie. The aim of the article is to present the papal hermeneutics of the Church in Kazakhstan during the ad limina visits. The author seeks an answer to the question of what vision of the Church Popes John Paul II and Benedict XVI invited the participants of the visits to, how the popes saw the Church in Kazakhstan and what conclusions result from this for the current church community. These statements are addressed to all pastors of the Church of Central Asia, but they take into account in a special way the historical and political situation of the Church in Kazakhstan. This is important, because Kazakhstan and the changes that have taken place in this country have had a great influence on the development of communities and the life of the Church in neighboring countries. Even though the issues raised by the popes were and still are relevant for the community in Kazakhstan, the topic of this study has not been presented in scholarly circles nor widely discussed in Kazakhstan itself.
Teologiczne oblicze maryjności Świętej z Kalkuty
(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Ruszkowski, Marcin
Życie Świętej ze slumsów Kalkuty do dziś budzi podziw. Artykuł przedstawia teologiczne oblicze jej maryjności w perspektywie współczesnej mariologii i duchowości świętych. Temat jest aktualny wobec rosnącego zainteresowania teologicznym wymiarem życia świętych i źródłami charyzmatów. W pracy zastosowano analizę Pisma Świętego, pism i korespondencji Teresy, dokumentów Kościoła oraz opracowań mariologicznych i biograficznych. W kolejnych częściach autor omawia: teologiczny obraz Maryi w doświadczeniu Teresy, maryjny styl jej życia i posługi (w świetle fiat i Magnificat) oraz znaczenie zawierzenia Niepokalanemu Sercu Maryi. Struktura prowadzi od podstaw teologicznych do konkretnych form życia codziennego. Mother Teresa’s life in the slums of Calcutta continues to inspire admiration to this day. The article presents the theological profile of her Marian spirituality in the perspective of contemporary Mariology and saints’ spirituality. The topic is timely given the growing interest in the theological dimension of the lives of saints and the sources of charisms. The study employs analysis of Scripture, Teresa’s writings and correspondence, Church documents, and mariological and biographical scholarship. In subsequent sections the author discusses: the theological image of Mary in Teresa’s experience; the Marian style of her life and ministry (in the light of the fiat and the Magnificat); and the significance of entrustment to the Immaculate Heart of Mary. The structure moves from theological foundations to concrete forms of daily life.
Ku rekonstrukcji obecności. Lubelskie ślady i inspiracje Karola Wojtyły – Jana Pawła II
(Wydawnictwo KUL, 2026) Derdziuk, Andrzej
Artykuł prezentuje lubelskie ślady i inspiracje naukowe Karola Wojtyły z czasu jego pracy naukowej w KUL. Omówiono przyczyny przyjazdów Wojtyły do Lublina i wskazano na miejsca jego pobytu w tym mieście (konwikt księży oraz klasztory urszulanek i dominikanów), przywołując mające wówczas miejsce jego osobiste spotkania z ważnymi dlań osobami. Prezentując dwudziestoczteroletni okres zatrudnienia Wojtyły w KUL, przedstawiono zakres tematyczny prowadzonych przez niego wykładów i zajęć akademickich oraz wskazano na jego istotne duchowe oddziaływanie na społeczność akademicką. Opierając się między innymi na korespondencji księdza Wojtyły z księdzem Stanisławem Olejnikiem, przedstawiono okoliczności powstawania prac Miłość i odpowiedzialność oraz Osoba i czyn, w których widoczny jest wpływ myślicieli z lubelskiej szkoły filozoficznej. W ramach prezentacji odpowiedzi Uniwersytetu na duchowe dziedzictwo Jana Pawła II wskazano na dzieła, które powstały w Lublinie w celu upamiętnienia i rozwoju jego spuścizny naukowej i duszpasterskiej, a także na wkład, który do dzieł tych wniosły konkretne osoby. The article reconstructs the intellectual traces of Karol Wojtyła’s presence in Lublin, as well as the ways in which the milieu of the Catholic University of Lublin inspired his research work. The author discusses the reasons why Wojtyła frequently visited Lublin and characterizes the places where he would stay on those occasions, among them the clergy house in the campus, the Ursuline Convent House, and the Dominican Monastery. Simultaneously, his encounters with persons who then remained important to him throughout his life are described. An outline of Wojtyła’s twenty-four-year-long academic work at the Catholic University of Lublin follows, including the range of themes and issues he addressed in his lectures and classes, as well as the spiritual impact of his presence among the academic community. Based on his exchange of letters with Fr. Stanisław Olejnik, the circumstances in which Wojtyła began writing his primary philosophical works, i.e., Love and Responsibility and The Acting Person, are described with a focus on the intellectual influence of the Lublin School of Philosophy thinkers on the ultimate shape of those studies. The author also discusses the ways in which the Catholic University of Lublin has responded to the spiritual legacy of Karol Wojtyła: the works and actions undertaken to commemorate his academic as well as pastoral activity are recounted, and the contribution of particular scholars is evidenced.
Powołanie pracowni badań hozjańskich na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II
(Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, 2025) Derdziuk, Andrzej
Autor omawia powstanie pracowni hozjańskiej w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w Lublinie. Zanim doszło do jej powołania na KUL, działała już ona w Olsztynie, gdzie pracowano na rzecz komisji historycznej w ramach procesu beatyfikacyjnego kard. Stanisława Hozjusza. W artykule przedstawiono postać kardynała z Warmii i proces prowadzący do stwierdzenia heroiczności jego cnót i chwały świętości. Zaznaczono wkład ks. Alojzego Szorca, który przewodniczył pracom opisywanej jednostki badawczej w Olsztynie oraz wskazano na postać o. Rolanda Prejsa, który został mianowany kierownikiem pracowni w Lublinie. W opracowaniu zagadnienia korzystano w materiałów archiwalnych KUL oraz opracowań dotyczących postaci Hozjusza i pracowni jego imienia w Olsztynie. Zastosowano metodę analizy i syntezy oraz metodę historyczną. The text discusses the history of the Hosiusian Studies Laboratory at the John Paul II Catholic University of Lublin in Lublin. Before its establishment at the Catholic University of Lublin, it already had its stage of activity in Olsztyn, where it worked for the historical commission in the beatification process of Cardinal Stanislaw Hosius. The article first presents the figure of the cardinal from Warmia and the history of the investigation of the heroicity of his virtues and fame of sanctity. The contribution of Fr. Alojzy Szorc, who presided over the work of the described research unit in Olsztyn, was marked, and the figure of Fr. Roland Prejs, who was appointed head of the laboratory in Lublin, was pointed out. The study of the issue made use of archival materials at the Catholic University of Lublin, as well as studies on the figure of Hosius and the history of the laboratory named after him in Olsztyn. The method of analysis and synthesis and the historical method were used.
Narzędzia perswazyjne w otwieraniu na łaskę spowiedzi
(Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Elbląskiej w Elblągu, 2025) Derdziuk, Andrzej
Tekst omawia rodzaje i narzędzia perswazji oraz ukazuje jej zastosowanie w teologii moralnej w ramach zachęcania do praktyki spowiedzi sakramentalnej. Autor wyróżnia perswazję jako narzędzie do przekonywania innej osoby, odróżniając ją od manipulacji, która może mieć niegodziwie zamiary. Rozróżnia też argumentowanie od przekonywania, gdyż wskazuje na sferę oddziaływania perswazji na intelekt, wolę i uczucia. Omawia funkcję pouczającą, uzasadniającą oraz osądzającą form retorycznych. W zakresie narzędzi perswazyjnych wskazuje na zachęty prawne i teologiczne oraz wylicza obrazy z życia codziennego, które mogą kogoś skłonić do podjęcia skorzystania z posługi konfesjonału i otwarcia swego serca w celu oczyszczenia sumienia i zyskania pojednania z sobą i ze światem. the article discusses the types and tools of persuasion and shows its application in moral theology in the context of encouraging the practice of sacramental confession. the author distinguishes persuasion as a tool for convincing another person, differentiating it from manipulation, which may have malicious intentions. he also distinguishes argumentation from persuasion, as he points to the sphere of persuasion’s influence on the intellect, will and feelings. he discusses the instructive, justifying and judging functions of rhetorical forms. In terms of persuasive tools, he points to legal and theological incentives and lists images from everyday life that may prompt someone to take advantage of the confessional and open their heart in order to clear their conscience and achieve reconciliation with themselves and the world.
Odpowiedzialność teologa moralisty za Kościół
(Polska Akademia Nauk - Komitet Nauk Teologicznych, 2024) Derdziuk, Andrzej
Niniejszy tekst dotyczy odpowiedzialności teologa moralisty za Kościół, która to odpowiedzialność realizuje się w postaci wzrastania w wierze, rozeznawaniu w jej świetle aktualnej sytuacji Kościoła oraz w podejmowaniu zadania interpretatora przesłania ewangelicznego w obecnych czasach. Celem tekstu jest prezentacja misji teologa moralisty w zakresie odpowiedzialności za Kościół. W opracowaniu zagadnienia użyto metody analizy i syntezy oraz wskazano na elementy porównania wypowiedzi różnych papieży na ten temat. Rezultatem artykułu jest ukazanie trzech wymiarów misji teologa moralisty, które polegają na słuchaniu i rozeznawaniu oraz dążeniu do świętości i pełnieniu funkcji hermeneutycznej. Krytyczna funkcja teologa nakłada na niego zadanie pogłębiania i rozwijania nauki Kościoła oraz jej popularyzowania we współczesnym języku zrozumiałym dla odbiorców zanurzonych we współczesnej kulturze. Teolog moralista mający poczucie odpowiedzialności za Kościół pomaga w znalezieniu odpowiedzi na pytanie, jak żyć i jak reagować na wyzwania czasów. Potrzeba zatem nawrócenia dusz-pasterskiego teologii, która nic nie tracąc ze swej pogłębionej refleksji opartej na poprawnej metodologii i solidnej wiedzy zbieranej w uważnej lekturze, będzie umiała dostrzec perspektywę eklezjalną i potrafi ożywiać wiarę Ludu Bożego. Osobista świętość teologa moralisty i jego zakorzenienie we wspólnocie Kościoła pozwalają mu skutecznie realizować odpowiedzialność za przekaz i pogłębianie wiary, która jest drogą do zbawienia. This text deals with the responsibility of the moral theologian for the Church, which is realized in the form of growing in faith, discerning in its light the current situation of the Church, and taking on the task of the interpretation of the Gospel message in the present day. The purpose of the text is to present the mission of the moral theologian in terms of responsibility for the Church. In the development of the issue, the method of analysis and synthesis was used, and the comparison of the statements of various popes on this subject were pointed out. The result of the article is to show the three dimensions of the moral theologian's mission of listening and discernment, as well as the pursuit of holiness and the hermeneutical function. The critical function of the theologian imposes on him the task of deepening and developing the Church's teachings and popularizing them in contemporary language understandable to an audience immersed in modern culture. A moral theologian with a sense of responsibility for the Church helps to find answers to the question of how to live and how to respond to the challenges of the times. What is needed, therefore, is a pastoral conversion of theology, which, without losing anything from its in‑depth reflection based on correct methodology and solid knowledge gathered in careful reading, will be able to see the ecclesial perspective and can revitalize the faith of God's people. The personal holiness of the moral theologian and his/her rootedness in the community of the Church allow him to effectively carry out the responsibility of transmitting and deepening the faith, which is the path to salvation.
Przyjaźń brata Kaliksta Kłoczki z artystami
(Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Elbląskiej w Elblągu, 2024) Derdziuk, Andrzej
Niniejszy tekst prezentuje przyjacielskie relacje Sługi Bożego Kaliksta Kłoczko, pokornego brata stolarza z Warszawskiej Prowincji Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów z artystami malarzami, rzeźbiarzami, muzykami oraz współbraćmi kapucynami obdarzonymi zdolnościami plastycznymi i zamiłowaniami do majsterkowania. Pokorny kapucyn, żyjący w latach 1930-2013, posługiwał w kapucyńskich klasztorach w Zakroczymiu, Lublinie i Lubartowie. Odznaczał się niezwykłą prostotą w relacjach z ludźmi, a także wielką wrażliwością na drugiego człowieka. Był utalentowanym stolarzem, potrafiącym znajdować genialne rozwiązania konstrukcyjne. Szczerze przyjaźnił się z wieloma artystycznie uzdolnionymi osobami, które potrafiły realizować swoje pasje w postaci tworzenia rzeźb, mozaik, malowania obrazów i wykonywania innych artefaktów. Były one pod urokiem jego wrażliwości na piękno, a także otwartości na Boga i drugiego człowieka. Twierdziły, że zawdzięczają mu nie tylko praktyczną pomoc w przygotowywaniu warsztatu do prac artystycznych, ale czerpały od niego inspiracje do tworzonych dzieł. This text presents the friendly relations of the Servant of God Kalikst Kloczko, a humble carpenter brother of the Warsaw Province of the Order of Capuchin Friars Minor, with painters, sculptors, musicians and fellow Capuchin friars endowed with artistic abilities and a love of tinkering. The humble Capuchin, who lived from 1930 to 2013, served in Capuchin friaries in Zakroczym, Lublin and Lubartów. He was distinguished by extraordinary simplicity in his relations with people, as well as great sensitivity to others. He was a talented carpenter, capable of finding ingenious construction solutions. He was sincere friends with many artistically gifted people who were able to realize their passions in the form of creating sculptures, mosaics, painting pictures and making other artifacts. They were captivated by his sensitivity to beauty, as well as his openness to God and others. They claimed that they owed him not only practical help in preparing the workshop for artistic work, but also drew inspiration from him for the works they created.
What Is Art: The Viewer’s Horizon
(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2022) Derdziuk, Andrzej
The presented statement is part of the volume it covers a variety of responses from people who interact with art in different ways. The aim is to suggest to the participant of the contemporary world a new, personal perspective to rethink what is this area of our world that we label with art; thoughts with and without theoretical suggestions - reflections by the creators and reflections by the audience, teaching humility and uniqueness, perhaps - forming a fresh perspective on art. Na sztukę można popatrzeć z perspektywy jej twórcy i odbiorcy. Jednocześnie można nad nią czynić namysł filozoficzny uwzględniający jej naturę i misję, którą ma do spełnienia. Niniejsze refleksje mają dwa elementy. Jeden z nich dotyczy ogólnego spojrzenia na rzeczywistość sztuki w świetle wartości prawdy, dobra i piękna. Drugi człon niniejszej wypowiedzi dotyczy mojego spotkania ze sztuką i opisania niektórych wrażeń jako jej odbiorcy.
Ks. Marian Pokrywka. Antropologiczne podstawy moralności małżeństwa i rodziny. Lublin: Wydawnictwo KUL 2010, s. 455 (rec.)
(Wydawnictwo Pallottinum, 2011) Derdziuk, Andrzej
A Note on 4Q398a
(Peeters, 2024) Klukowski, Michał
This article deals with the papyrus manuscript 4Q398a (frags. 1-10), which came from a different hand than 4Q398b (frags. 11-17). At least four of the ten fragments can be isolated on physical and paleographic grounds as having been penned by the same hand (frags. 2-7). Each of the remaining four fragments probably belongs to a different hand. The separation of frag. 1 from frags. 2-7 is crucial since they have been used to reconstruct the composite text (B 21-24) based on 4Q397 1-2 and 11Q19 51:4-5. As a result, there is no unequivocal evidence to associate frags. 2-7 with MMT. While these fragments contain some words attested to in that document, they are not unique to it, and the grammatical forms of the words are not identical. In addition, some readings are uncertain, and the letter traces in line 2 of frag. 1 complicate the reconstruction of the DJD X. It is, therefore, reasonable to accept the possibility that 4Q398a does not make up MMT and, consequently, to look for better-justified relationships between these ten fragments and other manuscripts based on their physical and paleographic features. Artykuł dotyczy papirusu 4Q398a (fragmenty 1-10), który pochodzi z innej ręki niż 4Q398b (fragmenty 11-17). Co najmniej cztery z dziesięciu fragmentów można wyodrębnić na podstawie cech fizycznych i paleograficznych jako napisane tą samą ręką (fragmenty 2-7). Każdy z pozostałych czterech fragmentów prawdopodobnie został napisany inną ręką. Oddzielenie fragmentu 1 od fragmentów 2-7 ma kluczowe znaczenie, ponieważ zostały one wykorzystane do rekonstrukcji tekstu złożonego (B 21-24) dokumentu MMT na podstawie fragmentów 4Q397 1-2 i 11Q19 51:4-5. W rezultacie nie ma jednoznacznych dowodów pozwalających powiązać fragmenty 4Q398a 2-7 z MMT. Chociaż fragmenty te zawierają niektóre słowa potwierdzone w tym dokumencie, nie są one charakterystyczne wyłącznie dla niego, a formy gramatyczne słów nie są identyczne. Ponadto, niektóre lekcje są niepewne, a ślady liter w linii 2 fragmentu 1 komplikują rekonstrukcję wydawców DJD X. Dlatego też należy przyjąć, że 4Q398a nie jest częścią dokumentu MMT, a w konsekwencji należy rozpocząć badania nad powiązaniami tych dziesięciu fragmentów z innymi rękopisami w oparciu o ich cechy fizyczne i paleograficzne.
Critical Editing and Philological Analysis of the First Chapters of Trito-Isaiah (Isa 56–57) Based on the Coptic Manuscript sa 52 (M 568) and Other Coptic Manuscripts in the Sahidic Dialect and the Greek Text of the Septuagint
(Wydawnictwo KUL, 2026) Bąk, Tomasz Bartłomiej
This article presents a critical edition and philological analysis of the first two chapters of Trito-Isaiah (Isa 56–57), drawing primarily on the Coptic manuscript sa 52.2 alongside other extant manuscripts in the Sahidic dialect. The initial section provides an overview of the relevant portion of codex sa 52 (M 568) containing the text under study, followed by a concise list and description of additional manuscripts that preserve at least some verses from Isa 56–57. The core of the article features the Coptic text in the Sahidic dialect, accompanied by an English translation. A tabular comparison highlights deviations between the Sahidic text and the Greek Septuagint, its source, including additions, omissions, lexical variations, and semantic shifts in the Coptic translation. The final section addresses complex philological challenges, whether inherent to the Coptic text or arising from its relationship to the Septuagint, aiming to resolve interpretive difficulties.
King David as a Righteous Man in the Light of Qumran Literature and Post-Biblical Texts of Early Judaism
(Wydawnictwo KUL, 2026) Biegas, Marcin
The present paper analyses the picture of David as a righteous man depicted in non-biblical Qumran texts and the literature of Early Judaism. The choice of such a broad research field results from the fact that no articles have been published so far that would examine this theme in detail based on the above compositions. Thus, undertaking this task is a justified endeavour. The paper will be divided into three parts. The first part will present the biblical background, mainly based on post-exilic literature. In the second part, fragments of four Qumran manuscripts – 4QMMT, CD, 1Q33 and 11Q5 – will be analysed. Finally, the literature of early Jewish writings containing depictions of David will be discussed. A thorough analysis of all these texts will show that David was a righteous man.
Samuel Hildebrandt – Ekaterina E. Kozlova (eds.), Loneliness in the Hebrew Bible (Library of Hebrew Bible/Old Testament Studies 718; London: T&T Clark 2025)
(Wydawnictwo KUL, 2026) Zieliński, Marcin
Book review: Samuel Hildebrandt – Ekaterina E. Kozlova (eds.), Loneliness in the Hebrew Bible (The Library of Hebrew Bible/Old Testament Studies 718; London: Clark 2025) Pp. 248. £ 64.60 (E-Book); £ 108 (Hardback). ISBN: 978-05- 67-71445-9 (E-Book); 978-05-67071444-2 (Hardback).
Czy to jest przyjaźń czy to jest kochanie? Związki jednopłciowe a antyczna wizja przyjaźni w kontekście współczesnych dyskusji nad relacją Auzoniusz - Paulin z Noli - Sulpicjusz Sewer
(Wydawnictwo KUL, 2025) Wysocki, Marcin
W różnego rodzaju opracowaniach pojawiają się stwierdzenia wskazujące na relacje homoseksualne łączące Auzoniusza, Paulina z Noli i Sulpicjusza Sewera. Na podstawie analizy treści i formy ich zachowanych pism, poglądów antropologicznych zawartych w zachowanych dziełach oraz podejścia do kwestii homoseksualizmu w kulturze antycznego Rzymu takie twierdzenia należy zweryfikować negatywnie. Istniejące źródła nie wskazują na relacje homoseksualne pomiędzy nimi, zaś przesłanki na podstawie których wysnuwane są takie wnioski wynikają z pobieżnego i wybiórczego traktowania źródeł. Erotyczne odniesienia czy wyrazy tęsknoty istniejące w przesyłanych listach to elementy literackiej konwencji i podjętej gry literackiej, zaś istniejące głębokie relacje opisywane w tychże listach mają dotyczą zwykłych ludzkich relacji uczeń-nauczyciel i przyjaciele, przestawiane zaś w dziełach literackich są również prezentowane za pomocą retorycznych środków literackich na co nakłada się chrześcijańskie rozumienie przyjaźni i miłości. Various studies have suggested homosexual relationships between Ausonius, Paulinus of Nola and Sulpicius Severus. However, based on an analysis of the content and form of their surviving writings, the anthropological views they express, and their approach to homosexuality in ancient Roman culture, such claims should be rejected. Existing sources do not suggest such relationships, and the conclusions are based on a superficial and selective interpretation of the sources. Erotic references and expressions of longing in the letters are literary conventions and games, while the profound relationships described are believed to be ordinary human relationships between students, teachers and friends. Such relationships are depicted in literary works through rhetorical devices that are underpinned by a Christian understanding of friendship and love.
Inspiracje patrystyczne w refleksji nad postępowaniem terapeutycznym
(Wydawnictwo KUL, 2025) Amilkiewicz-Marek, Agnieszka; Wysocki, Marcin
Artykuł podejmuje problem rozumienia pojęć terapii i terapeuty w kontekście myśli patrystycznej oraz ich znaczenia dla współczesnej praktyki logopedycznej. W badaniu przyjęto podejście hermeneutyczne i porównawcze, analizując wybrane pisma Ojców Kościoła – zwłaszcza Bazylego Wielkiego, Grzegorza z Nazjanzu, Jana Chryzostoma, Augustyna, Klemensa Aleksandryjskiego i Paulina z Noli – aby zgłębić duchowy i moralny wymiar uzdrawiania i formacji człowieka i ważność słowa w tym procesie. Struktura artykułu przechodzi od egzegezy źródeł patrystycznych, poprzez porównanie z nowoczesnymi zasadami terapeutycznymi, do sformułowania wytycznych inspirowanych tradycją chrześcijańską. Wykorzystując historyczno-teologiczną analizę treści, autor wykazuje, że w antropologii patrystycznej terapia oznacza uzdrowienie duszy poprzez słowo, relację i miłość. Odkrycia podkreślają trwały wkład myśli patrystycznej w antropologiczne i etyczne podstawy współczesnej logopedii, ukazując ją jako formę służby i integralnego towarzyszenia człowiekowi w procesie jego rozwoju i odnowy. The article addresses the problem of understanding the concepts of therapy and therapist within the context of patristic thought and their relevance to contemporary speech therapy practice. The study adopts a hermeneutic and comparative approach, analyzing selected writings of the Church Fathers – especially Basil the Great, Gregory of Nazianzus, John Chrysostom, Augustine, Clement of Alexandria, and Paulinus of Nola – to explore the spiritual and moral dimensions of healing and human formation and the importance of the word in this process. The structure of the article moves from the exegesis of patristic sources, through a comparison with modern therapeutic principles, to the formulation of guidelines inspired by Christian tradition. Using historical-theological content analysis, the author demonstrates that, in patristic anthropology, therapy signifies the healing of the soul through word, relationship, and love. The findings highlight the enduring contribution of patristic thought to the anthropological and ethical foundations of contemporary speech therapy, revealing it as a form of service and integral accompaniment of the human person in their process of growth and restoration.

Artykuły naukowe (WT)

Browse

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Dział Repozytorium i Pozycjonowania Wydawnictw

Repozytorium Instytucjonalne KUL

Browse

Recent Submissions