Postawy społeczne wobec małżeństwa i macierzyństwa kobiet z niepełnosprawnością

Abstract

Małżeństwo i rodzicielstwo jest w dzisiejszych czasach niedoceniane jako zadanie rozwojowe okresu dorosłości, natomiast edukacja i praca zawodowa są rolami decydującymi o statusie społecznym osoby. Dotyczy to szczególnie kobiet z niepełnosprawnością. Coraz powszechniej przyznaje się im prawo do swobodnej ekspresji seksualnej z praktycznym wykluczeniem prokreacji (seks - tak, prokreacja - nie). Przeakcentowanie potrzeb seksualnych a niedocenienie potrzeb prokreacyjnych, małżeńsko-rodzicielskich prowadzi do „upośledzenia upośledzonych” - szczególnego rodzaju stygmatyzacji. Również opieka ginekologiczno-położnicza i edukacja związana z ciążą, porodem, połogiem, laktacją nie jest dostosowana do potrzeb kobiet o różnym rodzaju i stopniu niepełnosprawności. Badanie postaw społecznych wobec roli żony i matki kobiet z niepełnosprawnością wskazuje na brak wiedzy co do ich możliwości i ograniczeń oraz problemów codzienności, a postawy te albo naiwnie przyznają prawo do rodzicielstwa w każdym wypadku, albo przeciwnie - są bardzo restrykcyjne i nacechowane lękiem, dystansem i uprzedzeniami. Konieczna jest z jednej strony promocja stanowiska wobec małżeństwa i prokreacji osób z niepełnoprawnością intelektualną, jakie zajmuje personalizm chrześcijański oraz nauczanie Kościoła katolickiego, z drugiej strony wspomaganie dobrych praktyk, jakie już w tym zakresie istnieją oraz dalszy rozwój usług psychologicznych i medycznych na rzecz kobiet z niepełnosprawnością w procesie prokreacji oraz realizujących się w roli żony i matki.

Marriage and maternity is nowadays underestimated as a developmental stage in the period of adulthood, while education and professional status are factors of greater importance for one’s social status. This especially concerns women with a disability. Their right to free sexual expression is becoming more and more socially accepted, however, with a practical exclusion of procreation (sex - yes, procreation - no). The shifting of focus from their marriage-maternal needs towards their sexual needs leads to “disabling the disabled” and a specific stigmatization. Moreover, the publicly available gynecological-obstetric care and education related to pregnancy, childbirth, postpartum and nursing is not adjusted to the needs of women with various degrees of disability. Research on the social attitudes to the role of a wife and mother of women with a disability indicates a lack of knowledge about their capacities and limitations, as well as their everyday problems. These attitudes are often extreme: either naively granting the right to parenthood in all cases, or on the contrary, they are very restrictive, with fear, distance, and prejudice. It seems helpful on the one hand, to promote the position of Christian personalism and teachings of the Catholic Church on the marriage and procreation of persons with an intellectual disability, and on the other hand, to propagate good practices that already exist in this area, especially, to develop psychological and medical services for women with a disability regarding procreation and to assistance in their roles of a wife and mother.