Three Dimensions of Patriotism: Heroic, Heroic-Civic, and Civic

Abstract

The aim of the study was to identify factors influencing the diversity of patriotic attitudes among: adult Poles aged 20+, secondary school students, and teachers. Types of patriotism (heroic, heroic-civic, and civic) and their relationships with various variables were analyzed. A nationwide representative survey was conducted in 2022. Data were collected using CAPI interviews (for teachers, N = 1,115, and adults aged 20+, N = 1,068) and CAWI surveys (for students, N = 3,718). The sampling procedure was based on a random selection from the Educational Information System database (for students and teachers) and the PESEL population register (for adults aged 20+), ensuring representativeness with respect to, among other factors, province, type of school, and selected socio-demographic characteristics. Heroic patriotism dominates among students, while adult Poles and teachers prefer a more diverse approach combining civic aspects. Higher levels of civic engagement, right-wing views, and positive attitudes towards faith correlate with patriotism.

Celem badania było zidentyfikowanie czynników wpływających na zróżnicowanie postaw patriotycznych wśród dorosłych Polaków w wieku 20+, uczniów szkół średnich i nauczycieli. Analizowano typy patriotyzmu (heroiczny, heroiczno-obywatelski, obywatelski) oraz ich związki z różnymi zmiennymi. Ogólnopolskie reprezentatywne badanie przeprowadzono w 2022 r., stosując wywiady CAPI (dla nauczycieli, N = 1115, i dorosłych Polaków 20+, N = 1068) oraz CAWI (dla uczniów, N = 3718). Dobór próby oparto na losowaniu z bazy Systemu Informacji Oświatowej (dla uczniów i nauczycieli) oraz bazy PESEL (dla Polaków 20+), z zachowaniem reprezentatywności względem m.in. województw, typu szkoły czy cech społeczno-demograficznych. Patriotyzm heroiczny dominuje wśród uczniów, podczas gdy dorośli Polacy i nauczyciele preferują bardziej zróżnicowane podejście, łączące aspekty obywatelskie. Wyższy poziom zaangażowania obywatelskiego, prawicowe poglądy oraz pozytywny stosunek do wiary korelują z patriotyzmem.