Rekonstruktion als Kategorie in der Literatur von Autorinnen und Autoren der zweiten und dritten Post-Shoah-Generationen

Abstract

Wychodząc od klasycznej definicji rekonstrukcji, powiązanej z anamnesis, tzn. procesem aktywnego poszukiwania, czy też ponownego przypominania idei (Platon) autorka przywołuje obecną w teorii pamięci kategorię procesu wspominania [niem. Erinnerungsprozess], który wg Maurice’a Halbwachsa zawsze ma charakter rekonstrukcji. Proces rekonstrukcji, centralny dla prozy autorek i autorów drugiego i trzeciego pokolenia post-Szoa, stanowi próbę ich zmierzenia się z poczuciem straty, braku, pustki, a także wszechobecnej nieobecności Żydów po Zagładzie. Teksty tematyzujące tzw. obecną nieobecność [niem. präsente/ anwesende Abwesenheit] uzyskują tym samym status miejsc pamięci. Na wybranych przykładach najnowszej prozy (polskiej, ale przede wszystkim niemieckojęzycznej) zostają omówione sposoby literackiej reprezentacji Szoah charakterystyczne dla autorów pamięci sekundarnej. Autorka konkluduje, że z dualizmu: rekonstrukcja – (meta)refleksja powstaje nowy narratyw.