Służba wojskowa kobiet a tradycyjny etos żołnierski

Abstract

Po roku 1989 siły zbrojne RP przeszły wszechstronną transformację, której kluczowymi elementami była profesjonalizacja oraz dopuszczenie kobiet do zawodów wojskowych. Oznaczało to radykalną zmianę modelu sił zbrojnych zarówno na poziomie organizacji, jak i w sferze aksjologii. Celem artykułu jest identyfikacja i zbadanie problematycznych obszarów, w których tradycyjny etos żołnierski stoi w konflikcie z nowymi normami kulturowymi implementowanymi w armii wraz z reformami ostatnich dekad. Analizie poddano istniejącą literaturę przedmiotu oraz dostępne w przestrzeni publicznej badania dotyczące problematyki służby wojskowej kobiet w Polsce. Wskazane zostały trzy kluczowe obszary, w których napięcia pomiędzy dawnymi i nowymi normami kulturowymi i społecznymi są szczególnie widoczne, mianowicie męskości, honoru oraz przemocy seksualnej w strukturach armii.

After 1989, the Polish armed forces underwent a comprehensive transformation, key elements of which were professionalisation and the admission of women to the military professions. This meant a radical change in the model of the armed forces both at the level of organisation and in the sphere of axiology. The aim of this article is to identify and explore problematic areas where the traditional soldier ethos is in conflict with the new cultural norms implemented in the army with the reforms of recent decades. Existing literature on the subject and research available in the public domain on the issue of women's military service in Poland is analysed. Three key areas were identified where tensions between old and new cultural and social norms are particularly evident. These relate to issues of masculinity, honour and sexual violence within the army.