Wartości religijno-moralne w przekazie międzygeneracyjnym. Studium katechetyczne w świetle badań polskich rodziców w Londynie

Abstract

Przekaz międzygeneracyjny wartości religjino-moralnych w warunkach emigracji stanowi niezmierne istotny problem w wychowaniu religijnym młodego pokolenia. W pracy szukano odpowiedzi na pytanie o sposób, w jaki dokonuje się ten przekaz w rodzinach mieszkających w Londynie i jaką rolę odgrywają w nim rodzice. Postawiono też kilka pytań pomocniczych, które miały uszczegółowić prowadzone dociekania. Pytania te służyły wyjaśnianiu znaczenia wartości religijno-moralnych w nauczaniu Kościoła, określeniu funkcji, jakie przypisuje się rodzinie w ich przekazie, ukazaniu znaczenia współpracy różnych środowisk wychowawczych wśród dzieci i młodzieży określonych wartości. Postawiono też pytanie o kondycję religijno-moralną polskich rodziców w warunkach emigracji. Poszukując odpowiedzi na główny problem badawczy, w pierwszym rozdziale pracy poddano najpierw analizie teologiczny wymiar wartości religijnych i moralnych, opierając się na oficjalnych dokumentach Kościoła, nauczaniu papieży i bogatym piśmiennictwie poświęconym tej problematyce. Następnie scharakteryzowano rodzinę jako środowisko o fundamentalnym znaczeniu w przekazie treści związanych z wartościami religijno-moralnymi. W drugim rozdziale zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych wśród polskich rodziców w Londynie, które charakteryzują to środowisko pod względem postawionego problemu badawczego. W końcowej części rozdziału 2 podjęto próbę opisu współpracy różnych środowisk wychowawczych (przede wszystkim szkoły) w kształtowaniu u dzieci systemu wartości zgodnego z przekazem Kościoła. W trzecim rozdziale pracy sformułowano- wnioski i postulaty o charakterze pastoralno-katechtycznym, wynikające z zaprezentowanych rozważań nad podjętym tematem badawczym. Przedstawiona praca nie wyczerpuje problematyki będącej jej tematem. Konieczne są niewątpliwe dalsze badania w tym zakresie. Do obszarów wymagających dalszych analiz można zaliczyć: wpływ otoczenia kulturowego emigrantów na kształtowanie ich postaw religijnych i moralnych; znaczenie tradycji polskiego katolicyzmu w budowaniu postaw i wartości wśród emigracji polskiej; wpływ nauczania papieża Franciszka na postawy moralne Polaków na emigracji; skala różnic pokoleniowych i ich znaczenie we wzajemnej komunikacji rodziców i dzieci.The basis for my dissertation came from work with children preparing to the First Holy Communion at parish and in the Polish Saturday School. I am trying to show the role of parents in the transmission of faith, of religious and moral values to their children. I would like to emphasize the importance of this role. We know that often - especially in emigration-commitment to religious life ends when the child receives the First Holy communion. So what to do to change it? Surveys, which I conducted among parents of children preparing for First Holy Communion, are the most important research material in my dissertation. In the first chapter I showed how it should look like according to the teaching of the church. In the second chapter, I analysed the results of the conducted research - which shows the real situation. In the third, most extensive one, I present the postulates on how to organise it according to what the Church teaches. Therefore: parents should remember that they are the first and most important teachers of faith and values for their children; through the example of their lives they teach children to participate in sacraments, show their importance in life; they teach prayers, show that our faith has a communal dimension. To sum up, the role of the parents is very important. In order for them to cope with the tasks, they themselves need formation - that is why continual catechesis of adults is so important. They need knowledge of the techniques of communicating with children. What is more, they should deepen their knowledge of the psychological and intellectual development of their child.