Zastosuj identyfikator do podlinkowania lub zacytowania tej pozycji: http://hdl.handle.net/20.500.12153/291
Tytuł: Obecność krzyża w przestrzeni publicznej. Doświadczenia niektórych państw europejskich
Tytuły równoległe: Presence of the Cross in Public Spaces: Experiences of Selected European Countries
Autorzy: Stanisz, Piotr
Zawiślak, Michał
Ordon, Marta
Dudek, Dariusz
Sobczyk, Paweł
Rynkowski, Michał
Torfs, Rik
Hill, Mark
Nelidoff, Philippe
Haering, Stephan
Papastathis, Konstantinos
Conway, Brian
Feliciani, Giorgio
Meilius, Kazimieras
Juškevičius, Jonas
Tănase, Laurentiu D.
Martinez-Torrón, Javier
de Mortanges, René Pahud
Stanisz, Piotr (red.)
Zawiślak, Michał (red.)
Ordon, Marta (red.)
Słowa kluczowe: symbole religijne; krzyż; cross; wolność religijna; religious symbols; Lautsi v. Italy; wolność sumienia i wyznania; wolność sumienia i religii; Europejski Trybunał Praw Człowieka; EU Law; European Court of the Human Rights; freedom of thought, conscience and religion; crucifix in the public space; religious freedom
Data wydania: 2016
Wydawca: Wydawnictwo KUL
Źródło: Obecność krzyża w przestrzeni publicznej. Doświadczenia niektórych państw europejskich, red. P. Stanisz, M. Zawiślak, M. Ordon, Lublin 2016.
Abstrakt: Książka obejmuje materiały z międzynarodowej konferencji naukowej zorganizowanej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w dniach 12-13 listopada 2014 r. z udziałem szerokiego grona specjalistów z Polski i innych krajów europejskich. Monografia zawiera polskojęzyczne wersje wystąpień zaprezentowanych w trakcie konferencji. Poszczególne opracowania dotyczą problematyki obecności krzyża w przestrzeni publicznej takich państw, jak: Włochy, Hiszpania, Niemcy, Wielka Brytania, Francja, Litwa, Rumunia, Szwajcaria, Irlandia, czy Grecja, rozwiązań stosowanych w tym zakresie w Polsce, a także zagadnienia symboli religijnych w sferze publicznej w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz prawa Unii Europejskiej.
Opis: W ciągu ostatnich dziesięcioleci dyskusja na temat obecności krzyża w przestrzeni publicznej przetaczała się ze zróżnicowanym nasileniem przez różne części Starego Kontynentu. W niektórych państwach wyróżniała się ona poziomem zaangażowania pozostających w sporze stron oraz siłą wyzwalanych emocji. Trudno się temu dziwić – w swej istocie jest to bowiem element niegasnącego sporu o sposób uporządkowania życia społecznego, a zwłaszcza o ostateczne punkty odniesienia, społeczne znaczenie religii oraz istotę ludzkiej wolności, treść poszczególnych praw człowieka (a nawet samo ich istnienie – vide tzw. prawa reprodukcyjne) oraz wzajemne relacje między nimi, a także związane z tym wszystkim zadania władz publicznych. Na zasadzie katalizatora zadziałały w tej debacie wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Lautsi przeciwko Włochom, a zwłaszcza pierwszy z nich. W niektórych państwach efektem tego orzeczenia była mobilizacja zwolenników skrajnej wersji państwa świeckiego, objawiająca się wzrostem liczby inicjatyw zmierzających do usunięcia krzyża z przestrzeni publicznej, czemu z drugiej strony towarzyszyło szczere wzburzenie środowisk przekonanych o zagrożeniach wiążących się z negowaniem znaczenia chrześcijaństwa dla tożsamości narodów europejskich. Przywołane wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka szybko stały się przedmiotem intensywnej dyskusji naukowej. Trudno dziś zliczyć opracowania, w których komentowano te orzeczenia albo rozważano kwestię możliwości eksponowania krzyża w przestrzeni publicznej z perspektywy regulacji prawnych obowiązujących w poszczególnych państwach. Nie brakuje już także opracowań o charakterze prawnoporównawczym, które należy uznać za szczególnie ważne ze względu na dość często wytykany brak tego rodzaju odniesień w strasburskim wyroku z 3 listopada 2009 r. Wciąż jednak jest miejsce na szczegółowe badania biorące pod uwagę nie tylko treść regulacji prawnych obowiązujących w różnych państwach europejskich, ale również historyczne i społeczne uwarunkowania tych regulacji oraz ukształtowaną na ich gruncie praktykę, ze szczególnym uwzględnieniem decyzji podejmowanych przez władze publiczne, a zwłaszcza rozstrzygnięć sądowych. Próbą odpowiedzi na wynikające stąd zapotrzebowanie była międzynarodowa konferencja pt. Obecność krzyża w przestrzeni publicznej państw europejskich, która – dzięki hojnemu wsparciu Polskiego Instytutu Katolickiego „Sursum corda” – została zorganizowana przez Katedrę Prawa Wyznaniowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II i odbyła się w Lublinie w dniach 12-13 listopada 2014 r. Kontynuacją tamtej naukowej inicjatywy jest niniejsza publikacja, stanowiąca efekt współpracy wielu uznanych Autorów reprezentujących różne państwa i ośrodki naukowe. Ich zaangażowanie we współtworzenie prezentowanego opracowania jest źródłem naszej szczerej wdzięczności. Podejmując decyzję o wyborze uwzględnionych w pracy państw, kierowaliśmy się dążeniem do wyselekcjonowania ich reprezentatywnej grupy, w której odbicie znajdowałaby rzeczywista różnorodność aplikowanych na Starym Kontynencie modeli relacji pomiędzy państwem a Kościołami i innymi związkami wyznaniowymi; w której swoją reprezentację posiadałyby zarówno utrwalone demokracje Zachodniej Europy, jak i państwa postkomunistyczne; w której reprezentowane byłyby zarówno państwa interweniujące w postępowaniu przed Wielką Izbą na zasadzie strony trzeciej, jak i państwa, których władze zdecydowały o zachowaniu postawy niezaangażowanego obserwatora. Ze względu na miejsce konferencji, której pokłosie stanowi niniejsza publikacja, szczególną uwagę zwrócono na Polskę. Rozważania poświęcone rozwiązaniom stosowanym w poszczególnych państwach zostały poprzedzone tekstami, w których nakreślono szerszy, ogólnoeuropejski kontekst omawianych kwestii. Wyrażamy nadzieję, że opracowania składające się na prezentowaną publikację, pozwolą na lepsze zrozumienie wszystkich aspektów sporu o obecność krzyża w przestrzeni publicznej państw europejskich, a zwłaszcza ułatwią klarowne uchwycenie proporcji pomiędzy wagą racji przedstawianych przez jej zwolenników i przeciwników. Jak sądzimy, ukazując rzeczywiste zróżnicowanie unormowań i praktyki, które są przyjmowane w poszczególnych państwach Europy oraz zwracając uwagę na głębokie uzasadnienie dość powszechnego eksponowania tego chrześcijańskiego symbolu w przestrzeni publicznej szeregu z nich, niniejsza publikacja odegra rolę aprobującej glosy do wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 18 marca 2011 r. Mamy też nadzieję, że różnorodność przyjmowanych przez Autorów perspektyw badawczych i prezentowanych punktów widzenia ułatwi dogłębne zrozumienie odmiennych stanowisk zajmowanych przez różnych uczestników dyskusji na temat eksponowania krzyża w przestrzeni publicznej, a zwłaszcza pozwoli na odróżnienie rzeczywistych implikacji powszechnego w świecie demokratycznym poszanowania wolności myśli, sumienia i religii od konsekwencji zróżnicowanych unormowań konstytucyjnych obowiązujących w poszczególnych państwach, a zwłaszcza od postulatów o charakterze ideologicznym oraz subiektywnych oczekiwań.
URI: http://hdl.handle.net/20.500.12153/291
ISBN: 978-83-8061-344-7
Pojawia się w kolekcji:Książki/rozdziały (WPPKiA)

Pliki tej pozycji:
Plik Opis RozmiarFormat 
Stanisz_Zawislak_Ordon_Obecnosc_krzyza_w_przestrzeni_publicznej_Doswiadczenia_niektorych_panstw_europejskich.pdfcałość książki1,39 MBAdobe PDFPrzejrzyj / Otwórz
Pokaż pełny rekord


Ta pozycja jest udostępniana na licencji Creative Commons Creative Commons