Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/20.500.12153/1681
Title: Problemy drewnianej architektury sakralnej na Lubelszczyźnie z okresu dwudziestolecia międzywojennego
Other Titles: Problems of Wooden Sacred Architecture in the Lublin Region Coming from the Period Between Two World Wars
Authors: Błotnicka-Mazur, Elżbieta
Keywords: dwudziestolecie międzywojenne; interwar period; drewniana architektura sakralna; wooden sacred architecture; Bohdan Kelles-Krauze; Bohdan Kelles-Krauze; Tadeusz Witkowski; Tadeusz Witkowski; Franciszek Kopkowicz; Franciszek Kopkowicz
Issue Date: 2014
Publisher: Towarzystwo Naukowe KUL; Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Citation: „Roczniki Humanistyczne” 2014, vol. 62, z. 4, s. 109-127
Abstract: Architektura drewniana od kilku stuleci jest nieodłącznym elementem polskiego krajobrazu. Szczególną rolę odgrywają w nim kościoły, które powoli znikają z architektonicznego pejzażu. Budowle powstałe w okresie dwudziestolecia międzywojennego stanowią odrębną grupę. Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości pojawił się problem wyboru odpowiedniej formy architektonicznej dla nowych świątyń. Zastosowana konstrukcja, układy planistyczne i rozwiązania przestrzenne w połączeniu z preferencjami inwestorów zadecydowały o dominacji tradycyjnych form architektonicznych, odwołujących się do nurtu „swojskiego” i stylów historycznych. Poszukiwania „swojskości”, rozumianej jako nawiązywanie do wzorów przeszłości, przebiegały od popularnego pod koniec XIX wieku stylu zakopiańskiego po typ kościoła charakterystyczny dla ziem górskich, z dominującą wieżą na fasadzie. Przegląd form przedwojennych kościołów drewnianych Lubelszczyzny pozwala uznać je za typowe na tle drewnianej architektury sakralnej, powstającej w omawianym okresie na terenie całego kraju. Na Lubelszczyźnie powstało około czterdziestu drewnianych kościołów, z których blisko połowa już nie istnieje lub przestała pełnić swoją pierwotną funkcję. Do najciekawszych realizacji należą projekty wykonane przez dyplomowanych architektów, związanych z administracją państwową. Bohdan Kelles-Krauze był autorem trzech kościołów drewnianych na Lubelszczyźnie: w Leszkowicach, Kłodnicy Dolnej i Olbięcinie. Tadeusz Witkowski zaprojektował kościół dla dzielnicy Dziesiąta w Lublinie, przeniesiony do Pilaszkowic w latach 80. XX wieku. Interesujący projekt kościoła w Białej Ordynackiej z malowniczymi sobotami i charakterystycznym zakopiańskim dachem, wykonany przez Franciszka Kopkowicza nie doczekał się realizacji. Poważnym problemem jest powolne „umieranie” drewnianych kościołów, powstałych w dwudziestoleciu międzywojennym, które są stosunkowo młodymi zabytkami. Często zbyt ciasne dla potrzeb parafii, nie wytrzymują konkurencji bardziej okazałych, nowych, murowanych budowli. Nawet wpis obiektu do rejestru zabytków nie zawsze stanowi jego skuteczną ochronę.
URI: http://hdl.handle.net/20.500.12153/1681
ISSN: 0035-7707
Appears in Collections:Artykuły naukowe (WNH)

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Blotnicka_Mazur_Problemy_drewnianej_architektury_sakralnej.pdfartykuł główny1,54 MBAdobe PDFView/Open
Show full item record


This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons