Przegląd Prawno-Ekonomiczny, 2025, Nr 4

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12153/9208

Browse

Recent Submissions

Now showing 1 - 7 of 7
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Prowadzenie przedsiębiorstwa upadłego przez syndyka a kompetencje sędziego-komisarza
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Adamus, Rafał
    Opracowanie dotyczy zagadnienia relacji pomiędzy zadaniami biznesowymi syndyka przy prowadzeniu przedsiębiorstwa upadłego a ustawowymi kompetencjami sędziego-komisarza. Prowadzenie przedsiębiorstwa upadłego nie jest jakąś procedurą sądową, lecz prowadzeniem działalności gospodarczej w warunkach konkurencji i wolnego rynku. Przepisy prawa nie programują szczegółów prowadzenia przedsiębiorstwa upadłego. Również obowiązki syndyka w tym zakresie kształtowane są przy użyciu klauzul generalnych. Możliwy jest zatem swoisty spór kompetencyjny pomiędzy syndykiem upadłości a sędzią-komisarzem. W niniejszym opracowaniu broniona jest koncepcja, że syndyk korzysta, w ramach granic ustawowych, ze swoistej autonomii przy prowadzeniu przedsiębiorstwa upadłego. The study concerns the issue of the relationship between the business tasks of the trustee in running a bankrupt company and the statutory competences of the judge commisioner. Running a bankrupt enterprise is not a court procedure but a way of conducting business activity in conditions of competition and free market. The law does not specify the details of running a business but only indicates the general frameowrk of objectives for operating a bankrupt enterprise. The duties of the trustee in bankruptcy are also shaped by general clauses. Therefore, a specific competence dispute is possible between the bankruptcy trustee and the judge-commissioner. This study defends the concept that, within statutory limits, the trustee enjoys a specific autonomy when running the bankrupt enterprise.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Zróżnicowanie efektywności gospodarowania mieszkaniowym zasobem gmin w Polsce - ujęcie diagnostyczne
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Jeż, Olgierd; Bem, Agnieszka
    Celem artykułu jest ocena zróżnicowania efektywności gospodarowania mieszkaniowym zasobem komunalnym w polskich gminach oraz wyodrębnienie typów jednostek (według poziomu pustostanów i tempa zaspokajania popytu). Badanie oparto na danych panelowych z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego dla 2477 gmin w latach 2022-2023, analizowanych z wykorzystaniem metod statystycznych i eksploracyjnych analizy danych. Badanie pokazuje, że skuteczne zarządzanie gminnym zasobem mieszkaniowym wymaga ujęcia wielowymiarowego, łączącego analizę zmian ilościowych i strukturalnych z oceną jakości procesów operacyjnych. Wyniki analizy wskazują, że kluczowe są zarówno dynamika wielkości i struktury zasobu oraz kolejek oczekujących (silnie zróżnicowane między gminami), jak i regionalne różnice w luce mieszkaniowej powiązane z koniunkturą rynkową. The aim of this article is to assess the diversity of municipal housing resource management efficiency in Polish municipalities and to identify types of entities (according to vacancy rates and the demand fulfillment rate). The study is based on panel data from the Local Data Bank of the Central Statistical Office for 2,477 municipalities in 2022-2023, analyzed using statistical and exploratory data analysis methods. The study shows that effective management of municipal housing stock requires a multidimensional approach, combining analysis of quantitative and structural changes with an assessment of the quality of operating processes. The results of the analysis indicate that both the dynamics of the size and structure of the stock and waiting lists (which vary greatly between municipalities) and regional differences in the housing gap linked to market conditions are key.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Austriacka teoria pieniądza i jej implikacje dla współczesnej polityki monetarnej
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Kuncewicz, Adam; Maśniak, Jacek
    Celem artykułu jest przedstawienie austriackiej teorii pieniądza w odniesieniu do wyzwań współczesnej polityki monetarnej, a także konfrontacja tej teorii z wybranymi szkołami makroekonomicznymi (keynesizm, monetaryzm). Praca ma charakter teoretyczno-analityczny. Według austriackiej szkoły ekonomii zmiany podaży nie są neutralne dla gospodarki, gdyż rozchodzą się nierównomiernie, modyfikują relacje cen i wpływają na decyzje o oszczędzaniu oraz inwestowaniu. Sztuczne obniżenie stopy procentowej przez bank centralny wysyła błędny sygnał, wydłuża strukturę produkcji i sprzyja błędnym inwestycjom, co w konsekwencji prowadzi do kryzysu. W celu łagodzenia tych problemów szkoła austriacka proponuje likwidację możliwości kreacji pieniądza kredytowego przez banki komercyjne, wprowadzenie konkurencji walutowej, odbudowę twardego standardu – najczęściej standardu złota – jako gwaranta stabilnej podaży pieniądza. Porównanie austriackiej teorii pieniądza z keynesizmem i monetaryzmem zwraca uwagę na takie problemy jak nieskuteczność stabilizacji średniego poziomu cen, brak uwzględniania heterogenicznej natury kapitału i długookresowego charakter produkcji. The aim of this article is to present the Austrian theory of money in relation to the challenges of contemporary monetary policy, as well as to compare this theory with selected macroeconomic schools (Keynesianism, monetarism). The work is theoretical and analytical in nature. According to the Austrian school of economics, changes in supply are not neutral for the economy, as they spread unevenly, modify price reations and influence decisions about saving and investing. Artificial lowering of interest rates by the central bank seds the wrong signal, lengthens the production structure, and encourages misguided investments, which ultimately leads to crisis. In order to alleviate these problems, the Austrian school proposes eliminating the possibility of credit money creation by commercial banks, introducing currency competition, and restoring a rigid standard - most often the gold standard - as a guarantor of a stable money supply. A comparison of Austrian monetary theory with Keynesianism and monetarism highlights problems such as the ineffectiveness of stabilizing average price levels, the failure to take into account the heterogeneous nature of capital, and the long-term nature of production.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Wolność gospodarcza, nacjonalizm gospodarczy i patriotyzm gospodarczy w XXI wieku - analiza porównawcza i implikacje dla wzrostu gospodarczego
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Misztal, Piotr
    Celem artykułu jest analiza porównawcza wolności gospodarczej, nacjonalizmu gospodarczego i patriotyzmu gospodarczego w kontekście współczesnych wyzwań globalnej gospodarki oraz ocena ich wpływu na wzrost gospodarczy. Punktem wyjścia jest rosnące znaczenie tych zjawisk w obliczu kryzysów ostatnich lat, pandemii COVID-19, zaburzeń w łańcuchach dostaw oraz wojny w Ukrainie, które uwypukliły potrzebę ochrony interesów narodowych i wzmocnienia odporności gospodarek. W artykule omówiono różnice w filozofii i narzędziach obu podejść. Nacjonalizm gospodarczy opiera się na protekcjonizmie i interwencjonizmie państwa, natomiast patriotyzm gospodarczy zakłada dobrowolne i umiarkowane wsparcie krajowej produkcji przy zachowaniu otwartości na współpracę międzynarodową. Analiza empiryczna przeprowadzona dla 38 krajów OECD z wykorzystaniem wskaźników wolności gospodarczej, restrykcyjności inwestycji zagranicznych oraz udziału zamówień publicznych w PKB potwierdza, że wolność gospodarcza ma istotnie pozytywny wpływ na PKB per capita, nacjonalizm gospodarczy działa negatywnie, natomiast patriotyzm gospodarczy oddziałuje słabiej, ale w sposób umiarkowanie pozytywny. Wyniki wskazują, że najbardziej efektywną strategią dla długofalowego rozwoju jest inteligentny patriotyzm gospodarczy, łączący ochronę interesu narodowego z otwartością na procesy globalizacyjne. The article aims to provide a comparative analysis of economic freedom, economic nationalism and economic patriotism in the context of contemporary global challenges, as well as to assess their impact on economic growth. The growing relevance of these phenomena stems from recent crises, the COVID-19 pandemic, supply chain disruptions, and the war in Ukraine, which have highlighted the need to safeguard national interests and strengthen economic resilience. The paper outlines key deifferences between the two approaches: economic nationalism is rooted in protectionism and state inteventionism, whereas economic patriotism emphasizes voluntary and moderate support for domestic production while maintaining opennes to international cooperation. An empirical analysis of 38 OECD countries, based on the Index of Economic Freedom, FDI restrictiveness and the share of public procurement in GDP, confirms that economic freedom has a statistically significant positive effect od GDP per capita, while economic nationalism correlates negatively with income levels. Economic patriotism, in turn, shows a weaker but moderately positive effect. The findings suggest that the most effective long-term strategy is intelligent economic patriotism, which combines the protection of national interests with opennes to globalization processes.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Akty delegowane - analiza uprawnień Komisji Europejskiej do ich przyjmowania
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Siwior, Przemysław
    Celem artykułu jest analiza i omówienie aktów delegowanych, o których mowa w art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) będących, podobnie jak akty wykonawcze, o których mowa w art. 291 TFUE aktami nie ustawodawczymi Unii Europejskiej (UE). Autor koncentruje swą uwagę na celu i procedurze przyjmowania aktów delegowanych, jak również na kompetencjach Komisji Europejskiej związanych z przyjmowaniem tych aktów. W artykule poruszona została również kwestia znacznych zmian w zakresie równowagi instytucjonalnej pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą UE i Komisją w odniesieniu do ich funkcji związanych z tworzeniem wiążących norm prawnych, które Traktat z Lizbony spowodował wprowadzeniem do prawa unijnego kategorii aktów delegowanych i wykonawczych. Autor artykułu dochodzi do wniosku, że ograniczony wpływ Rady UE (ale również państw członkowskich) na kształt aktów delegowanych wydawanych w sposób mało sformalizowany niewątpliwie wywołuje nieufność Rady UE w stosunku do działań Komisji. W rezultacie prawodawca unijny zdecydowanie rzadziej korzysta z możliwości przekazania Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych. Wbrew zatem oczekiwaniom, po wejściu w życie Traktatu Lizbońskiego, Komisja Europejska nie wzmocniła swojej pozycji w zakresie przyjmowania aktów normatywnych, innych niż akty ustawodawcze, i nie odciążyła w oczekiwanym stopniu Rady UE i Parlamentu Europejskiego. The purpose of this article is to analyze and discuss delegated acts referred to in Article 290 of the Treaty on the Functioning of the European Union (TFEU) which, like the implementing acts referred to in Article 291 TFEU, are non-legislative acts of the European Union (EU). The author focuses on the purpose and procedure for adopting delegated acts, as well as on the powers of the European Commission in relation to the adoption of these acts. The article also addresses the issue of significant changes in the institutional balance between the European Parliament, the Council of the EU, and the Commission with regard to their functions related to the creation of binding legal norms, which the Treaty of Lisbon brought about by introducing the category of delegated acts and implementing acts into EU law. The author of the article concludes that the limited influence of the Council of the EU (but also of the Member States) on the shape of delegated acts issued in a less formalized manner undoubtedly causes the Council of the EU to distrust the actions of the Commission. As a result, the EU legislator is much less likely to use the possibility of delegating powers to the Commission to adopt delegated acts. Contrary to expectations, therefore, following the Lisbon Treaty’s entry into force, the European Commission has not strengthened its position in terms of adopting normative acts other than legislative acts, nor has it relieved the EU Council and the European Parliament to the expected extent.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Właściwość sądu w e-mediacji umownej
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Tomzik, Dobrosława
    W dobie cyfryzacji oraz informatyzacji wymiaru sprawiedliwości e-mediacja staje się coraz bardziej popularnym narzędziem rozwiązywania sporów. Wobec najnowszych zmian ustawodawczych dokonanych w sierpniu 2025 r. kluczowym zagadnieniem w tym kontekście pozostaje ustalenie właściwości miejscowej sądu zatwierdzającego ugodę, w przypadku gdy postępowanie mediacyjne odbywa się online. Artykuł analizuje wpływ formy elektronicznej mediacji na późniejszą analizę przez sąd kwestii właściwości. Zwrócono także uwagę na problematykę jurysdykcji w sporach transgranicznych, gdzie e-mediacja może prowadzić do rozmycia granic terytorialnych, a przy tym do nieważności postępowania. Celem opracowania jest wskazanie, czy i w jakim zakresie e-mediacja wpływa na konieczność redefinicji pojęcia „miejsca zawarcia ugody” oraz jakie konsekwencje niesie to dla stron postępowania. Zaproponowano także uwagi de lege ferenda. In the era of digitalization and computerization of the justice system, e-mediation is becoming ang increasingly popular dispute resolution tool. Given the latest legislative amendments introduced in August 2025, determining the court jurisdiction of the court approving a settlement agreement in cases where mediation proceedings are conducted online remains a key issue. This article analyzes the impact of e-mediation on the court’s subsequent analysis of jurisdiction. The article also highlights the issue of domestic jurisdiction disputes, where e-mediation can lead to the blurring of territorial boundaries and, consequently, the invalidity of the proceedings. The aim of this study is to determine whether and to what extent e-mediation necessitates a redefinition of the concept of “place of conclusion of the settlement” and what consequences this has for the parties. De lege ferenda marks are also proposed.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Existing and Potential Research Directions on Green Finance - Literature Review
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Kasztelan, Armand; Kierepka, Maria
    "Green finance" is merely the financing of public and private "green" investments, that is, investments in environmental protection, as well as investments meant to prevent, minimize, and compensate for environmental and climate damage. This phrase also refers to aspects of the financial system and funding for environmental protection, mitigation and adaptation measures. This study reviews the state of the art concept of green finance. The origin, essence, and relevance of this phenomenon in the context of sustainable development are discussed. Key components and tools for green finance were identified. The main purpose of this study, however, was to identify research directions in green finance with a focus on potential research gaps. "Zielone finanse" to po prostu finansowanie publicznych i prywatnych "zielonych" inwestycji, czyli inwestycji w ochronę środowiska, a także inwestycji mających na celu zapobieganie, minimalizowanie i kompensowanie szkód środowiskowych i klimatycznych. Termin ten obejmuje również finansowanie polityk mających na celu ochronę środowiska oraz łagodzenie i dostosowywanie się do zmian środowiskowych, a także elementów systemu finansowego. W artykule dokonano przeglądu dotychczasowego stanu wiedzy na temat koncepcji zielonych finansów. Omówiono genezę, istotę i znaczenie tego zjawiska w kontekście rozwoju zrównoważonego. Wskazano kluczowe komponenty i narzędzia zielonego finansowania. Główny cel opracowania stanowiła jednak identyfikacja kierunków badań w zakresie zielonych finansów, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnych luk badawczych.