Repository logo

The Repository collects scientific achievements of employees and doctoral students of the John Paul II Catholic University of Lublin. The purpose of the repository is dissemination of the scientific achievements of the John Paul II Catholic University of Lublin, promoting conducted scientific research and supporting didactic activities. The repository collects, stores and shares digital documents in the form of books, scientific articles, scientific journals, conference materials, didactic materials etc.

Recent Submissions

  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Pracownia Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie a ochrona zabytków sakralnych i archiwów kościelnych w Małopolsce
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Skrabski, Józef
    Istniejąca od 2007 roku Pracownia Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie prowadzi systematyczne prace inwentaryzacyjne w kościołach archidiecezji krakowskiej i diecezji bielsko-żywieckiej. W przeciągu 18 lat zdołano opracować karty inwentarzowe i wykonać nowoczesną dokumentację fotograficzną w ponad 200 świątyniach diecezjalnych oraz w kilku klasztorach, w tym opactwa Mniszek Benedyktynek w Staniątkach, Reformatów w Wieliczce, Pilicy i Kętach, Bernardynów w Alwerni oraz Cystersów w Mogile. W efekcie powstała unikatowa baza danych, obejmująca na dzień dzisiejszy 26 178 dzieł sztuki i 2 portale. Pierwszy - Rzemiosło Artystyczne w Małopolsce (https://ram.upjp2.edu.pl) - udostępnia wszystkie dzieła rzemiosła artystycznego opracowane w ramach projektu NPRH. Drugi, finansowany ze środków unijnych - Sakralne Dziedzictwo Małopolski (https://sdm.upjp2.edu.pl) - zawiera opracowania naukowe wybranych (ponad 4000), najcenniejszych dzieł sztuki w szerszym kontekście dziejów miejscowości i parafii, których zarys opracowano w ramach projektu. W efekcie powstał również drukowany katalog zbiorów artystycznych opactwa Mniszek Benedyktynek w Staniątkach. Obok dzieł sztuki w Pracowni podjęto systematyczną digitalizację archiwaliów kościelnych, od najstarszych parafialnych ksiąg metrykalnych po akta wizytacji biskupich oraz akta urzędów biskupich w Krakowie i Lwowie. Mniejszą część materiałów opracowano w ramach wspomnianego portalu Sakralne Dziedzictwo Małopolski, a większą w projekcie unijnym Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej (https://caak.upjp2.edu.pl); w sumie udostępniono ponad 1200 jednostek archiwalnych (ok. 1 mln zdjęć). Established in 2007, the Laboratory for Inventory and Digitzation of Monuments of the Political University of John Paul II in Kraków onducts systematic inventory work in churches of the Archdiocese of Kraków and the Diocese of Bielsko-Żywiec. Over the course of 18 years, inventory cards were developed and modern photographic documentation was created in over 200 diocesan churches and several monasteries, including the Benedictine Abbey in Staniątki, the Reformed monasteries in Wieliczka, Pilica and Kęty, the Bernardines in Alwernia, and the Cistercians in Mogiła. The result is a unique database, which currently includes 26,178 works of art and two websites. The first - Artistic Crafts in Lesser Poland (https://ram.upjp2.edu.pl) - provides access to all works of artistic craftsmanship developed as part of the NPRH project. The second, finances by EU funds - Sacred Heritage of Lesser Poland (https;//sdm.upjp2.edu.pl) - contains scientific studies of selected (over 4,000) most valuable works of art in the broader context of the history of towns and parishes, the outline of which was developed as part of the project. As a result, a printed catalogue of the art collection of the Benedictine Abbey in Staniątki was also developed. In addition to works of art, the Laboratory has undertaken the systematic digitisation of church archives, from the oldest parish registers to the records of episcopal visitations and the files of the bishop's offices in Kraków and Lviv. A smaller part of the materials was developed as part of the aforementioned website titled Sacred Heritage of Lesser Poland, and a larger part in the EU project Digital Archive of the Archdiocese of Kraków (https://caak.upjp2.edu.pl); in total, over 1,200 archival units (approx. 1 million photos) were made available.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Postscriptum do badań nad rękopisami kroniki Marcina Polaka w zbiorach polskich: Ms 189 Archiwum Archidiecezjalnego i Biblioteki Kapitulnej we Wrocławiu
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Soszyński, Jacek
    Kronika papieży i cesarzy Marcina Polaka to najpopularniejsza kronika uniwersalna łacińskiej kultury średniowiecznej. Jej tradycja rękopiśmienna na ziemiach polskich została przeanalizowana w monografii opublikowanej przez autora artykułu w 1995 roku. Tymczasem w trakcie prac nad inwentarzem rękopisów średniowiecznych w zbiorach polskich (Manuscirpta.pl) został odkryty kolejny pełen odpis Kroniki Marcina – Ms 189 Archiwum Archidiecezjalnego i Biblioteki Kapitulnej we Wrocławiu. Artykuł niniejszy ma za zadanie opisać i przeanalizować nowo odkryty rękopis oraz skonfrontować wyniki tej analizy z dokonanymi wcześniej badaniami nad całością tradycji rękopiśmiennej w Królestwie Polskim, na Śląsku i Pomorzu. Przeprowadzone badania, w tym analiza statystyczna współczynnika podobieństwa rękopisów, umiejscowiły rps 189 w jednym z trzech rozgałęzień tradycji rękopiśmiennej, plasując go w bliskim towarzystwie trzech innych kodeksów o proweniencji śląskiej i krakowskiej. Wszystkie wyliczenia wykazały współczynnik podobieństwa w przedziale 0,75 – 0,64 (gdzie 0 oznacza całkowity brak zbieżności, a 1 – identyczność przekazów). Ubocznym efektem przeprowadzonej procedury było potwierdzenie prawidłowości pierwotnie przyjętej metodologii badawczej. The Chronicle of Popes and Emperors by Martin the Pole (of Oppavia) is the most popular universal chronicle of medieval Latin culture. Its manuscript tradition in Poland was analysed in a monograph published by the author of this article in 1995. Meanwhile, another complete copy of the chronicle was discovered during work on the inventory of medieval manuscripts in Polish collections (Manuscripta.pl) - Ms 189 of the Archdiocesan Archives and Chapter Library in Wrocław. The purpose of this article is to describe and analyse the newly discovered manuscript and to compare the results of this analysis with previous research on the entire manuscript tradition in the Kingdom of Poland, Silesia and Pomerania. The research coducted, including statistical analysis of the similarity coefiicient of manuscripts, set Ms 189 in one of three branches of the manuscript tradition, placing it in close proximity to three other codices of Silesian and Kraków provenance. All calculations showed a similarity coefficient in the range of 0.75-0.64 (where 0 indicates a complete lack of convergence and 1 indicates identical text). A side effect of the procedure was confirmation of the correctness of the originality adopted research methodology.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Zniszczenia kościołów diecezji sandomierskiej na przyczółku sandomierskim w 1944 r. w świetle sprawozdań proboszczów
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Stanaszek, Bogdan
    Sprawozdania proboszczów dotyczące zniszczeń kościołów, które napłynęły do kurii sandomierskiej wiosną 1945 r., są nieocenionym źródłem do badania strat wojennych w parafiach. Zawierają one bardzo ważne informacje na temat kościołów na przyczółku baranowsko-sandomierskim. Ustalono, że całkowicie zniszczonych zostało 5 kościołów (6% ogółu), a uszkodzeniom, niekiedy bardzo poważnym, uległo 49 świątyń i 2 tymczasowe kaplice (63%). Strat nie można rozpatrywać jedynie w zakresie materialnym. Prawie wszystkie świątynie były zabytkami, a wyposażenie niektórych posiadało bezcenny walor. Szkody w zakresie dziedzictwa kulturowego okazały się ogromne. Nie należy zapominać o skutkach duchowych, gdyż świątynie stanowiły dla parafian centrum życia religijnego, a niektóre wspólnoty zostały ich na dłuższy czas pozbawione. Reports from parish priests concerning damage to churches, which were sent to the Sandomierz curia in the spring of 1945, are an invaluable source for researching war losses in parishes. They contain very important information about churches in the Baranów-Sandomierz lodgement. It was established that five churches (6% of the total) were completely destroyed, while 49 churches and two temporary chapels (63%) suffered damage, sometimes very serious. The losses cannot be analysed solely in material items. Almost all of the temples were historical monuments, and the furnishings of some were priceless. The damage to cultural heritage proved to be enormous. The spiritual consequences should also not be forgotten, as churches were the centre of religious life for parishioners, and some communities were deprived of them for a long time.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Katolicy obrządku łacińskiego w Rosji (stan z grudnia 1797 roku)
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Szczepaniak, Jan
    Ze względu na stan zachowania źródeł, charakter ekonomiczny polskich i rosyjskich spisów ludności z przełomu XVIII i XIX w., zasady jakimi się kierowano przy zbieraniu danych nie znamy liczby katolików obrządku łacińskiego, którzy w wyniku rozbiorów stali się obywatelami Cesarstwa Rosyjskiego. Takie dane można pozyskać wyłącznie na podstawie nowej kwerendy źródłowej, która stała się możliwa po rozpadzie Związku Sowieckiego. Kwerendę tę przeprowadzono w latach 2008-2019 w archiwach białoruskich, litewskich, polskich, rosyjskich i ukraińskich. W jej efekcie zgromadzono jednorodny materiał źródłowy dotyczących prawie wszystkich parafii łacińskich w Rosji z końca XVIII wieku lub początku następnego stulecia. Z 866 parafii funkcjonujących w grudniu 1797 roku nie odnaleziono dokumentów dla 14 z nich. Dokumenty, które stały się podstawą do obliczenia liczny katolików obrządku łacińskiego w Rosji pod koniec XVIII wieku to: raporty plebanów o stanie parafii z końca 1797 roku oraz protokoły wizytacyjne z lat 1796-1805. Odnotowano w nich liczbę wiernych w różny sposób. Prawie zawsze podano liczbę osób zobowiązanych do wielkanocnej spowiedzi i Komunii św. W przypadku 506 parafii, z 866 istniejących wówczas w Rosji (58%), określono także liczbę małych dzieci niedopuszczonych jeszcze do sakramentów. W oparciu o zasady przyjęte przez demografów w pozostałych parafiach do liczby paschantes doliczono ok. 25% osób - małych dzieci. Wyniki obliczeń uporządkowano zgodnie z podziałem administracyjnym Kościoła łacińskiego, obowiązującym przy końcu 1797 roku. W Rosji było wówczas pięć diecezji: archidiecezja mohylewska, diecezje - żmudzka, inflancka, pińska i latyczowska, z których tylko 2 pierwsze miały kanoniczną aprobatę Stolicy Apostolskiej. Z dokonanych obliczeń wynika, że zamieszkiwało w nich 1 857 267 wiernych, z tego 1 367 610 osób zobowiązanych do przestrzegania IV przykazania kościelnego oraz 489 657 małych dzieci, nie mogących przystępować do spowiedzi i Komunii św. Biorąc pod uwagę charakter ówczesnych źródeł liczby te należy traktować z ostrożnością, ale istnieją argumenty pozwalające uznać je za bliskie rzeczywistości. Due to the condition of the sources, the economic nature of the Polish and Russian censuses from the turn of the 18th and 19th centuries, and the rules for collecting data, we do not know the number of Latin Rite Catholics who became subjects of the Russian Empire as a result of the partitions. Such data can only be obtained on the basis of a modern source query, which became possible after the collapse of the Soviet Union. The search was conducted between 2008 and 2019 in Belarusian, Lithuanian, Polish, Russian, and Ukrainian archives. As a result, a homogenous source material was collected concerning almost all Latin parishes in Russia from the end of the 18th century or from the beginning of the next century. Of the 866 parishes operating in December 1797, no documents were found for 14 of them. The documents that formed the basis for calculating the number of Latin Rite Catholics in Russia at the end of the 18th century consisted of parish priests' reports on the state of their parishes from the end of 1797 and visitation records from 1796-1805, which documented the number of worshippers in different ways. The number of people obliged to make Easter confession and receive Holy Communion was given nearly in every case. In the case of 506 parishes, out of the 866 existing in Russia at that time (58%), the number of young children not yet admitted to the sacraments was also determined. Based on the principles adopted by deographers in other parishes, approximately 25% of people - small children - were added to the number of paschantes. The results of the calculations were compiled acording to the administrative division of the Latin Church in force at the end of 1797. At that time, there were five dioceses in Russia: the Archdiocese of Mohilev and the dioceses of Samogitia, Livonia, Pińsk and Latyczów, of which only the first two had canonical approval from the Holy See. The calculations show that 1,857,267 believers lived in the described area, including 1,367,610 people obliged to observe the Fourth Commandment of the Church and 489,657 young children who were unable to attend confession or receive Holy Communion. Given the nature of the sources available at the time, these figures should be treated with caution, but there are arguments for considering them to be close to reality.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Dziewiętnastowieczna ikonografia ludowa Matki Boskiej Saletyńskiejw zbiorach Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Szweda, Piotr
    Wiek XIX był w dziejach Kościoła katolickiego okresem szczególnie intensywnego rozwoju kultu maryjnego dzięki wielu prywatnym objawieniom maryjnym, zwłaszcza we Francji. 19 września 1846 roku we francuskich Alpach w La Salette Maryja ukazała się dwójce dzieci przekazując im swoje orędzie. Były to Mélanie-Françoise Mathieu-Calvat (1831-1904) i Maximin-Pierre Giraud (1835-1875). Stosunkowo szybko, bo już rok później, wieść o tym wydarzeniu dotarła do Polski dzięki publikacji ks. Jana Laxý’ego pt. Historya cudownego zjawienia się N. P. Maryi dwom pastuszkom na górze Salette we Francji i innych, które zaczęto wydawać w następnych latach. Czternaście obrazów Matki Boskiej Saletyńskiej znajdujących się w zasobach Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie, powstałych bez oparcia na wzorach oficjalnej sztuki kościelnej, jest pewnego rodzaju wyjątkiem na terenie malarstwa ludowego i tworzy specyficzny typ przedstawienia, nieznany poza granicami południowej Polski. Zdecydowanie różnią się od francuskich przedstawień zarówno pod względem stroju Matki Boskiej, jak i dzieci, a także przez obecność zabudowań klasztornych lub wioski La Salette. Podstawowym źródłem inspiracji dla polskich ludowych malarzy była wielokrotnie wydawana broszura autorstwa ks. Jana Laxý’ego. W obrazach tych zastosowano najprostszy rodzaj kompozycji osiowej, w której centralna postać dominuje nad resztą przedstawienia. Pejzaż, pozbawiony bezpośredniego związku z główną postacią, pełni funkcję tła, zaś scena rozgrywająca się na jego tle pełni rolę atrybutu. Przestrzeń starano się ująć trójwymiarowo, dzieląc ją na kolorystyczne pasy i umieszczając zabudowania na linii horyzontu, choć bez zachowania proporcji między elementami architektury, postaciami dzieci i zwierząt. Dzięki zastosowaniu podziału kompozycji na sferę niebieską i ziemską dostrzegalna jest tendencja do pełnego zagospodarowania powierzchni obrazu, dlatego też jako uzupełnienie unoszącej się do nieba Matki Boskiej umieszczono trzy głowy aniołów, tworzące wieniec z chmur. Rzadko możemy znaleźć na nich datację, a tym bardziej sygnaturę malarską. Jest to rodzaj malarstwa ludowego, związanego genetycznie z regionem południowej Polski w okresie XIX wieku. The 19th century was a period of a particularly intense development of Marian devotion in the history of the Catholic Church, to many private Marian apparitions, especially in France. On 19 September 1846, in the French Alps, at La Salette, Lady Mary appeared to two children, giving them her message. These children were Mélanie-Françoise Mathieu-Calvat (1831-1904) and Maximin-Pieree Giaud (1835-1875). As soon as a year later, the news of this event reached Poland thanks to the publication of Rev. Jan Laxý, Historya cudownego zjawienia się N. P. Maryi dwom pastuszkom na górze Salette we Francji d. 19 września 1846 and others, which began to be published in the following years. The fourteen paintings of Our Lady of La Salette in the collection of the Seweryn Udziela Etnographic Museum in Kraków, created without resilience on the models of official church art, are a kind of exception against the bakcground of folk painting and together they form a specific type of representation, which is unknown outside southern Poland. They definitely differ from the French depictions both in terms of the dress of the Virgi Mary and the children, by the presence of monastery buildings or the village of La Salette. The primary source of inspiration for Polish folk painters was a repeatedly published pamphlet by Rev. Laxý. These paintings use the simplest type of axial composition, in which the central figure dominates the rest of the representation. The landscape, devoid of any direct connection to the main character, serves as a bakcdrop, while the scene taking pace agaist it serves as an attribute. The space was meant to be three-dimensional, divided into colourful strips and with the buildings on the horizon line, although without the proportions of the architectural elements, the figures of children and animals. By using the division of the composition into the celestial and terrestial spheres, the tendency to fully develop the surface of the painting is discernible, with the three heads of angels, forming a wreath of clouds, are placed as a complement to the Virgin Mary floating to the sky. We can rarely find dating on the pictures, much less a painter's signature. It is a type of folk painting, genetically linked to the region of southern Poland during the 19th century.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Przyczynek do historii kamienieckiego kolegium wikariuszy katedralnych
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Walkowicz, Mikołaj
    Kamienieckie kolegium wikariuszy katedralnych, założone w 1485 roku, stanowiło jedno z pierwszych organów o podobnej strukturze na terenie diecezji ze stolicą w Kamieńcu Podolskim. Z powodu skąpej bazy źródłowej, dzieje tej wspólnoty do końca XVI wieku pozostają szerzej nieznane. Odkryte w zbiorach Centralnego Państwowego Archiwum Historycznego we Lwowie pokwitowanie, wystawione 1500 roku przez wikariuszy za pobór należnego im uposażenia, jest jednym z nielicznych dokumentów, obrazujących ekonomiczne podstawy funkcjonowania tej wspólnoty. W artykule, na kanwie informacji możliwych do uzyskania z analizy tego dokumentu, przedstawiono kilka wniosków dotyczących prawnego statusu kapituły oraz organizacji systemu celnego na Podolu na przełomie XV i XVI wieku. The College of Cathedral Vicars in Kamieniec, founded in 1485, was one of the first establishments of this type and purpose in the diocese with its seat in Kamieniec Podolski. Due to the limited source material, the history of this community until the end of the 16th century remains largely unknown. Discovered in the collection of their due renumeration is one of the few documents illustrating the economic foundations of the operation of this community. Based on information obtained from an analysis of this document, the article presents several conclusions concerning the legal status of the chapter and the organisation of the customs systems in Podolia at the turn of the 15th and 16th centuries.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Centralne urzędy biskupstwa kamieńskiego
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Wejman, Grzegorz; Orzechowski, Marcin
    W 2024 roku przypadło 900-lecie pierwszej wyprawy misyjnej biskupa bamberskiego Ottona na Pomorze. Została ona podjęta i sfinansowana w całości przez polskiego księcia Bolesława Krzywoustego. Owocem jej, a także drugiej, z 1128 roku, było biskupstwo pomorskie z siedzibą w Wolinie, przeniesione następie do Kamienia Pomorskiego, które trwało do 12 października 1545 roku. Po 400 latach diaspory katolickiej na Pomorzu (ze względu na dominujące wyznanie protestanckie), 15 sierpnia 1945 roku prymas Polski kard. August Hlond, działając na mocy specjalnych uprawnień Stolicy Apostolskiej, powołał ks. dr. Edmunda Nowickiego na rządcę jednostki kościelnej na Pomorzu Zachodnim i ziemi lubuskiej, która w nawiązaniu do średniowiecznej historii otrzymała nazwę: administracja apostolska kamieńska, lubuska i prałatury pilskiej. Również diecezja szczecińsko-kamieńska, powołana do istnienia 28 czerwca 1972 roku, odwołuje się do tej szlachetnej spuścizny. A biskupstwo kamieńskie w swoich 400-letnich dziejach cieszyło się statutem średnio uposażonego i dobrze funkcjonującego duszpastersko. Pochodzącym z różnych części Europy: Pomorza Zachodniego, Rzeszy Niemieckiej, Danii, Polski, Warmii, Zakonu Krzyżackiego, Czech i Włoch. 29 biskupom i 7 elektom udało się stworzyć dobrze funkcjonujące struktury centralne, mające swoje odbicie w dość prężnie rozwijającym się życiu religijnym. W tym dziele wspomagało ich 18 biskupów pomocniczych, przy czym aż 14 rekrutowało się ze wspólnot zakonnych. Immediacja biskupstwa spowodowała, iż w Kamieniu spotykamy także 10 administratorów. W organizację diecezji mocno wpisała się także kapituła katedralna w Kamieniu i kolegiackie w Kołobrzegu, Ostrowie (Güstrow), Szczecinie NMP i św. Ottona, Myśliborzu oraz Gryfii (Greifswald). To z ich szeregów biskup powoływał duchownych na ważne funkcje diecezjalne. Na 16 znanych wikariuszy generalnych (urząd pojawił się w 1299 roku) 5 to członkowie kapituł, a także 4 archidiakonów, 6 biskupów pomocniczych i 1 opat kołbacki. Od 1305 roku zaczął funkcjonować także urząd oficjała generalnego, którego liczba po reorganizacji wzrosła do 10 u schyłku biskupstwa. Również przeobrażenie przechodził urząd archidiakona; pod koniec XIII wieku biskupstwo było podzielone na 17 prezbiteriatów, a na początku XVI – na 7 archidiakonatów wielkich, tzn. powiązanych z kapitułą kamieńską, i 5 archiprezbiteratów na terenie Nowej Marchii. Ważniejsze sprawy dotyczące życia diecezji załatwiano na 9 znanych synodach diecezjalnych. W stolicy biskupiej istniała dobrze funkcjonująca szkoła katedralna, a u dominikanów kamieńskich – szkoła konwentualna, niemniej wyjątkowym osiągnięciem dla całej diecezji było powołanie do istnienia – 29 maja 1456 roku – uniwersytetu w Gryfii. Należy także odnotować, iż w Kamieniu Pomorskim funkcjonowały 4 kancelarie: biskupia, oficjała generalnego, kapituły katedralnej i zakonu dominikańskiego. The year 2024 marks the 900th anniversary of the first missionary expedition of Otto, Bishop of Bamberg, to Pomerania, which was undertaken and financed entirely by the Polish duke Bolesław III Wrymouth. The result of this expedition, as well as another one from 1128, was the Pomeranian bishopric established in Wolin, later moved to Kamień Pomorski, which lasted until 12 October 1545. After 400 years of Catholic diaspora in Pomerania (due to the doinant Protestant religion), on 15 August 1945, the Primate of Poland, Cardinal August Hlond, acting under special powers granted by the Holy See, appointed Rev. Edmund Nowicki, Ph.D., as administrator of the church in Western Pomerania and the Lubusz Land, which, in reference to its medieval history, was given the name: Apostolic Administration of Kamień, Lubusz and the Prelature of Piła. The Diocese of Szczecin-Kaień, established on 28 June 1972, also draws on this noble heritage. Throughout its 400-year history, the Diocese of Kamień enjoyed tha status of a moderately wealthy and well-functioning pastoral institution. Coming from various parts of Europe: Western Pomerania, the German Reich, Denmark, Poland, Warmia, the Teutonic Order, Bohemia and Italy, 29 bishops and 7 electors managed to create well-functioning central structures, which were reflected in a fairly dynamic religious life. They were assisted in their service by 18 auxiliary bishops, 14 of who were recruited from religious communities. Due to the central character of the diocese there were also 10 administrators in Kamień. The cathedral chapter in Kamień and the collegiate chapters in Kołobrzeg, Ostrów (Güstrow), the Blessed Virgin ary and St Otto in Szczecin, Myślibórz and Gryfia (Greifswald) also played an important role in the organisation of the diocese. It was from their ranks that the bishop appointed clergy to important diocesan positions. Of the 16 known vicars general (the office was established in 1299), five were members of chapters, as well as four were archdeacons, six - auxiliary bishops and one - the abbot of Kołbacz. From 1305, the office of general judicial vicar was established, the number of which increased to 10 at the end of the bishopric after the reorganisation. The office of archdeacon was also reformed; at the end of the 13th century, the bishopric was divided into 17 presbyterates, and at the beginning of the 16th century - into 7 archdeaconries associated with the Kamień chapter, and 5 archpresbyterates in the New March. Important matters concerning the life of the diocese were addressed at nine known diocesan synods. The bishopric had a well-functioning cathedral school, and the Dominicans in Kamień kept a conventual school. The establishment of the University of Gryfino on 29 May 1456 was a unique achievement for the entire diocese. Notably, there were four offices in Kamień Pomorski: the bishop's office, the general judicial vicar's office, the cathedral chapter's office, and the Dominican Order's office.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Spis nowicjuszy klasztoru kanoników regularnych z Żagania w średniowieczu. Przyczynek do badań nad składem osobowym konwentu
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Witczak, Zbigniew
    W artykule przeprowadzono analizę osób przyjmowanych do klasztoru Kanoników Regularnych w Żaganiu do początku XVI wieku. Jako podstawę źródłową wykorzystano wiadomości zawarte w kronice klasztornej oraz spisie nowicjuszy, który obecnie przechowywany jest w Archiwum Archidiecezjalnym we Wrocławiu. W pracy skupiono się na następujących zagadnieniach: prezentacja osób przyjmowanych do zakonu, wskazanie miejsc, z których się rekrutowały, jakie nosiły imiona, czy wśród wstępujących powtarzały się nazwiska, jaki był ich wiek oraz czy i ile lat po wstąpieniu przyjmowali oni funkcję opata. Dodatkowo analizowano, kiedy rekrutacja do opactwa była największa i czy mogła mieć na to wpływ osoba sprawująca wówczas urząd opata. The article analyses new brothers admitted to the monastery of Cnanons Regular in Żagań until the beginning of the 16th century. The source material included information contained in the monastery chronicle and the list of novices, which is currently stored in the Archdiocesan Archives in Wrocław. The work focuses on the following issues: presentation of persons admitted to the monastery, indication of the places from which they were recruited, their names, whether they were any recurring surnames among the entrants, what their age was, and whether amd how many years after entering they assymed the office of abbot. An additional analysis was performed as to when recruitment to the abbey was at its peak and whether this could have been influenced by the person holding the office of abbot at the time.