Repository logo

The Repository collects scientific achievements of employees and doctoral students of the John Paul II Catholic University of Lublin. The purpose of the repository is dissemination of the scientific achievements of the John Paul II Catholic University of Lublin, promoting conducted scientific research and supporting didactic activities. The repository collects, stores and shares digital documents in the form of books, scientific articles, scientific journals, conference materials, didactic materials etc.

Recent Submissions

  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Krzepiąca moc oczywistości i piękno
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Nowak, Maciej
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    The Comforting Power of the Obvious and Beauty
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Nowak, Maciej
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Ethical Dilemmas in Bioethics: A Diagnostic Tool and the Limits of Its Implementation with Artificial Intelligence
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Echarte, Luis; Pardo, Antonio
    The adoption of the American model of bioethics in medical practice was a remarkable swift following its introduction roughly half a century ago. This rapid dissemination can largely be attributed to its structure around readily applicable practical principles. These principles employ easily understood terminology that, however, diverges significantly from the meaning of those same terms within the context of classical Hippocratic-Christian medical ethics. This terminological convergence, devoid of semantic equivalence, can lead to misinterpretations of bioethical texts and undesirable technological drifts. To address these interpretive ambiguities, we analyze fundamental elements of both classical and bioethical ethical approaches, identifying key differences. These differences, particularly regarding the terminology of ethical dilemmas or conflicts, can help illuminate the underlying assumptions of various texts and guide the optimal ways in which AI can assist in medical decision-making. Od czasu pojawienia się około pięćdziesięciu lat temu amerykańskiego modelu bioetyki jego powszechne przyjęcie w praktyce medycznej dokonało się w niezwykłym tempie. Błyskawiczne rozprzestrzenienie się tego modelu można w znacznym stopniu przypisać faktowi, że wpisuje się on w praktykę aplikowania istniejących już, gotowych zasad postępowania medycznego. Zasady te wykorzystują łatwą do zrozumienia terminologię, która znacznie jednak odbiega od jej interpretacji w kontekście klasycznej hipokratejsko-chrześcijańskiej etyki medycznej. Owa terminologiczna konwergencja, której nie towarzyszy równoważność semantyczna, może prowadzić do błędnych interpretacji tekstów z zakresu bioetyki oraz do niepożądanych skutków łączących się z wykorzystaniem technologii. Odnosząc się, do wszystkich tych niejednoznaczności interpretacyjnych, przedstawiamy analizę elementów podstawowych podejścia zarówno klasycznego, jak i bioetycznego, wskazując na zarysowujące się między nimi kluczowe różnice. Różnice te, dotyczące w szczególności terminologii przyjętej w debacie nad etycznymi dylematami bądź konfliktami, pozwalają rzucić światło na podstawowe założenia obecne w poszczególnych tekstach oraz wskazać na optymalne sposoby wykorzystania sztucznej inteligencji w podejmowaniu decyzji w praktyce medycznej.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Między troską a kontrolą. O (nie)widzialności praw intymnych osób z niepełnosprawnościami w dyskursie społecznym, prawnym i etycznym
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Zielińska-Król, Katarzyna; Kasprzak, Sylwester
    Celem artykułu jest analiza seksualności osób z niepełnosprawnością w perspektywie społecznej, prawnej i etycznej, z uwzględnieniem mechanizmów systemowej dyskryminacji oraz barier utrudniających realizację prawa do intymności, relacji i autonomii cielesnej. Seksualność, będąca integralnym elementem tożsamości człowieka, w przypadku osób z niepełnosprawnością pozostaje sferą marginalizowaną i obciążoną stereotypami społecznymi, co prowadzi do wykluczenia emocjonalnego tych osób i ograniczenia ich dostępu do edukacji, opieki i możliwości budowania relacji. Artykuł opiera się na społecznym modelu niepełnosprawności i wykorzystuje metodę krytycznej analizy literatury przedmiotu, dokumentów prawnych oraz współczesnych teorii etycznych (deontologicznej, utylitarystycznej i etyki cnót). Wskazuje na konieczność rewizji obowiązujących norm kulturowych i praktyk instytucjonalnych oraz postuluje wprowadzenie inkluzyjnych polityk publicznych wspierających seksualną i relacyjną podmiotowość osób z niepełnosprawnością. Artykuł ma charakter przeglądowo-analityczny i stanowi głos w debacie nad godnością, sprawiedliwością i równością w kontekście cielesności i autonomii osób z niepełnosprawnością. The aim of the article is to analyze the sexuality of people with disabilities from a social, legal, and ethical perspectives, taking into account the mechanisms of systemic discrimination and the barriers that impede the exercise of the right to intimacy, relationships, and bodily autonomy. In the case of people with disabilities, sexuality, which is an integral part of human identity, remains a marginalized sphere, burdened by social stereotypes, leading to emotional exclusion of such people and their restricted access to education, care, and relationships. The article is based on the social model of disability and uses the method of critical analysis of the literature on the subject, legal documents, and contemporary ethical theories (deontological, utilitarian, and virtue ethics). The authors identify the need to revise existing cultural norms and institutional practices and argue for the introduction of inclusive public policies that support the sexual and relational subjectivity of people with disabilities. The article is review-analytic in nature and contributes to the debate on dignity, justice, and equality in the context of the corporeality and autonomy of people with disabilities.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Kultura ciszy a „produktura” i dyktatura hałasu. Wokół Stanisława Grygla i kardynała Roberta Saraha rozważań nad kondycją ludzką
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Mizdrak, Inga
    Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytania o status i rolę ciszy oraz funkcje, jakie pełni ona we współczesnej kulturze. Odcienie znaczeniowe pojęcia ciszy odsłaniają obszerny rezerwuar treści, które ostatecznie ujawniają jej niedefiniowalność. Zagrożeniem dla kultury, czynnikiem destabilizującym ją w wymiarze społecznym jest szeroko rozumiany hałas, zwłaszcza burzący ład hałas egzystencjalny. Poddany jego dyktatowi człowiek ulega swoistemu zniewoleniu i traci poczucie tożsamości, a kultura przeniknięta tego rodzaju hałasem karleje. Omawiając owe zagrożenia, autorka odwołuje się do poglądów Stanisława Grygla i Roberta Saraha. Sarah ukazuje hałas jako czynnik dehumanizujący kulturę. Grygiel wskazuje natomiast na wynaturzoną postać kultury – „produkturę”, w której wskutek eskalacji pragnienia posiadania rzeczy materialnych prawdziwe ludzkie relacje i więzi osobowe ulegają unicestwieniu. Obu tych zagrożeniom przeciwstawiona zostaje kultura ciszy, która jawi się jako przestrzeń kreacji, wolności i kształtowania życia w oparciu o trwałe wartości. The article attempts to answer questions concerning the status, role, and functions of silence in contemporary culture. The shades of the meaning of the concept of silence indicate a vast reservoir of content which, ultimately, reveals indefinability of silence. Broadly understood noise and, in particular, existential noise constitute threats to culture and factors that destabilize its social dimension. Noise undermines existential order, enslaves human beings, and makes them lose their identity. A culture permeated with noise declines. The author of the article refers to the ideas proposed by Stanisław Grygiel and Robert Sarah. Sarah describes noise as a factor that dehumanizes culture, while Gyrgiel discusses a degenerate form of culture—“producture” (produktura), as he terms it—in which authentic human relationships and personal ties are annihilated as a result of an escalating desire for material possessions. Both the threats are opposed by the culture of silence considered as a space in which creativity and freedom are possible and lives can be shaped according to lasting values.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Przerwane oczekiwanie. „Obsoletki” Justyny Bargielskiej jako opowieść paradoksalna
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Gralewicz-Wolny, Iwona
    Przedmiotem artykułu jest lektura Obsoletek Justyny Bargielskiej jako prozy biorącej udział w poszukiwaniach języka umożliwiającego wyrażenie doświadczenia poronienia. Istotną składową tego doświadczenia jest gwałtowne przejście od wyobrażeń przyszłości organizowanej wokół mającego narodzić się dziecka do przymusowej z nich rezygnacji, co zostało zaznaczone w tytule tekstu formułą „przerwane oczekiwanie”. Pisarska strategia mierzenia się z nigdy nieoczekiwaną stratą została ukazana na gruncie badań feministycznych, afektywnych i widmontologicznych. We wszystkich tych kontekstach poronienie odsłania swą wieloaspektową paradoksalność, w którą wpisuje się między innymi podjęta przez narratorkę Obsoletek praktyka fotografii martwych płodów na prośbę ich rodziców – jej zasadność przedstawiono na gruncie myśli Susan Sontag, upatrując w działaniach bohaterki formy współuczestniczenia w cudzej żałobie. Naznaczona komizmem i brutalnością, asocjacyjna i alogiczna narracja Obsoletek sygnalizuje specyfikę oczekiwania na dziecko polegającą na wykluczeniu z pola widzenia straty, która – o ile do niej dojdzie – wymyka się próbom zarówno opisu, jak i nadania jej sensu. The subject-matter of the article is Justyna Bargielska’s Obsoletki interpreted as an attempt at finding a language to express in literary prose the experience of miscarriage. An important component of such an experience is a sudden shift from imagining the future as organized around the baby about to be born to forced relinquishing such ideas, which was indicated in the title of the paper by the phrase “interrupted waiting.” The literary strategy of confronting a completely unexpected loss was presented against the background of feminist, affective, and hauntological theories. In all those contexts, miscarriage reveals its multifaceted paradoxicality expressed, for instance, by the narrator of Obsoletki taking photographs of the dead fetuses at the request of their parents. Such a practice was justified by referring to Susan Sontag’s ideas and interpreting the narrator’s actions as a manner of participating in the grief of the other. Comic and, at the same time, brutal, associative and alogical, the narration of Obsoletki signals the specificity of waiting for a child to be born: the exclusion from one’s view the possibility of the loss which, if it occurs, eludes efforts to both describe it and interpret it as meaningful.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    Re-Creating the Past: Virginia Woolf’s To the Lighthouse and the Poetics of Loss, Grief, and Reconciliation
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Hołda, Małgorzata
    The article explores Virginia Woolf’s poetics of loss, grief, and reconciliation in her novel To the Lighthouse. Woolf uses her meticulously structured narrative to examine the implications of humanity’s propensity and exigency to revisit the past. The retrieval of the bygone permeates the novel in multifarious ways: through memory’s meandering pathways, sorrowfulness, fantasizing, meditation, regret, and spiritual pain. Above all, Woolf invites us to embark, alongside her characters, on two recollective journeys: aesthetic, via a creative process, and a psychical-physical trip to the place of one’s dreams. Both aesthetic and physical voyaging prompt a possibility to reconsider the past; to examine, interpret, and understand. This essay draws upon diverse angles of vision to hermeneutically and, thus, inclusively investigate the theme of nostalgia in the novel. It draws on Martin Heidegger’s philosophy of facticity and aletheia alongside Paul Ricoeur’s conceptualization of promise. The essay also uses Svetlana Boym’s distinction between reflective and restorative nostalgia. Employing these perspectives furthers the still underdeveloped study of the poetics of nostalgia in Woolf’s oeuvre. W artykule poddano analizie poetykę utraty, smutku i pojednania w powieści Virginii Woolf Do latarni morskiej. W misternie skonstruowanej narracji Woolf penetruje konsekwencje doświadczanej przez człowieka konieczności i skłonności do powracania do przeszłości. Odzyskiwanie tego, co minione, przenika powieść w różnorodny sposób: w krętych ścieżkach pamięci, smutku, fantazjowania, medytacji, żalu i duchowego bólu. Przede wszystkim Woolf zaprasza czytelnika do wyruszenia wraz z jej bohaterami w dwie podróże wspomnieniowe: estetyczną, poprzez proces twórczy i duchowo-fizyczną do miejsca wcześniejszych marzeń. Obie zachęcają do ponownego rozważania przeszłości, do wniknięcia w nią, interpretowania i zrozumienia. W eseju wykorzystano różne perspektywy krytyczne, aby hermeneutycznie, a zatem inkluzywnie, zbadać temat nostalgii w powieści. Odwołano się do Martina Heideggera filozofii faktyczności i koncepcji prawdy (jako alethei), a także do konceptualizacji obietnicy zaproponowanej przez Paula Ricoeura. Wykorzystano również dokonane przez Svetlanę Boym rozróżnienie nostalgii refleksyjnej i odradzającej. Zastosowanie tych perspektyw ma na celu pogłębienie wciąż niewystarczających badań nad poetyką nostalgii w twórczości Woolf.
  • listelement.badge.dso-type Item ,
    „Szalony krok w Nieznane”. Krzysztofa Kuczkowskiego droga ku nowej poezji (religijnej)
    (Wydawnictwo KUL, 2025) Dakowicz, Przemysław
    Autor artykułu podejmuje próbę przyjrzenia się meandrom refleksji metapoetyckiej Krzysztofa Kuczkowskiego, jednego z najważniejszych współczesnych poetów religijnych, założyciela i długoletniego redaktora naczelnego dwumiesięcznika literackiego „Topos”. W licznych tekstach krytycznoliterackich (recenzjach, esejach, wystąpieniach programowych) Kuczkowski nie tylko reaguje na najważniejsze zjawiska w obrębie polskiej poezji metafizycznej czy otwarcie konfesyjnej, lecz także – przechodząc przez kolejne stadia twórczej świadomości – buduje zręby własnej poetyki. Rezultatem tego procesu jest sformułowana przez niego oryginalna teoria wiersza, odzwierciedlająca doświadczenia kolejnych etapów duchowego i artystycznego rozwoju tego pisarza. The author of the article attempts to examine the meanders of meta-poetic reflection developed by Krzysztof Kuczkowski, one of the most important contemporary religious poets, as well as the founder and long-standing editor-in-chief of the bimonthly literary magazine Topos. In his numerous critical and literary texts (reviews, essays, theoretical articles), not only does Kuczkowski react to the most important phenomena within Polish metaphysical or openly confessional poetry, but also—passing through successive stages of creative consciousness—builds the framework of his own poetics. The result of this process is an original theory of the poem formulated by Kuczkowski, reflecting the experiences of the consecutive phases of the writer’s spiritual and artistic development.