The Repository collects scientific achievements of employees and doctoral students of the John Paul II Catholic University of Lublin. The purpose of the repository is dissemination of the scientific achievements of the John Paul II Catholic University of Lublin, promoting conducted scientific research and supporting didactic activities. The repository collects, stores and shares digital documents in the form of books, scientific articles, scientific journals, conference materials, didactic materials etc.
Communities in ReKUL
Recent Submissions
listelement.badge.dso-type Item , Hidden Algorithms of Culture: A Review and Critical Analysis of Cultural Bias in General-Purpose Generative AI Chatbots(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2025) Wysocki, ArturThe aim of the article is to review and systematise the results of the latest empirical studies on the manifestations of cultural bias in the content produced by general-purpose generative AI chatbots such as ChatGPT, Copilot, Gemini, Claude and DeepSeek, and to identify their potential social consequences. The following research questions were formulated: What types and what is the scale of cultural biases in generative AI chatbots? What are the social consequences of their occurrence and possible ways and directions of counteraction? A review study was based on a critical analysis of 17 recent empirical studies published in 2024-2025. The analysis shows the complex nature of the presence and consequences of cultural bias in current AI models. It has been clearly demonstrated that they reflect and reinforce Western cultural patterns. Four types of cultural bias have been identified: axiological-civilisational, racial-ethnic, national, and religious-ideological. The analysis also showed that cultural bias is not only a technical problem of algorithms, but a deeply rooted social phenomenon resulting from the contexts of training data and design decisions made by technology developers. Celem artykułu jest przegląd i systematyzacja wyników najnowszych badań empirycznych dotyczących przejawów uprzedzeń kulturowych w treściach wytwarzanych przez generatywne chatboty AI ogólnego zastosowania, takich jak ChatGPT, Copilot, Gemini, Claude czy DeepSeek oraz identyfikacja ich potencjalnych konsekwencji społecznych. Sformułowano następujące pytania badawcze: jakie rodzaje i jaka jest skala uprzedzeń kulturowych występują w generatywnych chatbotach AI? jakie są społeczne konsekwencje ich występowania oraz możliwe sposoby i kierunki przeciwdziałania? Badanie przeglądowe oparto na krytycznej analizie 17 najnowszych badań empirycznych opublikowanych w latach 2024–2025. Przeprowadzona analiza ukazuje złożony charakter obecności i konsekwencji cultural bias w obecnych modelach AI. Jednoznacznie wykazano, że odzwierciedlają i wzmacniają one zachodnie wzorce kulturowe. Wyróżniono cztery odmiany cultural bias: aksjologiczno-cywilizacyjną, rasowo-etniczną, narodowościową oraz religijno-światopoglądową. Analiza wykazała także, że uprzedzenia kulturowe nie są jedynie technicznym problemem algorytmów, ale głęboko zakorzenionym zjawiskiem społecznym, wynikającym z kontekstów danych treningowych oraz projektowych decyzji podejmowanych przez twórców technologii.listelement.badge.dso-type Item , On Crossing Boundaries(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2025) Juruś, DariuszThe article outlines the issue of crossing boundaries in art, starting with Marcel Duchamp, through conceptualism, and ending with bioart and zoesthetics. The focus was on the conceptual side of this phenomenon, while omitting its social, political and cultural dimensions. It is indicated that this crossing of boundaries evolved from the conceptual to the physical dimension. In this context the post-humanist approach – in which this crossing of boundaries places man not in a vertical, but a horizontal dimension, reducing him to the world of plants and animals – was critically assessed. It was also pointed out that from this perspective, the contemporary trends characterized here refer directly to the Darwinian vision of life, in which the boundaries at the level of micro and macroevolution are abolished. W artykule zarysowano problematykę przekraczanie granic w sztuce począwszy od Marcela Duchampa, poprzez konceptualizm a skończywszy na bioarcie i zoeestetyce. Skoncentrowano się na konceptualnej stronie tego zjawiska, pomijając jedocześnie jego wymiar społeczny, polityczny i kulturowy. Wskazano, że owo przekraczanie granic ewoluowało od wymiaru konceptualnego do fizycznego. Krytycznie oceniono w tym kontekście podejście posthumanistyczne, w którym to przekraczanie granic prowadzi do umieszczenia człowieka nie w wymiarze wertykalnym, lecz horyzontalnym, redukując go do świata roślin i zwierząt. Wskazano również, iż w tej perspektywie współczesne scharakteryzowane tu nurty nawiązują wprost do Darwinowskiej wizji życia, w której to granice na poziomie mikro i makroewolucji zostają zniesione.listelement.badge.dso-type Item , Art as a Medium: Stróżewski and McLuhan on the Message and Mediating Nature of a Work of Art(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2025) Wesołowska-Starzec, HannaThe aim of this article is to analytically compare two academic perspectives – the philosophical and the media-theoretical – specifically the aesthetics of Władysław Stróżewski and Marshall McLuhan’s concept of art. Stróżewski emphasizes the mediating function of the artwork as a carrier of values and meanings, while McLuhan sees works of art as specific forms of communicative media. Do these thinkers, rooted in different academic traditions, define the concept of art as a medium in a similar way? How does art as a medium affect the individual and culture? The methodology employed in this article is a comparative analysis of available literary sources. Despite their differing sources of inspiration, both scholars regard the artwork as a medium not only of meanings, but also of values and cultural messages. They also highlight the communicative, interactive, and transcendent character of art. A comparison of both approaches reveals a complementarity between their seemingly distant conceptions of art as a bearer of meaning and a medium of culture. Celem artykułu jest badawcze zestawienie dwóch naukowych perspektyw – filozoficznej i medioznawczej – estetyki Władysława Stróżewskiego oraz koncepcji sztuki Marshalla McLuhana. Stróżewski zakłada mediacyjną funkcję dzieła jako nośnika wartości i sensów. McLuhan traktuje dzieła sztuki jako swoiste media komunikacyjne. Czy myśliciele, zakorzenieni w odmiennych obszarach nauki, definiują pojęcie sztuki jako medium w sposób podobny? W jaki sposób sztuka jako medium wpływa na człowieka i kulturę? Metodologia zastosowana w artykule to analiza porównawcza dostępnych źródeł literaturowych. Mimo odmiennych źródeł inspiracji, obydwaj naukowcy traktują dzieło sztuki jako nośnik, medium, nie tylko znaczeń, lecz także wartości i komunikatów kulturowych. Wskazują również na komunikacyjny, interakcyjny i transcendentny charakter sztuki. Porównanie obydwu stanowisk wskazuje na komplementarność, na pozór odległych, koncepcji rozumienia sztuki jako nośnika sensu, medium kultury.listelement.badge.dso-type Item , Postmodern Youth and the New Leisure Culture(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2025) Kuczyński, PawełThis article examines new leisure practices among contemporary youth in the Global North, with particular attention to Generation Alpha, born in the 21st century. It argues for a radical rethinking of how researchers conceptualize leisure, as the traditional contrast between work or school duties and relaxation no longer applies. Today’s young people, inseparable from their smartphones, are adapting to a digitalized world where the absence of work may become as significant a problem as excessive free time. Postmodern tendencies already blur the boundary between obligation and leisure, challenging the long-standing norm of “duty before pleasure.” Of special research interest are digital creators – no longer a narrow elite of artists or professionals, but vast communities of online users continuously producing images, videos, music, and texts. Artykuł analizuje nowe praktyki spędzania czasu wolnego wśród współczesnej młodzieży z globalnej Północy, ze szczególnym uwzględnieniem pokolenia Alfa, urodzonego w XXI wieku. Wskazuje na potrzebę radykalnej rewizji sposobu, w jaki badacze konceptualizują czas wolny, ponieważ tradycyjny podział między obowiązkami zawodowymi lub szkolnymi a relaksem przestaje mieć zastosowanie. Współczesna młodzież, nierozstająca się ze smartfonem, dostosowuje się do zdigitalizowanego świata, w którym brak pracy może stać się równie poważnym problemem jak nadmiar czasu wolnego. Tendencje ponowoczesne już dziś zacierają granicę między obowiązkiem a przyjemnością, kwestionując utrwaloną zasadę „najpierw obowiązek, potem przyjemność”. Szczególnego zainteresowania badawczego wymagają tzw. twórcy cyfrowi – niegdyś wąska elita artystów i specjalistów, dziś rozległe społeczności aktywnych użytkowników Internetu, nieustannie produkujących obrazy, filmy, muzykę i teksty.listelement.badge.dso-type Item , Interactive Learning: The Earthquake Emergency Kit Game for Children Aged 9-11(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2025) Mengi, Volkan DavutTurkey has been the site of devastating earthquakes. According to study conducted in 2010, the probability of a severe earthquake in Istanbul in the next 30 years is approximately 40%. Unfortunately, 72.1% of Istanbul residents do not have an earthquake survival bag. In response to this issue, I am conducting a research project “Interactive Learning: The Earthquake Emergency Kit Game.” This game, developed using the GDevelop software, will allow elementary school students to explore a virtual home and select items for an emergency kit. Correctly chosen items will be highlighted with explanations of their usefulness. Upon completing the game, students will assess the completeness of their emergency kit. A week later, a survey will evaluate whether they managed to prepare survival kits at home, either independently or with parental assistance. Turcja doświadczyła niszczycielskich trzęsień ziemi. Zgodnie z badaniem przeprowadzonym w 2010 r. prawdopodobieństwo wystąpienia silnego trzęsienia ziemi w Stambule w ciągu najbliższych 30 lat wynosi około 40%. Niestety, 72,1% mieszkańców Stambułu nie posiada torby przetrwania na wypadek trzęsienia ziemi. W odpowiedzi na ten problem jest realizowany projekt badawczy „Interaktywna nauka: Gra – zestaw ratunkowy na wypadek trzęsienia ziemi”. Gra, opracowana przy użyciu oprogramowania GDevelop, umożliwi uczniom szkoły podstawowej eksplorację wirtualnego domu i wybór przedmiotów do zestawu ratunkowego. Prawidłowo wybrane przedmioty podświetlą się i zostanie wyjaśniona ich przydatność. Po ukończeniu gry uczniowie dokonają oceny kompletności swojego zestawu ratunkowego. Tydzień później zostanie przeprowadzona ankieta, która pozwoli stwierdzić, czy udało im się przygotować zestawy przetrwania w domu, samodzielnie lub z pomocą rodziców.listelement.badge.dso-type Item , The Impact of Social Networks on French Learning Among UDS Students, Nyankpala Campus(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2025) Abdul-Rashid Immorrow, Mohammed; Kadir, Abdul; Iddrisu, Sulemana; Tunteiya, Sulemana ShakiraThis study investigates the impact of social network usage on French language learning among undergraduate students at the University for Development Studies (UDS), Nyankpala Campus. It examines the extent of social media use for French learning, its influence on language skills, and challenges faced by learners. A mixed-methods approach with an explanatory sequential design was adopted. All 21 French-learning students constituted the quantitative sample through a census method, while 6 were purposively selected for qualitative interviews. Data were collected via structured questionnaires and semi-structured interviews. Quantitative data were analyzed with SPSS v22 using descriptive and inferential statistics, including correlation and regression; qualitative data underwent thematic analysis. Findings show that platforms such as WhatsApp, YouTube, and Facebook are widely used for French learning. The study concludes that social networks significantly enhance receptive and oral skills but require structured curricular integration for comprehensive language development. Artykuł analizuje wpływ korzystania z sieci społecznościowych na naukę języka francuskiego wśród studentów studiów licencjackich Uniwersytetu Badań Rozwojowych (UDS) na kampusie w Nyankpala. Celem było zbadanie zakresu wykorzystania mediów społecznościowych w nauce francuskiego, ich wpływu na rozwój kompetencji językowych oraz trudności napotykanych przez uczących się. Zastosowano podejście mieszane oparte na sekwencyjnym projekcie wyjaśniającym. W fazie ilościowej objęto badaniem wszystkich 21 studentów uczących się francuskiego, natomiast w fazie jakościowej przeprowadzono pogłębione wywiady z 6 osobami wybranymi celowo. Dane zebrano za pomocą ustrukturyzowanych kwestionariuszy i półustrukturyzowanych wywiadów, analizując je w SPSS v22 (statystyki opisowe, korelacja, regresja) oraz metodą analizy tematycznej. Wyniki wskazują, że studenci szeroko wykorzystują WhatsApp, YouTube i Facebook w nauce francuskiego. Wyniki badań potwierdzają, że sieci społecznościowe wspierają rozwój umiejętności receptywnych i ustnych, choć jednocześnie wymagają integracji z programem nauczania w celu osiągnięcia lepszego efektu nauki.listelement.badge.dso-type Item , Professionalization of the Role of University Teachers: Classroom Observation as a Tool for Fostering Competence Development(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2025) Adamska-Chudzińska, MałgorzataPerforming the professional role of an academic teacher requires making a constant effort to improve one’s teaching competence and adjust flexibly to the ever-changing reality of education. The paper aims to demonstrate that classroom observation based on the constructivist model with the use of adequate tools may serve as an essential instrument of support for the professional development of academic educators. The method chosen is that of participant observation and analysis of classroom observation records. A total of 810 observation hours and documentation prepared by 220 observed participants at the Study for Academic Teaching Excellence of Krakow University of Economics were subject to analysis and research. A proposal for an observation report card was developed, as it plays a vital part in observation and prepares the observer to prompt a post-observation discussion. A holistic, three-stage framework of the classroom observation process is shown to be necessary. Emphasis was also placed on the major significance of a post-observation discussion aimed at stimulating observed trainees to reflect on their teaching skills and qualifications, and to individually devise a competence development plan. Pełnienie roli zawodowej nauczyciela akademickiego wymaga ciągłego doskonalenia kompetencji dydaktycznych oraz elastycznego odnajdywania się w zmiennej rzeczywistości edukacyjnej. Celem artykułu jest wykazanie, że hospitacja realizowana na kanwie modelu konstruktywistycznego przy zastosowaniu odpowiedniego instrumentarium, stanowić może istotne narzędzie wsparcia profesjonalnego rozwoju nauczyciela akademickiego. Wykorzystano metodę obserwacji uczestniczącej i analizy dokumentacji hospitacyjnej. Czynnościami analityczno-badawczymi objęto 810 godzin hospitacji zajęć oraz dokumentację sporządzoną przez 220 hospitowanych uczestników Studium Doskonalenia Dydaktyki Akademickiej UEK. Opracowano propozycję karty hospitacji pełniącej istotną rolę w prowadzeniu obserwacji i przygotowaniu hospitatora do inspirowania dyskusji pohospitacyjnej. Wykazano niezbędność holistycznego, trójetapowego ujmowania procesu hospitacji. Zaakcentowano kluczowe znaczenie dyskusji pohospitacyjnej ukierunkowanej na stymulowanie autorefleksji hospitowanego nad własnym warsztatem dydaktycznym i samodzielne określanie planu rozwoju kompetencji.listelement.badge.dso-type Item , The Visual Literacy of Public Relations Practitioners: The Operationalized Media Competencies to Communicate Between Modern Organizations and Publics(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2025) Waszkiewicz-Raviv, AlicjaThe aim of this article is to analyze visual literacy in evaluating and measuring PR competencies. It contributes to communication competence research, focusing on skills of PR professionals working with media and highlighting the visual dimension essential for organizational–audience dialogue. This conceptual article is based on a review of media and PR literature, identifying where visuality appears in contemporary studies on PR skills and competencies. The focus is on visual skills rather than communication goals. Findings explore the value of visual competencies and situate them within broader organizational communication debates. The article’s significance lies in its pioneering integration of visual skills into the assessment of PR practitioners’ competencies in media relations, moving beyond language-focused frameworks by incorporating the often-overlooked visual dimension. Celem niniejszego artykułu jest analiza kompetencji wizualnej w kontekście oceny i pomiaru kompetencji PR. Artykuł wnosi wkład w badania nad kompetencjami komunikacyjnymi, koncentrując się na umiejętnościach specjalistów PR pracujących z mediami oraz podkreślając wymiar wizualny niezbędny do dialogu organizacja–odbiorcy. Artykuł koncepcyjny opiera się na przeglądzie literatury medialnej i PR, identyfikując miejsca, w których wymiar wizualny pojawia się we współczesnych badaniach nad kompetencjami i umiejętnościami PR. Uwaga skupiona jest na kompetencjach wizualnych, a nie na celach komunikacyjnych. Wyniki badań ukazują wartość kompetencji wizualnych i osadzają je w szerszej debacie dotyczącej komunikacji w organizacjach. Znaczenie artykułu polega na pionierskiej integracji umiejętności wizualnych w proces oceny kompetencji praktyków PR w relacjach medialnych, wykraczając poza ramy ewaluacji skupionych na języku i włączając często pomijany wymiar wizualny.