Political aspects of the vicesima hereditatum

Abstract

The vicesima hereditatum was a five-percent inheritance tax introduced by Emperor Octavian Augustus in the 1st century AD as part of a fiscal reform to strengthen the state's finances after a period of crises. This tax covered both land estates and other goods inherited or bequeathed, including in the provinces. The state used the income from this tax to support the army, administration, and infrastructure investments, among other things, which helped to restore the state's financial stability. The political dimension of the reform was reflected in the centralisation of imperial power and the increase in the emperor's authority. However, the tax was a source of tension, especially among the aristocracy, because it interfered with the traditional order of inheritance. The reform had long-term consequences for the financial and social structures of the Roman Empire, ensuring stable state revenues and strengthening the emperor's position as a key centre of power.

Vicesima hereditatum to pięcioprocentowy podatek spadkowy wprowadzony przez cesarza Oktawiana Augusta w I w. n.e., jako element reformy fiskalnej mającej wzmocni finanse pastwa po okresie kryzysów. Podatek ten obejmował zarówno majtki ziemskie, jak i inne dobra dziedziczone lub przekazywane w zapisach, także na terenach prowincjonalnych. Państwo wykorzystywało dochody z tego podatku m.in. na utrzymanie armii, administracji oraz inwestycje infrastrukturalne, co przyczyniło się do odbudowy stabilności finansowej państwa. Wymiar polityczny reformy przejawiał się w centralizacji władzy cesarskiej oraz wzroście autorytetu cesarza. Podatek był jednak źródłem napięć, szczególnie wśród arystokracji, ponieważ ingerował w tradycyjny porządek dziedziczenia. Reforma miała długofalowe konsekwencje dla struktur finansowych i społecznych Imperium Rzymskiego — zapewniając stabilne dochody państwowe i wzmacniając pozycję cesarza jako kluczowego ośrodka władzy.