Juruś, Dariusz2026-03-202026-03-202025"Roczniki Nauk Społecznych", 2025, T. 53, nr 4, s. 23-370137-4176https://hdl.handle.net/20.500.12153/9428The article outlines the issue of crossing boundaries in art, starting with Marcel Duchamp, through conceptualism, and ending with bioart and zoesthetics. The focus was on the conceptual side of this phenomenon, while omitting its social, political and cultural dimensions. It is indicated that this crossing of boundaries evolved from the conceptual to the physical dimension. In this context the post-humanist approach – in which this crossing of boundaries places man not in a vertical, but a horizontal dimension, reducing him to the world of plants and animals – was critically assessed. It was also pointed out that from this perspective, the contemporary trends characterized here refer directly to the Darwinian vision of life, in which the boundaries at the level of micro and macroevolution are abolished. W artykule zarysowano problematykę przekraczanie granic w sztuce począwszy od Marcela Duchampa, poprzez konceptualizm a skończywszy na bioarcie i zoeestetyce. Skoncentrowano się na konceptualnej stronie tego zjawiska, pomijając jedocześnie jego wymiar społeczny, polityczny i kulturowy. Wskazano, że owo przekraczanie granic ewoluowało od wymiaru konceptualnego do fizycznego. Krytycznie oceniono w tym kontekście podejście posthumanistyczne, w którym to przekraczanie granic prowadzi do umieszczenia człowieka nie w wymiarze wertykalnym, lecz horyzontalnym, redukując go do świata roślin i zwierząt. Wskazano również, iż w tej perspektywie współczesne scharakteryzowane tu nurty nawiązują wprost do Darwinowskiej wizji życia, w której to granice na poziomie mikro i makroewolucji zostają zniesione.enAttribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Internationalhttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/boundriesDuchampconceptualismbioartposthumanismzoeaestehticsgranicekonceptualizmposthumanizmzeoestetykainfo:eu-repo/semantics/article10.18290/rns2025.0044