Stoch, Nastazja2023-02-032023-02-032023-02-16http://hdl.handle.net/20.500.12153/4231Wydział Nauk Humanistycznych, Instytut Sinologii; promotor rozprawy doktorskiej: dr hab. Irena Kałużyńska, prof. UW; promotor pomocniczy: prof. James H-Y. TaiPraca ta poświęcona jest diagramatyczności języka chińskiego. Diagram jest typem znaku ikonicznego, czyli jest pojęciem wywodzącym się z dziedziny semiotyki, której ramy opieram głównie na teorii Peirceowskiej. Język chiński jest rozumiany jako północny dialekt języka chińskiego, język urzędowy, zwany językiem mandaryńskim (Mandarin Chinese). Po dogłębnej analizie typów diagramów w języku, w pracy ustalono trzy główne ich typy: sekwencji, ilości i dystansu. Wszystkie trzy przejawiają się w języku mandaryńskim, ikoniczność sekwencji np. w postaci czasowników z komplementem rezultatywnym, zdaniach porównawczych czy warunkowych, ikoniczność ilości np. w reduplikacji, zdaniach względnych czy skrótach, dystansu np. w wyrażeniach posesywnych, wyrazach złożonych czy kolejności atrybutywów względem rzeczownika głównego. Zasady ikoniczności więc nie przejawiają się tak samo w każdym języku. Niektóre sub-zasady nie miały możliwości się przejawić w chińskim ze względu na jego izolatywność, analityczność czy inne cechy charakterystyczne. Niemniej jednak ikoniczność diagramatyczna znajduje się w każdym języku, czasem uniwersalnie, niekiedy pod inną postacią. Dzięki relacji podobieństwa, na które osadza się ikona, diagramy pozwalają na badanie języka jako struktury odzwierciedlające ludzką konceptualizacją świata.The topic of this dissertation is concerned with the diagrammaticity of the Chinese Language. Diagram is a type of iconic sign, therefore it is a concept rooted in the field of semiotics, the framework of which I am mainly adopting from Peirce’s theory. The Chinese Language is understood as the Northern dialect of the Chinese language family, also known as Mandarin Chinese. After meticulous analysis of types of diagrams in language, three main types have been established: that of sequence, quantity and proximity. All three manifest in Mandarin Chinese, iconicity of sequence in, e.g. resultative verb compounds, comparative or conditional sentences, iconicity of quantity in, e.g. reduplication, relative clauses or abbreviations, iconicity of proximity in, e.g. possessive phrases, compounds or the order of attributives in regard to the head noun. Iconic principles, then, do not manifest in the same manner in all languages. Some subprinciples were not able to manifest in Mandarin Chinese due to its isolativity, analyticity and other characteristics. Nevertheless, diagrammatic iconicity appears in every language, sometimes universally, sometimes in its own manner. Due to the relation of similarity, on which the iconic sign is based, diagrams allow investigating language as structures reflecting human conceptualization of the world.enDiagram w językujęzyk chińskiikonicznośćikoniczność ilosćiikoniczność dystansuLinguistic diagramsMandarin Chineseiconicity o sequenceiconicity of quantityiconicity of proximityinfo:eu-repo/semantics/doctoralThesis