Ozga, Wioletta Karina2023-11-242023-11-242023-11-27https://hdl.handle.net/20.500.12153/6031Wydział Nauk Społecznych, Instytut Psychologii; promotor: dr hab. Tomasz Jankowski, prof. KULCelem przeprowadzonych badań było sprawdzenie wpływu emocjonalności zdjęcia, ekspresji twarzy i wskazówki spojrzeniem na wzrokową uwagę przestrzenną. Przeprowadzono dwa eksperymenty z wykorzystaniem pomiaru ruchu gałek ocznych. W badaniu wzięło udział 179 osób. Dynamika uwagi wzrokowej była badana, począwszy od orientacji, poprzez zaangażowanie, aż po jej odangażowanie. Uzyskane wyniki wskazują, że wskazówka spojrzeniem jest silnym biologicznym fenomenem znoszącym efekt stronniczości i negatywności w odniesieniu do orientacji i pierwszej fiksacji na bodźcu zagrażającym, co może sugerować uruchomienie procesów automatycznych, oddolnych. W kolejnym etapie – zaangażowania uwagi – emocjonalność sceny utrzymuje uwagę, angażując procesy odgórnego przetwarzania zagrażającego obiektu. Podczas procesu odangażowania, uwaga jest powtórnie przechwytywana w sposób oddolny przez wskazówkę spojrzeniem ukierunkowaną na zagrożenia, co wzmacnia efekt opóźnienia odangażowania uwagi od niego. Uzyskane wyniki pozwalają na lepsze zrozumienie podstawowego mechanizmu poznania społecznego, podkreślając znaczenie kontekstu afektywnego w procesie uwspólnienia uwagi. The study aimed to examine the effect of image emotionality, facial expression and gaze cueing on visual spatial attention. Two experiments using eye movement measurements were conducted. The study involved 179 participants. The dynamics of visual attention were studied from orientation through engagement to attention disengagement. The results indicate that gaze cueing is a solid biological phenomenon that reduces the attentional bias and negativity effects concerning orientation and the first fixation duration on the threatening stimulus, which may suggest the triggering of automatic, bottom-up processes. In the next stage – attention engagement – the emotionality of the scene holds attention by engaging the top-down processing of the threatening object. During the disengagement process, attention is recaptured in a bottom-up manner by gaze cueing, which enhances the delayed attention disengagement effect from threatening objects. The obtained results allow for a better understanding of the social cognition mechanism foundations, emphasizing the importance of the affective context in joint attention.plemocjonalność zdjęciaekspresja twarzywskazówka spojrzeniemwzrokowa uwaga przestrzennaimage emotionalityfacial expressiongaze cueingvisual spatial attentioninfo:eu-repo/semantics/doctoralThesis