Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/20.500.12153/1269
Title: Uniwersytet jako firma usługowa - szansa czy klęska?
Other Titles: The University as an Educational Services Provider: Chance or Disaster?
Authors: Lekka-Kowalik, Agnieszka
Keywords: university; civilization; educational services; the ideal of the full truth; uniwersytet; ideał pełnej prawdy; usługi edukacyjne; cywilizacja
Issue Date: 2009
Publisher: KUL
Citation: "Ethos", 2009, no 85-86 (1-2), s. 52-69
Abstract: Zgodnie z nową koncepcją uniwersytet miałby być rodzajem przedsiębiorstwa usługowo-produkcyjnego: miałby świadczyć usługi edukacyjne i „produkować” wiedzę niezbędną do rozwoju gospodarczego i społecznego w skali globalnej. Koncepcja ta oparta jest na założeniu, iż uniwersytet jest – a przynajmniej może stać się - elementem rynku w sensie ekonomicznym. Jest to założenie fałszywe. By to pokazać, analizuję wizję uniwersytetu jako firmy świadczącej usługi edukacyjne. Twierdzę, że uniwersytet i firma świadcząca usługi edukacyjne są różnymi instytucjami. Przemiana uniwersytetu w przedsiębiorstwo i zmuszenie do funkcjonowania na rynku usług edukacyjnych grozi jego zniszczeniem. Przemiana uniwersytetu jako universitas studiorum, wspólnoty nauczających i nauczanych, w firmę świadczącą usługi edukacyjne byłaby bowiem przemianą substancjalną. A zważywszy na kulturotwórczą rolę uniwersytetu – byłaby to także substancjalna przemiana kultury. Odwołując się do analiz kard. H. Newmana, A. MacIntyre'a, T.Czeżowskiego, K. Twardowskiego charakteryzuję uniwersytet jako instytucję która: (a) służy ideałowi pełnej prawdy; (b) pełni funkcję badawczą, edukacyjna i wychowawczą, które są od siebie nieoddzielalne; (c) kształci nie specjalistów, a twórcze indywidualności; (d) a czyni to poprzez kształcenie kultury intelektualnej, moralnej i estetycznej. Ideał pełnej prawdy narzuca strukturę uniwersytetu i kształtuje wspólnotowe relacje między nauczającymi i nauczanymi, stając się źródłem norm wewnątrz-instytucjonalnych (etosu), a ideał twórczej indywidualności wyznacza „sylwetkę absolwenta” i „człowieka uniwersytetu”. Instytucja świadcząca usługi edukacyjne nie posiada wymienionych wyżej cech i przez to charakteryzują ją inne cele, inne relacje wewnątrz-instytucjonalne i inny etos. Inne są też „sylwetka absolwenta”, miara sukcesu instytucji w realizacji celów i racje krytyki. Wskazane różnice są argumentem na rzecz tezy, że uniwersytet i przedsiębiorstwo usługowe to dwie różne instytucje, a zrezygnowanie z klasycznego ideału i przerobienie uniwersytetów na instytucje świadczące usługi edukacyjne jest faktycznym wyeliminowaniem uniwersytetów z życia społecznego. Możliwy zarzut, iż przywołuje ideał, który nie ma racji bytu w nowoczesnym społeczeństwie uważam za chybiony, podzielając pogląd Geoffreya Boultona i Colina Lucasa, iż społeczno-gospodarcze „zyski” są „produktem ubocznym” realizacji klasycznych celów uniwersytetu, a przerobienie uniwersytetu na przedsiębiorstwo usługowo-produkcyjne szybko wyczerpie jego potencjał do dostarczania owych „zysków”.
In the paper I discuss the idea that the university should be a provider of educational services. This idea is based on the presupposition that the university may, without any change in its nature, become an element of the economic market. I claim that the university conceived of as universitas studiorum, the community of those teaching and taught, on the one hand and an educational services provider on the other are two different institutions, and therefore transforming the former into the latter would introduce an essential change into the former’s identity, one that would affect not only its organizational aspect. Drawing on analyses of H. Newman, A. MacIntyre, T. Czeżowski and K. Twardowski, I characterize the classical ideal of university as that of an institution which, among other things: (a) serves the ideal of full truth; (b) fulfils the research, educational, and didactic (morally instructive) functions that are inseparable from each other and condition each other; (c) does not form merely specialists, but creative individuals; and (d) while doing so, develops in its members intellectual, moral, and aesthetic culture. Moreover, within this concept of university, it is the ideal of full truth that determines the structure of this institution as well as the community relations between students and professors, and, last but not least, its inner ethos. Unlike the university, an institution providing educational services does not exhibit the characteristics in question. Among other things, (a) it is not governed by the ideal of full truth, but rather by the market; (b) its research and didactic (morally instructive) functions are marginalized and subjected to the educational one; (c) its members do not build a community; (d) the inter-institutional relations it generates are reduced to those obtaining between the service-provider and a client; (e) the source of its ethos, as well as the measure of its success, is the demand for its services, and it is this demand that determines the structure of its curricula (the scope of disciplines actually taught); (e) the expected profile of its graduates does not embody their intellectual, moral or aesthetic culture. The contrast between a university and an educational services provider shows that the two kinds of educational institution differ with respect to their aims, founding ideals, structures, governing norms, functions, and expected results. If universities are transformed into educational services poroviders, they will in fact disappear, as this will introduce change into their essence, and not just into their organizational form. Moreover, given the civilizational impact of universities, this change would trigger an essential cultural transformation. The objection that the classical ideal of university has no place in our contemporary knowledge-based society seems mistaken to me. I share the views of G. Boulton and C. Lucas that, firstly, the „gains” for which governments, industry, and society „praise” universities are merely „by-products” of the accomplishment of their classical ideal, and, secondly, that transforming universities into knowledge-producing and service-providing firms will soon exhaust the potential of the university for delivering those „gains.”
URI: https://www.researchgate.net/publication/274371075_Uniwersytet_jako_firma_uslugowa_Szansa_czy_kleska_Ethos_85-86_2009_52-69
http://hdl.handle.net/20.500.12153/1269
Appears in Collections:Artykuły naukowe (WF)

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Lekka-Kowalik_Agnieszka_Uniwersytet_jako_firma_uslugowa.pdf10,76 MBAdobe PDFView/Open
Show full item record


This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons